Opisy ptaków

KAPTURKA

Jest to średniej wielkości ptak z rzędu wróblowatych, z rodziny pokrzewkowatych o długości ciała od 15,5 do 17 cm, rozpiętości skrzydeł 27 cm i wadze 30 g. Ubarwienie szare za wyjątkiem wierzchu głowy – samiec ma czarną czapeczkę, a samica brązową. Zamieszkuje wszelkie biotopy leśne z bogatszym podszytem, a także zieleń wiejską i miejską. W górach dociera do górnej granicy lasu. Odżywia się owadami a jesienią również jagodami.. Gniazdo umieszcza w krzewach,  żywopłotach lub na młodym drzewku iglastym, niewysoko nad ziemią. Wyprowadza dwa lęgi w roku. Samica znosi 4-6 jaj i  od złożenia ostatniego jaja wysiaduje je  przez okres 13-14 dn. Jej śpiew zaczyna się cichym świergotem, zaś kończy głośnymi, melodyjnymi i fletowymi trelami. Przylatuje na początku kwietnia, odlatuje zaś we wrześniu. Na Słowacji żyje jako populacja stabilna, znajduje się tutaj  około  3-6 tysięcy par. W Europie zamieszkuje ich  około 460.000 do 1.000.000 par .

Sylvia atricapilla  (Penica jarabá)
Penica jarabá alebo penica pásikavá (krahuľcovitá) je stredneveľký druh spevavca z čeľade penicovité. Medzi penicami patrí k veľkým druhom (dlžka tela 15,5 – 17 cm) s rozpätím krídel 27 cm a váhou 30 g.  Samec je zvrchu šedý, s bielymi lemami kroviek a ramenných letiek s bielymi škvrnami na knoci chvosta, zospodu má husté tmavosivé vlnovky. Dúhovka je jasne žltá. Samice a mladé vtáky sú podobné, len s menej výraznou dúhovkou a nezreteľnou vlnkovanou spodinou .
Hniezdny areál zahrňa hlavne východná polovica Európy a Západnú Áziu a Strednú Áziu (po Ural a Kaukaz). Je sťahovavá, so zimoviskom v tropickej Afrike (najmä Sudán). Hniezdi v otvorenej krajine s vysokými kríkmi a roztrúsenými stromami.  Na äzemí Slovenska je jho populácia stabilná, hniezdi tu 3 až 6 tisíc párov a to skoro na celom äzemí, okrem Vysokých a Nízkych Tatier, severnej Oravy, a okolia Lučanskej Fatry. V Európe hniezdi cca 460 tisíc až 1 milión párov. Je prevážna hmyzožravá. Hniezdi v hustých trnistých kríkoch a v jednej znáške býva 5 vajec. Inkubačná doba trvá 11 – 13 dní, mláďatá hniezdo opäšťajú po ďalších 11 – 12 dňoch.

The Eurasian Blackcap (Sylvia atricapilla) usually known simply as the Blackcap, is a common and widespread typical warbler. The size of a sparrow. Colors are gray except for the top of the head – the male has a black cap, and the female brown. It lives in all habitats of forest undergrowth richer, and the rural and urban greenery. In the mountains reaches the top edge of the forest. It eats insects and berries in the autumn too. Nest is placed in bushes, hedges or young coniferous tree, on the ground. Outputs two broods a year. The song starts with a quiet twittering, and it ends with loud, melodious and fletowymi trelami. Arriving at the beginning of April, fly off in September.

 

RUDZIK

Gatunek małego ptaka wędrownego. Jego długość ciała wynosi około 14 cm, a długość skrzydeł 6,4 do 7,4 cm. Waży około 16 gramów.  Żyje w lasach w całej Słowacji. W Polsce liczny ptak lęgowy. Zamieszkuje wilgotne, cieniste  lasy z obfitym runem i podszytem, preferuje młode świerczyny.  Pokarmu szuka na ziemi. Zjada owady, pająki, dżdżownice, drobne ślimaki  oraz jagody. Mało płochliwy, najintensywniej  śpiewa o zmierzchu. Gniazdo buduje na ziemi lub w różnych kryjówkach blisko ziemi, dobrze ukryte, z górnej strony zawsze niewidoczne.  Wyprowadza 2-3 lęgów w roku.  Przylot w marcu lub kwietniu, odlot od września do października, pojedyncze osobniki zimują.

Erithacus rubecula (Červienka obyčajná)
Červienka obyčajná alebo slávik červienka je malý vták z čeľade drozdovité. Dlžka tela je okolo 14 cm a dlžka krídla 6,4 až 7,4 cm. Váži okolo 16 g. Žije v lesoch po celom území Slovenska. Je sťahovavý, ale zriedkavo aj prezimuje. Ale najčastejšie prezimuje v západnej Európe a severnej Afrike.

The European Robin (Erithacus rubecula), most commonly known in Anglophone Europe simply as the Robin, is a small insectivorouspasserine bird that was formerly classed as a member of the thrush family (Turdidae), but is now considered to be a chat. In Poland, the large bird breeding. Lives in a damp, shady forests with abundant undergrowth and undergrowth, prefers young spruce. It eats insects, spiders, earthworms, snails and small berries. Little skittish, most intense singing at dusk. Builds a nest on the ground or in various hiding places close to the ground, well hidden from the upper side is always hidden. Outputs 2-3 broods a year. Arriving in March or April, flying off from September to October.

PUSTUŁKA

Gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych.
Jeden wśród najbardziej rozpowszechnionych drapieżników w Europie Środkowej . Często zamieszkują miejskie obszary. Znane z typowego lotu trzepotania. Największa różnica między samcem a samicą jest w kolorystyce głowy. Samiec ma jasnoszary upierzenie głowy , podczas gdy samice brązowe. Niebieskawoszary ogon jest długi, u samca z widoczną z daleka szeroką, biało obrzeżoną, czarną pręgą, u samicy oprócz szerokiej, czarnej pręgi występuje szereg węższych, ciemnych prążków. U obu płci spód ma kremową barwę o gęstym nakrapianiu.  Głowa i ogon samca popielate z delikatnym wąsem, wierzch ciała rdzawoczerwony z ciemnymi plamami, spód ciała jaśniejszy z żółtawym nalotem oraz czarnymi kropkami i kreskami. Kuper i wierzchnia strona ogona u samca są niebieskoszare. Samica na grzbiecie brązowa, głowa popielata z czarnymi plamkami i prążkami. Nogi, obwódka wokół oczu i woskówka na dziobie żółte, oko prawie czarne.
Podobnie jak inne sokoły nie lubią budować gniazdo. Używają starych gniazd większych ptaków , wnęk w ścianach wysokich budynków oraz wieże kościołów . Zdarza się również, że gniazdo na balkonie prefabrykatów mieszkania. Około połowy maja samica składa 4-6 jaj. Wysiadując je od 28 do 30 dni . Młode przebywają w gnieździe przez okres 27–35 dni. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 10 miesięcy.

Falco tinnunculus  (Sokol myšiar alebo pustovka obyčajná)
Spolu s myšiakom lesným patria k najrozšírenejším dravcom v strednej Európe. Často obýva mestské obydlia a je známy svojim typickým trepotavým letom. Na perí sokola myšiara je možné pozorovať výrazný pohlavný dimorfizmus (samček vyzerá inak ako samička). Najvýraznejší rozdiel medzi samčekom a samičkou je v sfarbení hlavy. Samček má svetlosivé operenie hlavy, kým samičky hnedé. Samci majú okrem toho na hrdzavom chrbte malé čierne kosoštvorcové škvrny, na každom pierku jednu. Chvost a koreň chvosta sú tiež svetlosivé. Na konci chvosta je čierny pruh s bielou obrubou. Spodná čast je krémovo svetlá a veľmi jemne hnedo fľakatá alebo pruhovaná. Brucho a spodná čast krídel je skoro biela. Dospelá samička má tmavohnedé sfarbenie na chrbte. Na rozdiel od samčeka je hnedá aj predná strana a je pokrytá priečnymi pásmi s výrazným pruhom. Aj spodná strana je tmavšia ako u samčeka a viac fľakatá. Mladé sokoly sa perím podobajú skôr na samičku. Ich krídla sú však okrúhlejšie a kratšie ako u dospelých jedincov. Okrem toho majú na okrajoch bielu obrubu. U oboch pohlaví je chvost zaoblený, pretože vonkajšie perá sú kratšie ako stredové. Nohy sú sýto žlté, pazúry čierne. Tak ako ostatné sokoly, ani myšiare si hniezdo nestavajú. Využívajú staré hniezda po väčších vtákoch, výklenky v stenách vysokých budov a kostolných veží. Stáva sa aj, že zahniezdia na balkóne panelákového bytu. Do hniezda samica znesie 4 – 6 vajíčok. Sedí na nich 28 – 30 dní. Po vyliahnutí samica mláďatá ešte 8 dní zahrieva, počas ďalších ôsmich dní ich zahrievať postupne prestáva.

