Uzasadnienie projektu

Wiedza na temat przyrody, w tym rozpoznawania gatunków zwierząt i roślin wśród mieszkańców oraz turystów jest bardzo niska, większość osób mieszkających w regionie przygranicznym nie potrafi rozpoznawać gatunków, w tym określić czy jest on prawnie chroniony, dodatkowo przypisując niektórym zwierzętom cechy szkodników. Elementarna edukacja w zakresie ochrony przyrody wydaje się być konieczna, przykładem jest występujący po obydwu stronach granicy błąd nazywania orlika i myszołowa jastrzębiami, polującymi na przydomowy drób i traktowanie ich jako szkodniki, bez elementarnej znajomości faktycznej roli tych gatunków. Uważamy, że edukacja jest podstawą zachowania dziedzictwa przyrodniczego, w związku z czym w ramach projektu przygotowujemy 2 odcinki edukacyjnej ścieżki przyrodniczej, które umożliwią edukację w zakresie rozpoznawania ptaków. Na terenie przygranicznym występują w górach mało spotykane gatunki zwierząt i roślin, których obserwacja jest ciekawa i nie powoduje zagrożenia dla gatunków (m.in. orzechówka, krzyżodziób świerkowy) oraz gatunki ściśle chronione, takie jak derkacz i gąsiorek, ujęte w załączniku 1 Dyrektywy „Ptasiej” UE. Gatunki te objęte są szczególnymi środkami ochronnymi, obejmującymi także ich siedliska, ochrona ma na celu zapewnienie przetrwania i rozrodu tych gatunków w ich obszarach występowania.

Remedium dla małej wiedzy mieszkańców w zakresie dziedzictwa przyrodniczego będzie przygotowane i bezpłatnie dystrybuowane, także w celach promocji, polsko słowackie wydawnictwo – katalog najciekawszych gatunków ptaków występujących po obydwu stronach granicy. W katalogu zaprezentowane zostaną gatunki występujące po obydwu stronach granicy.  Wydawnictwo będzie posiadać charakter edukacyjny, adresowane do mieszkańców Polski i Słowacji, w tym uczniów szkół oraz turystów, będzie narzędziem w podniesieniu wiedzy o występującej na tym terenie awifaunie i znaczeniu ochrony wspólnego dziedzictwa przyrodniczego. Planujemy także, w celach edukacji, przygotować przenośną wystawę przyrodniczą oraz zrealizować cykl edukacyjnych spotkań z mieszkańcami sołectw po obydwu stronach granicy. Ścieżki przyrodnicze zostaną zrealizowana we wsiach Regetów i Klimkówka (z uwagi na możliwość obserwacji ptactwa wodnego).

Gatunki takie jak: orzeł przedni, orlik krzykliwy, myszołów zwyczajny, trzmielojad, puszczyk uralski posiadają tereny lęgowe w pasie granicznym, wymienione ptaki znajdują się na liście szczególnie chronionych przez UE gatunków (załącznik nr 1 Dyrektywy Ptasiej), zaś region przygraniczny jest dla nich optymalnym obszarem lęgowym.

Problemem w zakresie ochrony zwierząt mających rewiry po obydwu stronach granicy jest realizacja badań, czasem także ochrony jedynie do granic państwa. Większość badań i informacji o gatunkach zawartej w opracowaniach naukowych nadal kończy się na granicy państwa.

Projekt inicjuje spotkania osób zajmujących się ochroną przyrody, pasjonatów, specjalistów i mających wpływ na stan dziedzictwa przyrodniczego mieszkających po obydwu stronach granicy oraz edukację przyrodniczą mieszkańców Beskidu Niskiego. Przyrodnicy, osoby odpowiedzialne za ochronę przyrody oraz nauczyciele i uczniowie z obydwu krajów na zakończenie realizacji projektu wezmą udział w otwarciu ścieżek przyrodniczych oraz w konferencji.

Wybór obszaru, który zostanie objęty projektem jest optymalnym, z uwagi na jednolity charakter krainy geograficznej i przyrodniczej Beskid Niski, natomiast projekt może posiadać kontynuację i być rozszerzonym, aby inne tereny przygraniczne posiadały podobne rozwiązania w zakresie ochrony.