The Common Kestrel  is a bird of prey species belonging to the kestrel group of the falcon family Falconidae. Common Kestrels measure 32–39 cm from head to tail, with a wingspan of 65–82 cm. Females are noticeably larger,  They are thus small compared with other birds of prey, but larger than most songbirds. Their plumage is mainly light chestnut brown with blackish spots on the upperside and buff with narrow blackish streaks on the underside; the remiges are also blackish. Unlike most raptors, they display sexual colour dimorphism with the male having fewer black spots and streaks, as well as a blue-grey cap and tail. The tail is brown with black bars in females, and has a black tip with a narrow white rim in both sexes. The Common Kestrel starts breeding in spring (or the start of the dry season in the tropics), i.e. April/May in temperate Eurasia and some time between August and December in the tropics and southern Africa. It is a cavity nester, preferring holes in cliffs, trees or buildings; in built-up areas,

 

TRZNADEL

Gatunek z rodziny trznadlowatych, pospolity na obrzeżach lasów, w zadrzewieniach śródpolnych, alejach, przy drogach, a także w pobliżu potoków i rzek.  Preferuje miejsca nasłonecznione.  Trznadel ma 15.5-17 cm długości. Samiec w upierzeniu godowym ma głowę złoto-żółtą z brązowawymi i szarobrązowymi podłużnymi kresami na wierzchu głowy i policzki. Spód ciała również żółty z brunatnym kreskowaniem. Wierzch ciała rdzawobrązowy z ciemnymi plamkami. Kuper cynamonowo-rdzawy. Samica jest znacznie ciemniejsza o oliwkowo-brązowych barwach. . Gniazda zakłada na ziemi, bądź nisko w gąszczu, np.  jeżyn. Wyprowadza 2-3 lęgów w roku. Pożywieniem są owady i nasiona. Zimą gromadzi się w stada, odwiedza pola uprawne, paśniki dla bażantów, a także podwórka budynków gospodarskich, gdzie utrzymywany jest drób, w poszukiwaniu ziarna zbóż, zwłaszcza owsa. Gatunek osiadły lub podejmujący niewielkie wędrówki.

Emberiza citrinella (Strnádka žltá, obyčajná)
Rošírená je na celom území Slovenska od nížin až do výšky 1200 m. Je prelietavá.  Jesenné prelety nie sú ďaleké a väčšie cesty od nás nie sú zaregistrované. Obýva poľné lesíky, okraje lesov, stromoradia, mladé borovicovité monokultúry a hospodárske dvory. Hniezdi na zemi dva razy do roka. Začína v apríli  a druhé hniezdenie prebieha  od júna do augusta. Znáša 4 – 5 vajec, na ktorých sedí 12 – 14 dní. Živí sa červami, hmyzom, pavúkmi a výhonkami rastlín. V zime požiera hlavne semená a bobule. Jej telo je dlhé  165 mm  a chvost meria 72 mm. Jej spev znie melancholicky. Samčekova hlava je sfarbená do žlta, samička a mláďatá má matnejšie sfarbenie hustými a výraznejšími škvrnami.

The Yellowhammer (Emberiza citrinella) is a passerine bird of the family Emberizidae. It is common they live in all sorts of open areas with some scrub or trees and form small flocks in winter.
The Yellowhammer has 15.5–17 cm long, with a thick seed-eater’s bill. The male has a bright yellow head, yellow underparts, and a heavily streaked brown back. The female is much duller, and more streaked below. Its natural diet consists of insects and seeds. The nest is on the ground. 3-6 eggs are laid, which show the hair-like markings characteristic of those of buntings.
It is often found on lowland arable and mixed farmland, probably due to the greater availability of seeds. It nests in hedges, patches of scrub, and ditches, especially if these have a wide grass margin next to them, and a cereal crop next to the margin.

 

ZIĘBA

Najpospolitszy ptak . Samiec jest w jasnych kolorach, w niebieskoszarym ubarwieniu. Samica ma znacznie ciemniejsze zabarwienia, ale obie płci mają dwa kontrastujące pasy na skrzydłach: jeden od zgięcia skrzydeł, drugi od pokryw trzeciorzędowych, oba kończą się na barkówkach. Melodia samca zięby jest jednym z najładniejszych pieśni słyszanych w miastach. Okazało się też, że są najczęściej odzywającymi się śpiewakami w środowisku naturalnym. W ten sposób zwabiają samice, ale również oznaczają swoje terytorium. Zamieszkuje wszelkie biotopy leśne, parkowe oraz zadrzewienia śródpolne i nadrzeczne. Jesienią i wczesną wiosną w dużych stadach żeruje na polach. Odżywia się owadami i nasionami. Buduje bardzo misterne gniazda, zamaskowane porostami i mchem, które umieszcza na drzewach, rzadziej na  wyższych krzewach. Wyprowadza 2-3 lęgów w roku. Przylot w marcu, odlot w pod koniec września i w październiku. Obecnie coraz więcej osobników pozostaje na zimę.

Fringilla coelebs (Pinka lesná)
Je to náš najhojnejší vták rozšírený od nížin až po hornú hranicu lesa. Je sťahovavá ale mnohé jedince hlavne samice ostávajú celú zimu v Strednej Európe. Obýva lesy všetkých typov, ale aj otvorené polia so stromami, parky či záhrady. Hniezdi dva krát do roka. Samička znáša 4 – 6 vajíčok. Sedí na nich 12 – 13 dní. Živí sa hlavne semenami, plodmi a hmyzom. Telo pinky lesnej je dlhé 150 mm.

The Common Chaffinch (Fringilla coelebs), usually known simply as the Chaffinch is a common and widespread smallpasserine bird in the finch family. The male is brightly coloured with a blue-grey cap and rust-red underparts. The female is much duller in colouring but both sexes have two contrasting white wings-bars and white sides to the tail. The male bird has a strong voice and sings from exposed perches to attract a mate. The Chaffinch breeds in much of Europe, across Asia to Siberia and in northwest Africa. It prefers open woodland and often forages on the ground. The female builds a nest with a deep cup in the fork of a tree. The clutch is typically 4–5 eggs, which hatch in about 13 days. The chicks fledge in around 14 days but are fed by both adults for several weeks after leaving the nest. The Chaffinch is a partial migrant; birds breeding in warmer regions are sedentary while those breeding in the colder northern areas of its range winter further south.

 

KRUK

Gatunek dużego osiadłego ptaka z rodziny krukowatych. Kruk ma długość ciała w granicach 58-69 cm, masę w granicach 0,9 do 1,5 kg i rozpiętości skrzydeł około 1 metra. Jest to duży czarny ptak z wielkim dziobem. Obie płcie ubarwione jednakowo i tej samej wielkości. Jego upierzenie jest czarne z metalicznym połyskiem. Skrzydła są długie, nogi czarne, ogon w kształcie klina. Potrafi szybko szybować. Czarny kruk jest znany z ostrożności , nieufności i inteligencji . Charakterystyczny jest jego gardłowy wezwanie ” krok ” , może naśladować różne dźwięki i głosy ludzkie.
Zamieszkuje niemalże  całą Europę , Azję i Afrykę Północną . Są to obrzeża dużych kompleksów leśnych liściastych i iglastych. Zamieszkuje prawie wszystkie typy krajobrazu, również w góry, bezdrzewną tundrę, krzaczaste stepy i tereny podobne do pustyń. Coraz bardziej zbliża się do osad ludzkich i na obrzeża miast. Gniazdo buduje na wierzchołkach wysokich drzew, gdzie znosi 5-6 jaja. Sesja czas jest 20-21 dni . Młode karmione są przez oboje rodziców. Żywią się głównie drobnymi ssakami, żabami płazami i ptakami (w tym ich młodymi i ich jajami), zimą i w górach często padlina oraz odpadkami ze śmietników. Czasem zjadają też różne nasiona, żołędzie, pąki roślin i owoce.

Corvus corax (Krkavec čierny)
Je zriedkavý druh z čeľade krkavcovité. Je to najväčší druh z krkavcovitých i zo spevavcov. Je rozšírený po celej severnej pologuli a uznávaný vo viacerých kultúrach.
Krkavec čierny dorastá do veľkosti 58 – 69 cm a hmotnosti od 0,9 do 1,5 kg.  Je to veľký čierny vták s mohutným vysokým zobákom, na rozdiel od podstatne menšieho havrana čierneho má operený koreň zobáku. Jeho šat je čierny s kovovým leskom, na hrdle mu charakteristicky odstráva perie. Jeho krídla sú dlhé a aj na konci široké, prstovito zakončené ako u niektorých dravcov. V rozpätí krídel dosahuje okolo 1 metra. Má klinovitý chvost. Let krkavca je pokojný s voľnými rázmi krídel, niekedy klže zvoľna vzduchom. Vie dobre plachtiť. Za potravou sa ochotne znáša aj na zem, ale zostáva ostražitý. Krkavec čierny je známy svojou opatrnosťou, nedôverčivosťou a inteligenciou. Charakteristické je jeho hrdelné volanie „krok“. Dokáže napodobňovať rôzne zvuky, aj ľudský hlas.
Jeho domovom je takmer celá Európa, Ázia a Severná Afrika. Obýva lesnaté oblasti  hornatiny a vrchovín, nevyhýba sa ani lesnatým oblastiam nížin, tundrám a púštiam.  Obýva aj oceánske pobrežia. Do hniezda znáša 5 až 6 modrozelených vajec, ktoré zahrieva samica.  Doba sedenia je 20 až 21 dní. Kŕmia obaja rodičia.  Živí sa lovom drobných stavovcov (hlavne hlodavcov, zajacov a vtákov), vajíčkami vtákov, rôznymi semenami.

The Common Raven (Corvus corax), also known as the Northern Raven, is a large all-black passerine bird. Found across the Northern Hemisphere, it is the most widely distributed of all corvids. There are at least eight subspecies with little variation in appearance, although recent research has demonstrated significant genetic differences among populations from various regions. It is one of the two largest corvids, alongside the Thick-billed Raven, and is possibly the heaviest passerine bird; at maturity, the Common Raven averages 63 centimetres in length and 1.2 kilograms in mass. Common Ravens can live up to 21 years in the wild. Young birds may travel in flocks but later mate for life, with each mated pair defending a territory.
Common Ravens have coexisted with humans for thousands of years and in some areas have been so numerous that people have regarded them aspects. Part of their success as a species is due to their omnivorous diet; they are extremely versatile and opportunistic in finding sources of nutrition, feeding on carrion, insects, cereal grains, berries, fruit, small animals, and food waste.
Some notable feats of problem-solving provide evidence that the common raven is unusually intelligent. Over the centuries, it has been the subject of mythology, folklore, art, and literature. In many cultures,  the Common Raven has been revered as a spiritual figure or god.

 

KOS

Gatunek średniej wielkości ptaka częściowo wędrownego z rodziny drozdów.  Gniazduje pospolicie w lasach, parkach i ogrodach. Wyprowadza  dwa lęgi w roku (kwiecień – czerwiec), lecz przy stratach może je powtarzać aż do końca lipca. Samce ubarwione na czarno, z żółtym dziobem, a samice są brązowe z brązowawym dziobem. Żywi się owadami, dżdżownicami i owocami. Zimą odwiedzają karmniki.  Kosy żyjące w miastach  są ufne wobec człowieka, natomiast kosy leśne są ostrożne i płochliwe. Zaliczyć je można zarówno do gatunków osiadłych, jak i przelotnych. Większość kosów w miastach pozostaje w kraju, natomiast kosy leśne odlatują na zimę.

Turdus  merula (Drozd čierny)
Je to vták žijúci v celej Európe a v južnej Ázii. Vďaka svojej prispôsobivosti žije a hniezdi aj v tesnom susedstve ľudských sídel. Samce majú charakteristické čierne perie a žltý zobák. Upozorňuje na seba aj melancholickým spevom. Hniezdi prakticky na všetkých možných miestach poskytujúcich úkryt – na stromoch, kríkoch a budovách.  Živí sa hmyzom, červami, zvyškami jedál, ovocím a bobuľami. Spev sa skladá z apatickej melódie a nesie sa do značnej vzdialenosti.  V podvečer je často počuť opakované „dyx – dyx – dyx“ a počas letu nariekavé „cíí“.

The Common Blackbird (Turdus merula) is a species of true thrush. It is also called Eurasian Blackbird (especially in North America, to distinguish it from the unrelated New World blackbirds), or simply Blackbird, where this does not lead to confusion with a similar-looking local species. It breeds in Europe, Asia, and North Africa, and has been introduced to Australia and New Zealand.  In Poland there are many species of breeding. Commonly nests in forests, parks and gardens. Outputs two broods a year (April – June), but the loss can be repeated until the end of July. Males are colored in black, with yellow beak, and the females are brown with a brownish beak. It feeds on insects, worms and fruits. In winter, visits feeders. Blackbirds that live in cities are to trust the man, and forest blackbirds are cautious and timid. They belong to the species can be both sedentary and migratory. Most blackbirds in cities remains in the country, and forest blackbirds flyaway for the winter.

 

PERKOZEK

Gatunek niewielkiego wędrownego ptaka wodnego z rodziny perkozów.  Ubarwienie godowe wiosną – przód brązowy ze srebrzystobiałym połyskiem, policzki i gardło kasztanowe, kąt dzioba żółty. Ubarwienie spoczynkowe jesienią i zimą – wierzch brązowy, boki i spód brudnobiałe, biaława pierś, jasnożółta szyja. To płochliwy ptak. Jego pożywieniem są drobne zwierzęta wodne, owady i ich larwy. Perkozek żyje na otwartych wodach. Wyprowadza dwa legi w roku: w kwietniu i lipcu . Gniazdo jego to pływający stos roślin wodnych . Samica składa 5-6 jaa, który wysiadywane są na przemian przez obojga rodziców. Perkozek żywi się głównie owadami , mięczakami i rybami. Zimuje w Południowej Europie.

Tachybaptus ruficollis (Potápka hnedá)
Potápka hnedá (Tachybaptus ruficollis) je najmenšia potápka z čeľade potápkovitých žijúca na území Slovenska. Má zavalitý vzhľad s krátkym krkom. Počas párenia má gaštanovo hnedý krk a jasne žlté kútiky zobáku, inak je prevažne svetlo hrdzavá. Obidve pohlavia vyzerajú rovnako. Mláďatá sú takmer celé čierne s nezreteľnými pozdĺžnymi pruhmi. Pri vábení nápadné neustávajúce trylky obidvoch partnerov (opakuje sa sloha bibibibi), obidvaja partneri plávajú oproti sebe a potom sa ponoria. Potápka hnedá žije iba na vodných plochách, rybníkoch a jazerách. Hniezdi v apríli až júli dvakrát ročne. Hniezdo je plávajúca kôpka vodných rastlín. Samica znáša 5 – 6 bielych, neskôr hnedých vajec, nekŕmivé mláďatá sa podobne ako pri ostatných potápkach schovávajú na chrbtoch rodičov. Živí sa najmä hmyzom, menej už mäkkýšmi, v zime aj rybkami. Potápka hnedá je čiastočne sťahovavý vták, často prezimuje u nás na nezamrzajúcich vodných plochách, ale zvyčajne prezimuje v južnej Európe.

This bird breeds in small colonies in heavily vegetated areas of freshwater lakes across Europe, much of Asia down to New Guinea, and most of Africa. Most birds move to more open or coastal waters in winter, but it is only migratory in those parts of its range where the waters freeze. Outside of breeding season, it moves into more open water, occasionally even appearing on the coast in small bays The Little Grebe is a small water bird with a pointed bill. The adult is unmistakable in summer, predominantly dark above with its rich, rufous colour neck, cheeks and flanks, and bright yellow gape. The rufous is replaced by a dirty brownish grey in non-breeding and juvenile birds. Juvenile birds have a yellow bill with a small black tip, and black and white streaks on the cheeks and sides of the neck as seen below. This yellow bill darkens as the juveniles age, eventually turning black once in adulthood. In winter, its size, buff plumage, with a darker back and cap, and “powder puff” rear end enable easy identification of this species.

 

SÓJKA

Gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych. Sójka to gatunek ptaka występującego na rozległym obszarze od Europy Zachodniej i północno-zachodniej Afryce na subkontynencie Indyjskim i dalej na wschodnim wybrzeżu Azji i na dół do południowo-wschodniej Azji . Ptak bardzo dobrze rozpoznawalny. Jego długość ciała to około 34 cm. Jest czerwono-brązowy, z czarnym wąsikiem, czarnym ogonem oraz  białymi skrzydłami. Samce i samice nie różnią się od siebie. Jego lot jest ciężki, trzepoczący. Występuje licznie w lasach liściastych i mieszanych o bogatej strukturze (zwłaszcza z dębami), ale również w niewielkich lasach pomiędzy polami i łąkami, młodnikach, porębach, zadrzewieniach śródpolnych, dosyć często w parkach, sadach i ogrodach. Gniazda buduje w środkowej parii koron drzew. Gnieździ się w kwietniu i maju każdego roku. Samica składa 5-6 jaj, które oboje rodzice wysiaduje od 16 do 17 dni. Żywią  się owadami, żołędziami, orzechami i owocami.

Garrulus glandarius (Sojka škriekavá)
Jej názov je aj sojka obyčajná. Je z čeľade krkavcovitých.  Je veľká ako holub (34 cm). Je červenkasto hnedá, má čierne fúzy, čierny chvost, biele krídla s bielym políčkom. Samec a samička sa navzájom nelíšia. Lieta ťažko, vlnovito a trepotavo, na zemi poskakuje. Vyskytuje sa v ihličnatých, listnatých a zmiešaných lesoch a v rozsiahlejších mestských parkoch. Prevážne stály druh. Hniezdo je umiestnené vysoko na strome, väčšinou neďaleko od  okraja lesa.  Obýva severozápadnú Afriku , celú Európu, Sibír a východnú Áziu po Čínu. U nás je rozšírená vo všetkých typoch lesov a sťahuje sa do miest. Hniezdi v apríli až máji raz za rok.  Samice znášajú 5 – 6 vajec na ktorých sedia obidvaja rodičia 16 – 17 dní. Živí sa hmyzom, žaluďami, orieškami a bobuľami.

The Eurasian Jay (Garrulus glandarius) is a species of bird occurring over a vast region from Western Europe and north-west Africa to the Indian Subcontinent and further to the eastern seaboard of Asia and down into south-east Asia. Across its vast range, several very distinct racial forms have evolved to look very different from each other, especially when forms at the extremes of its range are compared. It inhabits mixed woodland, particularly with oaks, and is an habitual acorn hoarder. In recent years, the bird has begun to migrate into urban areas, possibly as a result of continued erosion of its woodland habitat. Its usual call is the alarm call which is a harsh, rasping screech and is used upon sighting various predatory animals, but the Jay is well known for its mimicry, often sounding so like a different species that it is virtually impossible to distinguish its true identity unless the Jay is seen. It will even imitate the sound of the bird it is attacking, such as a Tawny Owl, which it does mercilessly if attacking during the day. However, the Jay is a potential prey item for owls at night and other birds of prey such as Goshawks and Peregrines during the day.

 

SKOWRONEK

Gatunek małego ptaka z rodziny skowronków. Występuje na większości terenów Europy i Azji. Jego długość to 17-19 cm, rozpiętość skrzydeł 30-35 cm, zaś masa ciała samiec ok. 30-45 g, samica ok. 25-38 g. Obie płci ubarwione są jednakowo. Nie różnią się zbytnio między sobą oprócz tego, że samice są trochę mniejsze. Na głowie znajduje się krótki, ledwo widoczny czubek. Upierzenie brązowe. W locie pokazuje się  krótki ogon i krótkie szerokie skrzydła. Ogon i tylna krawędź skrzydła są koloru białego. Skowronek ma mocne nogi, gdyż  spędza dużo czasu na ziemi w poszukiwaniu pożywienia, jakim są nasiona i owady. Gnieździ się na ziemi dwa razy w roku: pierwszy sezon lęgowy jest w kwietniu, drugi pod koniec maja lub na początku czerwca. Samica  składa 4-5 jajka o wielkości 21 x 16 mm. Jaja wysiadywane są przez 11-14 dni wyłącznie przez samicę.

Alauda arvensis (Škovránok poľný)
Je druh z čeľade škovránkovité. Cez naše územie preletujú, časť hniezdi, zriedkavo i prezimuje. Obýva suché kraje lesov susediacich s pasienkami, skalnými stráňami, horskými lúčkami a pod.. Hniezdi na zemi dva razy do roka. Začiatok prvého hniezdenia je v apríli, druhého koncom mája alebo začiatkom júna. Znáša 4 – 5  vajec veľkosti 21 x 16 mm. Inkubačný čas 13 – 15 dní a mladých vychováva v hniezde 18 – 19 dní. Potravou je hmyz, v menšej miere semená rastlín. Škovránok poľný sa vyskytuje v celej Európe a na severe Afriky, smerom na východ až po Kamčatku a južnejšie od nej v Kórei a Japonsku. Výnimočne sa zahniezdi aj v horách, napríklad v Nízkych Tatrách bol zistený až v nadmorskej výške 1955 m.

The Eurasian Skylark (Alauda arvensis) is a small passerine bird species. This lark breeds across most of Europe and Asia and in the mountains of north Africa.  Even in the milder west of its range, many birds move to lowlands and the coast in winter. The Eurasian Skylark is 16 to 18 centimetres long. It is a bird of open farmland and heath, known throughout its range for the song of the male, which is delivered in hovering flight from heights of 50 to 100 m, when the singing bird may appear as just a dot in the sky from the ground. The song generally lasts two to three minutes, but it tends to last longer later in the mating season. The male has broader wings than the female. This adaptation for more efficient hovering flight may have evolved because of female Eurasian Skylarks’ preference for males that sing and hover for longer periods and so demonstrate that they are likely to have good overall fitness. Like most other larks, the Eurasian Skylark is a rather dull-looking species on the ground, being mainly brown above and paler below. It has a short blunt crest on the head, which can be raised and lowered. In flight it shows a short tail and short broad wings. The tail and the rear edge of the wings are edged with white, which are visible when the bird is flying away, but not if it is heading towards the observer. The Eurasian Skylark has sturdy legs and spends much time on the ground foraging for seeds, supplemented with insects in the breeding season. The Eurasian Skylark makes a grass nest on the ground, hidden amongst vegetation. It is sometimes found nesting in bracken, using it for cover. Generally the nests are very difficult to find. Three to six eggs are laid in June. The eggs are yellow/white with brownish/purple spots mainly at the large end.

 

GAJÓWKA

Gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewkowatych. Jest mniejszy niż wróbel. Jego długość średnio mierzy 13,5 do 14,5 cm, rozpiętość od 20 do 24 cm a waga około 16-22 gramów. Ubarwienie tego ptakiem jest ubogie. Obie płcie są tego samego koloru. Wierzch jednolicie szarobrązowy, lekko oliwkowy, o mysim odcieniu, spód jasnobeżowy, z białym brzuchem, płowymi bokami i pokrywami podogonowymi. Na bokach szyi widać popielatą plamę. Skrzydła brązowe, ciemniejsze od grzbietu. Ogon też szarobrązowy. Ptak żyjący w ukryciu, więc jest zauważenie jest bardzo trudne. Żywi się głównie owadami, pająkami. Gnieździ się w większości krajów Europy i zachodniej Azji. Gniazdo głównie buduje na wysokości 30-80 cm nad ziemią w gęsto rosnących gałązkach niskiego krzewu, w porośniętych bylinach o twardych łodygach, w miejscach dobrze nasłonecznionym. Samica  składa 4-5 jaj, które oboje rodzice wysiadują na przemian od 11 do 12 dni. W ciągu roku wyprowadza dwa lęgi.

Sylvia borin (Penica slávikovitá)
Penica slávikovitá je malý druh spevavca z čeľade penicovitých. Je menší ako vrabec. Jeho dlžka dosahuje v priemere 13,5 – 14,5 cm. Pri rozpätí krídel meria 20 – 24 cm. Váži okolo 16 – 22 g. Sfarbenie tohto vtáčika je nevýrazné. Obe pohlavia sú rovnako sfarbené. Tento vtáčik žije skryto, preto spoznať jeho prítomnosť je veľmi zložité. Živí sa prevážne hmyzom, pavúkmi. Na jeseň sa živí aj plodmi. Hniezdia vo väčšine Európy a západnej Ázii. Hniezdia hlavne vo vlhkých a listnatých lesoch, v zmiešaných lesoch, bohatých porastoch, pri potokoch a v záhradách. Samica znesie 4 – 5 vajec na ktorých sedia obidvaja rodičia striedavo 11 – 12 dní. Najvyšší zaznamenaný vek penice slávikovitej je 14 rokov a 2 mesiace.

The Garden Warbler (Sylvia borin) is a common and widespread small bird that breeds in most of Europe and in western Asia. It is a plain, long-winged and long-tailed typical warbler with brown upperparts and dull white underparts; the sexes are similar and juveniles resemble the adults. Its two subspecies differ only slightly and interbreed where their ranges overlap. Due to its lack of distinguishing features, this species can be confused with a number of other unstreaked warblers. The Garden Warbler’s rich melodic song is similar to that of the Blackcap, its closest relative, which competes with it for territory when nesting in the same woodland. The preferred breeding habitat is open woodland with dense low cover for nesting; despite its name, gardens are rarely occupied by this small passerine bird. The clutch of four or five blotched cream or white eggs is laid in a robust cup-shaped nest built near the ground and concealed by dense vegetation. The eggs are incubated for 11–12 days. The chicks are hatching naked and with closed eyes, and are fed by both parents. They try to fly about 10 days after hatching. Only about quarter of young birds survive their first year. The Garden Warbler is strongly migratory, wintering in sub-Saharan Africa. Insects are the main food in the breeding season, although fruit predominates when birds are fattening prior to migration, figs being a particular favourite where available. These warblers have a mixed diet of insects and fruit in their African wintering grounds. The Garden Warbler is 14 cm long with a 7.6–8.4 cm wing length. The weight is typically 16–22 g, but can be up to 35.5 g  for birds preparing to migrate. It is a plain, long-winged and long-tailed bird with unstreaked olive-brown upperparts and dull white underparts. It has a whitish eyering and a faint pale supercilium, and there is a buff wash to the throat and flanks. The eye is black, the legs are bluish-grey and the strong bill has a grey upper and paler grey lower mandible. The male and female are indistinguishable by external appearance including size.

 

BOGATKA

Gatunek niewielkiego, częściowo wędrownego ptaka z rodziny sikor. Najpospolitsza i największa z sikor.  Długość ciała wynosi 14–16 cm, z czego 28-32 mm przypada na czaszkę, w tym 10-13 mm na dziób, rozpiętość skrzydeł mierzy około 22 cm zaś masa ciała 20-30 gram. Upierzenie obu płci są niemalże jednakowe. Samiec wyróżnia się szerszym i dłuższym czarnym paskiem na żółtej piersi i brzuchu oraz błyszczącą czarną głową i karkiem. Samice mają bardziej matową głowę i czarny pasek na spodzie ciała kończy się już na wysokości nóg. Obie płci są zbliżonej wielkości. Skrzydła i ogon są czarnoszare, a na lotkach widać poprzeczną białą pręgę. Bogatki mają czarne dzioby, ciemnobrązowe tęczówki oczu i szaroniebieskie dość długie i silne nogi, dzięki którym poruszają się zręcznie pomiędzy gałązkami. Głos tego ptaka jest jego charakterystyczną cechą. Śpiew samca zwraca na siebie uwagę prostotą, dużym repertuarem głosów i donośnym brzmieniem. Bogatka jest szeroko rozpowszechniona w Europie, Azji i Afryce Północnej. Zamieszkuje przerzedzone lasy, zadrzewienia śródpolne, parki i ogrody pośród zabudowań. Gniazda umieszcza w dziuplach, skrzynkach lęgowych, słupkach ogrodzeniowych wykonanych z rur, skrzynkach na listy itp., wysłane mchem i sierścią.  Żywi się owadami i nasionami, najchętniej słonecznikiem. W zimie często odwiedza karmniki. Wyprowadza dwa legi w roku. Sezon lęgowy trwa od końca kwietnia do początku lipca. Samica składa około 10 jaj siedzi na nich i od 12 do 16 dni.

Parus major  (Sýkorka veľká)
Sýkorka veľká je naša najväčšia a najrozšírenejšia sýkorka z čeľade sýkorkovité. U nás je zákonom chránená. Pôvodne dávala prednosť listnatým  lesom, ale dnes žije aj v parkoch a záhradkách a veľmi dobre sa naučila využívať vo svoj prospech blízkosť ľudí.  Má žlté bruško s čiernym pruhom, čiernu čiapočku a čierne lemované biele líca. Má veľmi rozmanité hlasové prejavy. V lete sa živí hmyzom, ale v zime musí prejsť na semená s vysokým obsahom tuku, ktoré často nachádza v krmidlách (najlepšie slnečnice)  a sú ochotné si pre ne priletieť až na ľudskú ruku. Ďalej konzumujú rôzne živočíšne tuky (napr. hovädzí loj) a v Anglicku sa známe tým, že sa naučili preďobávať hliníkové uzávery fliaš s mliekom a vyzobať smotanu pod nim. Sýkorka veľká je rozšírená v Európe, Ázii a na severe Afriky. U nás hniezdi na celom území. Vyhľadáva najmä listnaté lesy, ale objavuje sa aj v ihličnatých. Bežne sa vyskytuje v blízkosti ľudských sídlisk, v záhradkách, parkoch, sadoch a pod.. Samica kladie okolo 10 vajíčok a sedí na nich 12 až 16 dní. Najvyšší zistený vek u sýkorky bol asi 15 rokov. Sýkorka prilieta z Poľska, Ukrajiny a Nemecka na zimu na Slovensko a niektoré zo Slovenska odlietajú ďalej na juh. Sýkorka je dlhá 14 cm a váži 20 g.  Lieta vlnkovito a pomerne rýchlo.

The Great Tit (Parus major) is a passerine bird in the tit family Paridae. It is a widespread and common species throughout Europe, the Middle East, Central and Northern Asia, and parts of North Africa in any sort of woodland. The Great Tit is a distinctive bird, with a black head and neck, prominent white cheeks, olive upperparts and yellow underparts, with some variation amongst the numerous subspecies. It is predominantly insectivorous in the summer, but will consume a wider range of food items in the winter months. Usually she has nest in a hole in a tree. The female lays around 12 eggs and incubates them alone, although both parents raise the chicks.The Great Tit has adapted well to human changes in the environment and is a common and familiar bird in urban parks and gardens.

 

KOWALIK

Gatunek niewielkiego, osiadłego ptaka z rodziny kowalików. Zamieszkuje liczne lasy Europy oraz znaczną część umiarkowanej Azji. Jego długość ciała ok. 14 cm, rozpiętość skrzydeł 23-27 cm, masa ciała około 20 gram. Sylwetka charakteryzuje się stosunkowo dużą głową, krótkim ogonem i mocnym, dłutowatym dziobem podobnym do dzioba dzięciołów.  Obie płci są podobnych rozmiarów, ubarwione prawie jednakowo, choć samiec w porównaniu z samicą ma bardziej rdzawy spód ciała i ciemnokasztanowe boki ciała. Dziób ma szaroniebieski kolor, tęczówki oczu są brązowe, a nogi żółtobrązowe. Wielkością przypomina wróbla. Kowalik zjada najliczniej występujące gatunki owadów, pająki i inne bezkręgowce. Zimą jego pożywieniem stają się nasiona i drobne owoce, również duże nasiona drzew liściastych i iglastych, nasiona zbóż takich jak jęczmień, owies oraz słonecznik, orzechy laskowe, żołędzie, nasiona bukowe. W trakcie sezonu lęgowego żywi się głównie motylami, pająkami i pluskwiakami. Najchętniej lęgnie się od maja do czerwca w dziuplach wykutych przeważnie przez dzięcioły, rzadziej budkach lęgowych. Jeżeli wybrana dziupla ma zbyt duży otwór samica potrafi pomniejszyć go, używając gliny, błota i iłu. Wyprowadza jeden lęg w ciągu roku. W kwietniu składa 5-8 jaj o średnich wymiarach 20×15 mm, białych z nielicznymi rdzawymi, szarymi i szarofioletowymi plamkami, które są gęściej usiane na tępym końcu.

Sitta europaea (brhlík lesný)
Je drobný spevavý vták z čeľade brhlíkovité. Brhlík obyčajný je drobný vták (váži okolo 23 g). Je síce veľký ako vrabec, ale má väčšiu hlavu, krátky chvost. Má výrazný šidlovitý zobák, ktorý používa na vyhľadávanie hmyzu pod kôrou stromu. Po kmeňoch stromov lezie často hlavou dole. Na šplhanie má dokonale prispôsobené krátke a silné nohy. Má pomerne nezameniteľné sfarbenie so šedomodrým chrbtom, žlotohnedým bruškom a čiernou páskou cez oko. Vrch hlavy a tela je šedomodrý (u mláďat s belasými čiarkami), letky sú tmavé. Čierny pruh, ktorý ide cez oko až k tylu, býva u samíc trocha užší, u mláďat skôr hnedý. Brada a hrdlo sú belasé, príušie a ostatná spodina žemľová, boky a spodné chvostové krovky načervenalé, u samca veľmi tmavé. Lieta rýchlo a obratne v plochých vlnkách. Vábi hlasitými hvizdami aj jemnejším sýkorkiným si si. Spev je trilkovitý, opisovaný ako kvikvikvi.
The Eurasian Nuthatch (Sitta europaea) is a small passerine found throughout temperate Europe and Asia. It belongs to the nuthatch family Sittidae. This bird is the most common and most widespread of all nuthatches, and is often referred to just as the Nuthatch in Europe. The Eurasian Nuthatch is 14 cm long and has the typical nuthatch big head, short tail and powerful bill and feet. It is blue-grey above, with a black eyestripe.  Young birds are „washed out” versions of the adults. It is a resident bird of deciduous woods and parkland, with some old trees for nesting. It feeds on insects, seeds and nuts. Its old name „nut-hack” derives from its habit of wedging a nut in a crevice in a tree, and then hacking at it with its strong bill. It has the ability, like other nuthatches, to climb down trees, unlike species such as woodpeckers which can only go upwards. It will come to bird feeding tables and is then very aggressive, driving other species away. Nests are in holes or crevices, lined with bark or grass. The size of the hole’s entrance may be reduced by the building of a neat mud wall. Five to eight eggs are laid, white speckled with red.
This is a noisy bird, often located by its repeated tui-tui-tui call.

 

KLĄSKAWKA

Gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny muchołówkowatych, zamieszkujący Europę, Turcję oraz Afrykę. Jest to ptak o długości ciała około 12–13 cm, rozpiętości skrzydeł około 18–23 cm i masie ciała 15-17 g. Samiec tego ptaka ma ciemną, brązowo-czarną głowę i podgardle oraz wyraźne białe plamy na bokach szyi i ramionach. Grzbiet jednolicie ciemnobrązowy, kuper biały. Skrzydła ciemne, również od spodu. Ogon czarny. Samica ma podobny kolor upierzenia. Upierzenie młodych jest bardziej szare. Samica  buduje gniazda na ziemi, w ukrytym, nasłonecznionym miejscu, pod osłoną gęstej roślinności. Składa 5–6 jaj bladobłękitnych, nakrapianych czerwonobrązowymi plamami. Jaja są wysiadywane przez okres ok. 13 dni przez obydwoje rodziców. Pożywieniem są owady, a jesienią również nasiona.
Saxicola rubicola (pŕhľaviar čiernohlavý)
Nenáročný hniezdič na západe strednej Európy. Väčšinou na slnečných, su­chých, málo porastených pôdach, na piesoč­natých pôdach nehnojených priemyselnými hnojivami, krušinových vresoviskách.Samica stavia hniezdo na zemi, väčšinou na svahoch v plytkej priehl­bine alebo nízko nad ňou, vždy však veľmi dob­re ukryté pred pohľadom zhora. Niekedy býva hniezdo zavesené v kroví. Loví predovšetkým hmyz (motýle, muchy, ovady), ďalej pavúky, drobné červy a rôzne bobule a semená.
The European Stonechat (Saxicola rubicola) is a small. The Stonechat is 11–13 cm long and weighs 13–17 g,  The summer male has black upperparts, a black head, an orange throat and breast, and a white belly and vent. It also has a white half-collar on the sides of its neck, a small white scapular patch on the wings, and a very small white patch on the rump often streaked with black. The female has brown upperparts and head, and no white neck patches, rump or belly, these areas being streaked dark brown on paler brown, the only white being the scapular patch on the wings and even this often being buffy-white.

 

PUSZCZYK URALSKI

Gatunek z rodziny puszczykowatych. Zamieszkuje Europę oraz Azję. W Polsce występuje w Karpatach i na Mazurach, liczniejszy w Beskidzie Niskim i Bieszczadach, natomiast na Słowacji we wschodniej jej części. Długość ciała ok. 65 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 1  2 m, ciężar od 0,6 do  1,3 kg. Puszczyk uralski posiada ogon długi zaokrąglony, oczy ciemnobrązowe.  Dymorfizm płciowy przejawia się wielkością ciała – samice są większe od samców. Pióra na głowie, piersi i brzuchu o szarobrązowych częściach środkowych i jasnobrązowych lub białawych brzegach, grzbiet podobny, choć plamy większe, silniej wydłużone, lotki i sterówki w szerokie, poprzeczne  szaro  jasnobrązowe pasy. Ruchliwy również za dnia. Głos swój wydaje wyłącznie w nocy, praktycznie przez cały rok. Zamieszkuje przede wszystkim rozległe starodrzewia bukowe i mieszane. Żywi się głównie gryzoniami leśnymi, rzadziej drobnymi ptakami. Gniazdo zakłada w obszernej dziupli lub opuszczonym gnieździe ptaków drapieżnych. Wyprowadza jeden lęg w roku: od lutego do maja. Składa 3 do 4 białych jaj w odstępach 2-3 dniowych. Jaja wysiadywane są przez samicę, od zniesienia pierwszego jaja przez okres 27 – 29 dni. W pobliżu gniazda agresywny, odgania intruza głośnym wołaniem i kłapaniem dzioba. Może być niebezpieczny – doprowadzony do ostateczności atakuje szponami, nawet człowieka.

Strix uralensis  (Sova dlhochvostá)
Sova dlhochvostá je druh vtáka z čeľade sovovité. Patrí medzi väčšie druhy sov. Dlžka tela je asi 600 mm, krídla 380 mm, chvosta 302 mm. Je sivo sfarbená s tmavými hnedými škvrnami a pruhmi po celom tele. Na tichších miestach loví vo dne i v noci. Žije v zmiešaných, ihličnatých a listnatých lesoch (bučiny). Je to stály vták. Svojmu miestu je verná. Hniezda si stavia v rázsochách stromov, v stromových dutinách a často sa usídli aj v opustených hniezdach po dravcoch. V marci a apríli znáša 2 – 6 oválnych bielych vajec veľkosti 49 x 41 mm. Inkubačný čas 28 dní, výchova mladých 24 dní. Živí sa drobnými cicavcami, menšími vtákmi, žabami a hmyzom. Najhojnejšie sa vyskytuje vo východnej časti Slovenska.

The Ural Owl (Strix uralensis) is a medium-large nocturnal owl of the genus Strix, with up to 15 subspecies found in Europe and northern Asia. The Ural Owl is smaller than the Great Grey Owl, and much larger than the Tawny Owl, which it superficially resembles. Distinguishing features apart from the size are the pale, buffish grey-brown plumage, with copious dark brown streaking on the back, back of the head and underparts. It has a round head with plain buffish-grey facial discs, orange-yellow bill and small black eyes. The tail is long and wedge-shaped, with dark barring on the upper tail, and the wings are rounded. Flight is direct and purposeful, recalling that of the Common Buzzard. Sexes are similar, with no seasonal variation. Length can range 50 to 61 cm (20 to 24 in) and wingspan from 110 to 134 cm (43 to 53 in). Weight in males is 500–730 g (1.1–1.61 lb) and in females is 720–1,300 g (1.59–2.9 lb). The northern populations of the Ural Owl occupy similar habitat to the Great Grey Owl, nesting in lowland forests but avoiding dense areas, especially those of purely conifers. In central Europe it is an upland species, preferring deciduous woodland. It usually occupies open woodland and is more often found in moist rather than dry areas. It nests in hollow tree trunks, occasionally in old raptor nests, and increasingly in nestboxes. It normally lays two to four eggs, which hatch after 27–34 days. The young leave the nest after about four weeks, but will not fly until about six weeks old. It is a very aggressive owl, chasing other birds of prey from its territory, and it will attack human intruders, especially when young are present. The Ural Owl feeds on rodents and medium-sized to large birds such as Jays and Willow Ptarmigan, although normally only up to the size of a Woodpigeon. Its territorial call, which can carry up to two kilometres, is a soft, deep ‚wo-ho….. woho uhwo-ho’. Birds also give unmistakable yapping ‚ wau – wau ‚ calls, which are delivered by both sexes.

 

PUSZCZYK ZWYCZAJNY

Najliczniejsza i najczęściej spotykana sowa Europy. W Polsce pospolity gatunek lęgowy.  Dość duża sowa z  czarnymi oczami i krótkim ogonem. Jej dł. ciała samce to ok. 41–43 cm, samice ok. 43–46 cm, rozpiętość skrzydeł: samce ok. 90–95 cm, samice ok. 95–105 cm, masa ciał: samce ok. 450 g, samice ok. 550 g.  Można ją spotkać w lasach, parkach, alejach, cmentarzach, osiedlach,  nawet w centrach dużych miast. Występują dwie formy barwne: szara i ruda. Lęgnie się w dziuplach, budkach lęgowych, kominach i innych niszach na budynkach. Gniazda nie buduje, ani nie zbiera potrzebnego do tego materiału. Jest ptakiem bardzo pożytecznym, niszczy wiele gryzoni, głównie myszy. Niektóre osobniki odważnie bronią swego potomstwa, mogą nawet mocno uderzyć w głowę lub w plecy człowieka zbliżającego się do piskląt. Prowadzi nocny tryb życia. Osiadła, pozostajew swoim terytorium przez cały rok.

Strix Aluco  (Sova obyčajná)
Je z čeľade sovovité. Sova má dlžku tela asi 370 mm, krídla 299 mm, chvosta 165 mm. Chrbát má tmavý až sivohnedý. Je to nočný druh sovy. Je to stály vták, žije v zmiešaných i listnatých lesoch, najmä v okrajových zónach od nížin až do vyšších plôch. Hniezdi v dutinách stromov i v opustených hniezdach vrán a dravých vtákov, často i v skalnatých výklenkoch, dierach, v komínoch a korunách stromov. V marci znáša 4 – 5 bielych vajec. Živí sa menšími stavovcami (cicavcami, vtákmi, hmyzom, obojživelníkmi). Inkubačný čas trvá 30 dní, výchova mláďat v hniezde 30 – 35 dní. Sovy majú veľké oči, vďaka ktorým vidia aj potme a to 10-krát lepšie ako ľudia.

The Tawny Owl or Brown Owl (Strix aluco) is a stocky, medium-sized owl commonly found in woodlands across much of Eurasia. Its underparts are pale with dark streaks, and the upperparts are either brown or grey. Several of the eleven recognised subspecies have both variants. The nest is typically in a tree hole where it can protect its eggs and young against potential predators. This owl is non-migratory and highly territorial. Many young birds starve if they cannot find a vacant territory once parental care ceases.
This nocturnal bird of prey hunts mainly rodents, usually by dropping from a perch to seize its prey, which it swallows whole; in more urban areas its diet includes a higher proportion of birds. Vision and hearing adaptations and silent flight aid its night hunting. The Tawny is capable of catching smaller owls, but is itself vulnerable to the Eagle Owl or Northern Goshawk. Although many people believe this owl has exceptional night vision, its retina is no more sensitive than a human’s. Rather, it is its asymmetrically placed ears that are key to its hunting because they give the Tawny Owl excellent directional hearing. Its nocturnal habits and eerie, easily imitated call, have led to a mythical association of the Tawny with bad luck and death.

 

KAWKA

Gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych. Zamieszkuje głównie części Półwyspu Skandynawskiego, Europy Zachodniej oraz Wschodniej. Jego długość ciała to 33-35 cm, rozpiętość skrzydeł około 67 cm, zaś masa ciała 230-240 g. Kawka wielkościowo przypomina gołębia. Obie płci ubarwione są jednakowo. Upierzenie czarne, a boki szyi, głowy i karku łupkowo szare, tęczówki mlecznobiałe. Kawka zamieszkuje głównie parki i miasta, czasem również ruiny, skały i obrzeża drzewostanów. Gnieździ się w koloniach, a gniazda buduje dość wysoko w szczelinach muru, skał, nieczynnych kominach, poddaszach oraz wieżach kościołów. Korzysta również z skrzynek lęgowych. Składa 4-6 jaj, które wysiaduje przeważnie 17-19 dni. Jej pożywieniem są głównie dżdżownice, pędraki, gryzonie, odpadki.

Corvus monedula (kavka tmavá)
Kavky žijú v lesoch, poľnohospodárskej krajine a v starých kameňolomoch, ale aj v mestách a dedinách. Stredoeurópske populácie sú prevažne stále, ale v zimných mesiacoch sa k nim pridávajú kavky, ktoré prilietajú zo severnejších a východnejších oblastí Európy. Na Slovensku sa vyskytuje nepravidelne na celom území. Operenie je lesklo čierne operenie s modrastým a zelenkastým nádychom, boky hlavy a šija sú sivé, zobák je krátky, pri koreni hornej čeľuste je operený. Dúhovka dospelých biela. Mladé vtáky sú hnedasté, bez lesku a majú hnedé oči.
The Western Jackdaw (Corvus monedula), also known as the Eurasian Jackdaw, European Jackdaw or simply Jackdaw, is a passerine bird in the crow family. Found across Europe, western Asia and North Africa, it is mostly resident, although northern and eastern populations migrate south in winter. Four subspecies are recognised, which mainly differ in the colouration of the plumage on the head and nape. Measuring 34–39 centimetres in length, the Western Jackdaw is a black-plumaged bird with a grey nape and distinctive pale- grey irises. It is gregarious and vocal, living in small groups with a complex social structure in farmland, open woodland, on coastal cliffs, and in urban settings. An omnivorous and opportunistic feeder, it eats a wide variety of plant material and invertebrates, as well as food waste from urban areas. Western Jackdaws are monogamous and build simple nests of sticks in cavities in trees, cliffs, or buildings. About five pale blue or blue-green eggs with brown speckles are laid and incubated by the female. The young fledge in four to five weeks.

 

GIL

Gatunek małego ptaka z rodziny łuszczaków. Zamieszkuje północną Europę i Azję. Jest on częściowo osiadły, ale wiele ptaków migruje zimą bardziej na południe, koczując w miejscach występowania pokarmu. W Polsce nieliczny ptak lęgowy we wszystkich regionach.
Jest to ptak o krępej sylwetce, wydatnej piersi i dużej głowie. Dziób czarny, gruby, krótki, mocny i stożkowaty. Tęczówki oczu i nogi są brązowe. U obu płci czarny wierzch głowy, biały kuper i długi, niebieskoczarny ogon, różowobrązowy spód. Skrzydła długie, czarne ze skośną białą pręgą. Dymorfizm płciowy jest mocno zaznaczony, choć obie płci są jednakowej wielkości. U samca policzki i pierś jaskrawoczerwona, grzbiet niebieskawo-popielaty. Dorosłe samce mają zawsze czarną czapeczkę obejmującą twarz podczas gdy młodociane – brązową. U samicy pierś bledsza, brązowo-różowa, grzbiet brązowoszary. Młode podobne do samic, z szarobrązowym brzuchem, ale bez czarnej czapeczki. Charakterystyczne ubarwienie zyskują dopiero po jesiennym pierzeniu. W okresie lęgowym bardzo skryty, natomiast zimą jest stosunkowo mało płochliwy i daje się obserwować z dość bliska. To ptak ostrożny i mało ruchliwy.  Zamieszkuje wilgotne, gęste lasy iglaste i mieszane, bory świerkowe i jodłowe z gęstym poszyciem, zadrzewienia, sady, parki, cmentarze z drzewkami świerkowymi i ogrody. Unika otwartych terenów i bezdrzewnych pól. Ich pożywieniem są: nasiona drzew i krzewów leśnych, np. dzikiej róży, wiosną- pączki drzew. Po okresie lęgowym chętnie żywią się takimi suchymi i mięsistymi owocami jak jagody, owoce leśne – nasiona pokrzyw, łobody, jarzębiny, głogu, dzikiej róży, jaworu, czereśni, brzozy, olchy, dębu, buka, szczawiu i innych roślin, które ściągają je do parków i ogrodów. Gniazda budują w okolicach jezior, strumieni i górskich potoków, gdzie wysiadują 4-5 jaj przez 12-14 dni.

Pyrrhula pyrrhula  (Hýl lesný)
Hniezdi na stromoch. Hniezdo stavia samica. Má tvar plytkej misy a mate­riálom sú konáriky, mach a lišajníky. Vždy býva dobre vpletené do hustého stromčeka alebo kríka. Začiatok hniezdenia je v máji. Samička znáša 4-5 vajec.Živí sa semenami, plodmi a púčikmi drevín. Mláďatá kŕmi hmyzom.Väčší ako vrabec domový (dĺžka tela je asi 160 mm, krídla 90 mm, chvosta 65 mm) s charakteristickým sfarbením; samček má sivú vrchnú časť tela s bielym trtáčom, čiernym vrchom hlavy a bradou, krídla čierne s bielou plochou, spodnú časť je jasno červenoružovú; samica sivastohnedú vrchnú časť tela, ružovohnedú spodnú časť tela; mladé vtáky pripomínajú samicu, nemajú však čierny vrch hlavy.
The Bullfinch, Common Bullfinch or Eurasian Bullfinch (Pyrrhula pyrrhula) is a small passerine bird in the finch family Fringillidae.It is known simply as Bullfinch. The Bullfinch is a bulky bull-headed bird. The upper parts are grey; the flight feathers and short thick bill are black; as are the cap and face in adults (they are greyish-brown in juveniles), and the white rump and wing bars are striking in flight. The adult male has red underparts, but females and young birds have grey- buff underparts. The song of this unobtrusive bird contains fluted whistles. This bird breeds across Europe and temperate Asia. It is mainly resident, but many northern birds migrate further south in the winter. Mixed woodland with some conifers is favoured for breeding, including parkland and gardens. This species does not form large flocks outside the breeding season, and is usually seen as a pair or family group.  It builds its nest in a bush, (preferably more than four metres tall and wide), mature stands of scrub, or tree, laying four to seven eggs. The food is mainly seeds and buds of fruit trees, which can make it a pest in orchards. Ash and hawthorn are favoured in autumn and early winter. If wild bird cover is planted for it, Kale, Quinoa and Millet are preferred, next to tall hedges or woodland.

 

MYSZOŁÓW

Gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Występują trzy podgatunki myszołowa. Zamieszkuje strefę umiarkowaną Europy i Azji. Na terenie Słowacji występuje od nizin do 1300 metrów. Myszołów osiąga 50-57 cm długości ciała, 110-135 cm rozpiętości skrzydeł oraz 0,6- 1,2 kg masy ciała. Myszołów to najpospolitszy i najbardziej rozprzestrzeniony średniej wielkości ptak szponiasty Europy. Charakteryzuje go krępa budowa ciała, szerokie, zaokrąglone skrzydła oraz krótki, szeroki ogon. Samica nieco większa od samca, ale obie płci ubarwione jednakowo. Upierzenie jest na tyle zmienne, że trudno znaleźć dwa identycznie upierzone ptaki. W zależności od podgatunku i odmiany barwnej ubarwiony od jasnokremowego po ciemnobrunatny. Dziób ciemny na końcu czarny o żółtej woskówce, krótka szyja, nogi żółte z upierzonym tylko w górnej części skokiem. Piwny kolor tęczówki. Na piersi widać jasną plamę w kształcie podkowy. Na lotkach i sterówkach widać pręgi. Szerokie, zaokrąglone skrzydła trzyma w locie lekko uniesione na kształt litery V, a krótki ogon jest wachlarzowato rozłożony. W powietrzu może ruszać się dość ociężale.
Myszołów zamieszkuje otwarte tereny w pobliżu lasu lub z śródpolnymi zadrzewieniami, kępami i szpalerami drzew, gdzie gniazduje. Preferuje on obrzeża lub kompleksy bardziej rozrzedzone. Miejscem polowań są głównie pola, łąki, stepy, bagna na nizinach i terenach górskich. Spotykany też w wiejskich parkach. Myszołowy zwykle nie tworzą stad , ale kilka można zobaczyć razem na migracji lub w odpowiednim środowisku. Głównym pożywieniem tego gatunku są drobne kręgowce chwytane na ziemi, jeśli ma okazję, zjada padlinę. Wielki plusem jest to, że dobrze przystosowuje się do zróżnicowanej diety. Zjada bażanta , królika , oraz inne małe i średnie ssaki, węże i jaszczurki. Często można zobaczyć podchodząc do lądowania nad niedawno zaoranych polach szukając robaków i owadów. Poluje na otwartych przestrzeniach oddalając się od gniazda w czasie lęgów na kilka kilometrów. W czasie patrolu krąży wtedy nad ziemią i szybuje, co daje mu szerokie pole widzenia. Gdy wypatruje zdobyczy w powietrzu zdarza mu się zwisać na chwilę i trzepotać skrzydłami. Kiedy ją upatrzy nagle spada na nią z wysokości kilkunastu metrów. Gniazda znajdują się na skraju lasu lub w małej kępie drzew. W ciągu roku wyprowadza jeden lęg w kwietniu lub maju, składając 3 do 4 jaj. Jaja wysiadywane są przez okres około 30-35 dni przez obydwoje rodziców, którzy po wykluciu oboje karmią swe młode. Pisklęta opuszczają gniazdo po około 45-50 dniach.

Buteo – buteo  (Myšiak lesný)
Dravec strednej veľkosti (dlžka tela je asi 53 cm, krídla samčekov 39 cm, samičiek 41 cm, chvosta 25 cm). Postavu má zavalitú. Zobák je s veľkým hákom.  Sfarbenie je variabilné od čiernohnedého až po bledosmotanové.  Žije v lesoch , loví najmä v zime na poliach, hniezdi na stromoch. Násadou sú 2 – 4 vajcia veľkosti 56×44 mm. Inkubačný čas 33 – 35 dní. Výchova mladých v hniezde trvá 46 dní.  V potrave pravažujú väčšie drobné cicavce (najmä hraboše poľné). Obýva lesy po celom území Slovenska od nížin až do výšky 1300 m.

The Common Buzzard (Buteo buteo) is a medium-to-large bird of prey, whose range covers most of Europe and extends into Asia. It is usually resident year-round, except in the coldest parts of its range, and in the case of one subspecies. The Common Buzzard measures between 40 and 58 cm in length with a 109–136 cm  wingspan and a body mass of 427–1,364 g , making it a medium-sized raptor. This broad-winged raptor has a wide variety of plumages, and in Europe can be confused with the similar Rough-legged Buzzard (Buteo lagopus) and the only distantly related European Honey Buzzard (Pernis apivorus), which mimics the Common Buzzard’s plumage for a degree of protection from Northern Goshawks. The plumage can vary from almost pure white to black, but is usually shades of brown, with a pale ‚necklace’ of feathers. The Common Buzzard breeds in woodlands, usually on the fringes, but favours hunting over open land. It eats mainly small mammals, and will come to carrion. A great opportunist, it adapts well to a varied diet of pheasant, rabbit, other small mammals to medium mammals, snakes and lizards, and can often be seen walking over recently ploughed fields looking for worms and insects.
Buzzards do not normally form flocks, but several may be seen together on migration or in good habitat. Though a rare occurrence, as many as 20 buzzards can be spotted in one field area, approximately 30 metres apart, so cannot be classed as a flock in the general sense, consisting of birds without a mate or territory. They are fiercely territorial, and, though rare, fights do break out if one strays onto another pair’s territory, but dominant displays of aggression will normally see off the interloper. Pairs mate for life. To attract a mate (or impress his existing mate) the male performs a ritual aerial display before the beginning of spring. This spectacular display is known as ‚the roller coaster’. He will rise high up in the sky, to turn and plummet downward, in a spiral, twisting and turning as he comes down. He then rises immediately upward to repeat the exercise.
The call is a plaintive peea-ay, similar to a cat’s meow.

 

ŻURAW

Gatunek dużego ptaka z rodziny żurawi, zamieszkujący głównie w północno-wschodniej części Europy. Jego wymiary to około 140 cm długości ciała, 240 cm rozpiętość skrzydeł, 5-6 kg masy ciała. Żuraw jest większy od bociana i łatwo od niego odróżnialny po długich, zwisających w kształcie pióropusza ozdobnych piórach na ogonie i grzbiecie. W upierzeniu godowym żuraw ma popielate upierzenie, końcówki skrzydeł czarne. Górna część głowy koloru karminowego, boki białe, czoło i przód długiej szyi czarne. Latem często wierzch ciała robi się brązowawy od wcieranego szlamu lub żelazistej wody torfowisk. Młode są brunatne bez plam na głowie i ozdobnych piór. Żuraw zamieszkuje rozległe bagna wśród lasów, torfowiska, wrzosowiska, nad jeziorami i starorzeczami. Zwykle w oddaleniu od siedzib ludzkich, ale żeruje także na łąkach i polach uprawnych. W Europie Środkowej lęgowiska znajdują się w wilgotnych obniżeniach terenu.
Żuraw jest wszystkożerny, ale dominującym jego pokarmem jest pokarm roślinny, w tym nasiona, uzupełniany gryzoniami, owadami, robakami i mięczakami. Gniazda budowane są na ziemi z bezładnie ułożonego materiału w postaci zbutwiałych roślin zebranych. Ptak ten przeważnie znosi około 2 brunatnawych lub zielonawych jaj. Jaja wysiadują obydwoje rodziców przez około 30 dni. Młode opuszczają gniazdo po około 65 dniach.

Grus grus( žeriav obyčajný)
Žeriavy žijú hlavne v severovýchodnej Európe a na Sibíri. Obývajú rybníky s rozsiahlym rákosím, prípadne močiarovitým územím, v ktorých si z rastlinného materiálu stavajú kopovité hniezda, ale aj vlhké a riedke lesy. je to do siva sfarbený vták o niečo väčší ako bocian biely s dlhými nohami, dlhým krkom a pomerne silným, klinovitým zobákom. Od podradu dropy sa odlišuje voľne visiacim perím na chvoste. Celkové zafarbenie oboch pohlaví je sivé (mladých vtákov hnedosivé), s čiernym čelom, bradou, záhlavím, hrdlom, krajmi a koncami krídel a chvostom. Líca, boky hrdla a väzy sú biele, temenná škvrna je červená. Pri dvorení predvádzajú žeriavy charakteristický tanec, pri ktorom sa klaňajú a vyskakujú do výšky. V apríli až máji znášajú zvyčajne dve vajcia, na ktorých obidvaja striedavo sedia asi jeden mesiac. Mláďatá sú nekrmivé a rodičia ich vodia ďalších 8 – 10 týždňov. Aj potom sa rodina zdržuje pohromade. Žeriavy sa živia hmyzom, rastlinami, zrnom a hľúzami alebo korienkami. Pri ťahu sa žeriavy často zdržujú na poliach. Žeriavy sú sťahovavé vtáky, zimujú v Stredomorí a v Malej Ázii, kam odlietajú v priebehu júla a augusta, návrat na hniezdisko je počas marca a apríla. Žeriavy lietajú v klinovitých formáciách a ozývajú sa nezameniteľnými trúbivými zvukmi.

This species is found in the northern parts of Europe and Asia. The Common Crane is a large, stately bird and a medium-sized crane. It is 100–130 cm  tall with a 180–240 cm wingspan. The body weight can range from 3 to 6.1 kg . This species is slate -grey overall. The forehead and lores are blackish with a bare red crown and a white streak extending from behind the eyes to the upper back. The Common Crane is omnivorous, as are all cranes. It largely eats plant matter, including roots, rhizomes, tubers, stems, leaves, fruits and seeds. They also commonly eat, as available, pond-weeds, heath berries, peas, potatoes, olives, acorns, cedarnuts and pods of peanuts. Notably amongst the berries consumed, the cranberry, is possibly named after the species.Animal foods become more important during the summer breeding season and may be the primary food source at that time of year, especially while regurgitating to young. Their animal foods are insects, especially dragonflies, snails, earthworms, crabs, spiders, millipedes, woodlice, amphibians, snakes, rodents, and small birds.

 

SŁONKA

Gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych. Zamieszkuje lasy Europy jak i Azji. Słonkę można spotkać na całym niżowym obszarze Polski, również w niższych partiach gór. Słonka jest to  ptak leśny o krępej sylwetce i charakterystycznym kształcie głowy i dzioba – czaszka jest z przodu i z tyłu skrócona, tak, że duże oczy znajdują się w nietypowej pozycji  We wzorzystym upierzeniu ochronnym brak wyraźnego dymorfizmu, zarówno wiekowego jak i płciowego. Na czole popielata plama, ciemię i potylica ciemnobrązowe, z poprzecznymi, szarymi paskami. Boki głowy i szyi jasnobrązowe. Wierzch ciała rdzawobrązowy z ciemnobrązowymi i popielatymi cętkami. Na wierzchu głowy widać czarne poprzeczne paski. Spód ciała szaropłowy z poprzecznym, falistym, brązowym prążkowaniem. Ma szerokie skrzydła na których widnieją szare pasy. Dziób długi, prosty, mocny, cielisty z ciemnym, dobrze unerwionym i elastycznym końcem, nogi krótkie.
Słonka zasiedla i lęgnie się na świetlistych podmokłych lub wilgotnych lasach mieszanych i liściastych z warstwą ziół i krzewów, również w borach z bogatym podszytem, bagnach, olsach, nad płytkimi strumieniami leśnymi i na podmokłych zagłębieniach terenu. Jej gniazda to zagłębienia w ziemi, znajdujące się w gęstych zaroślach, pod zwisającymi gałęziami. W ciągu roku samica wyprowadza jeden lub dwa lęgi. Samica składa około 4 jaja wysiadywane przez 20-24 dni.

Scolopax rusticola (Sluka lesní)
Je velká jako holub (délka těla 33–38 cm, rozpětí křídel 55–65 cm), se zavalitým tělem a dlouhým zobákem. Opeření je kombinace šedé, okrové, tmavohnědé a rezavě hnědé barvy. Živí se především červy, v menší míře také hmyzem, pavouky, semeny a částmi trav. Potravu hledá na zemi, a to i v nižších vrstvách půdy.

The Eurasian Woodcock (Scolopax rusticola) is a medium-small wading bird found in temperate and subarctic Eurasia. It has cryptic camouflage to suit its woodland habitat, with reddish-brown upperparts and buff-coloured underparts. Its eyes are set far back on its head to give it 360-degree vision and it probes in the ground for food with its long, sensitive bill, making it vulnerable to cold weather when the ground remains frozen.
The male performs a courtship flight known as ‚roding’ at dusk in spring. When threatened, the female can carry chicks between her legs, in her claws or on her back while flying, though this is rarely witnessed. Adults are 33–38 centimetres in length, including the 6–8 centimetres long straight bill, and have a 55–65 centimetres  wingspan. The Eurasian Woodcock has cryptic camouflage to suit its woodland habitat, with intricately patterned reddish-brown upperparts and buff underparts. The head is barred with black, not striped like that of its close relatives, the snipe. It has large eyes located high on the sides of its head, giving it 360-degree monocular vision.
The wings are rounded and the base of the bill is flesh-coloured with a dark tip. The legs vary from grey to pinkish. The species is sexually dimorphic, with the male much larger than the female, although the sexes cannot be separated in the field.

 

ORLIK KRZYKLIWY

Gatunek dużego, wędrownego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Zamieszkuję wschodnią Europę, Azję. W Polsce występuje w Karpatach. Gniazduje w borach jodłowych i lasach mieszanych z udziałem jodły, w pobliżu terenów otwartych w postaci łąk i pastwisk na których poluje głównie na drobne gryzonie, płazy i gady. Samica orlika krzykliwego składa około 2 jaj, które wysiadywane są przez obydwojga rodziców przez okres 33-43 dni. W Beskidzie Niskim zagęszczenie orlika krzykliwego jest najwyższe w całej Unii Europejskiej i wynosi miejscami do 20 par na 100 km kwadratowych powierzchni ogólnej. Jest to typowy orzeł średniej wielkości, rozpiętość skrzydeł ok. 150 cm, cały brązowy, nogi opierzone aż po same palce. Wędrowny: przylot w pierwszej dekadzie kwietnia, odlot w połowie września. Ściśle chroniony. Pod ochroną są również jego stanowiska – strefa ochrony cołorocznej w promieniu do 100m i strefa ochrony okresowej (w okresie rozrodu) w promieniu do 500m od gniazda.

Aquila pomarina (Orol krikľavý)
Patrí do čeľade jastrabovitých . Je čeľaď vtákov z radu dravcov s charakteristicky vyvinutou hornou čeľusťou. Má hákovitý zobák a ostré pazúry. Výborne lieta. Spodky nôh majú zarastené drobným perím. Robí si hniezda na stromoch alebo skalách.

The Lesser Spotted Eagle (Aquila pomarina) is a large Eastern European bird of prey. Like all typical eagles, it belongs to the family Accipitridae. The typical eagles are often united with the buteos, sea eagles and other more heavy-set Accipitridae. This is a medium-sized eagle, about 60 cm in length and with a wingspan of 150 cm. Its head and wing coverts are pale brown and contrast with the generally dark plumage. The head and bill are small for an eagle. There is usually a white patch on the upperwings, and even adults retain a clear-marked white V on the rump; the wing markings are absent and the white V is not well-defined in the Greater Spotted Eagle. The juvenile has less contrast in the wings, but the remiges bear prominent white spots. It differs from Greater Spotted Eagle juveniles by a lack of wing covert spotting and the presence of a cream-colored neck patch. The call is a dog-like yip. The spotted eagles as a group are quite distinct from the typical members of Aquila, the „true eagles”. The Lesser Spotted Eagle breeds in Central and Eastern Europe and southeastward to Turkey, andwinters in Africa. This is a very wary species of open or lightly wooded country, in which it hunts smallmammals and similar terrestrial prey. This eagle lays 1–3 white buff-spotted eggs in a tree nest. As usual for eagles, only in breeding seasons with very abundant prey does more than one young fledge however: the female starts incubating when the first egg has been laid, and thus the first young to hatch usually outgrows its clutchmate(s) and will kill and even eat them sooner or later.

 

PLESZKA

Gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny muchołówkowatych, zamieszkującego niemalże całą Europę oraz środkową Azję. Jest to ptak migrujący na duże odległości, zimujący w Afryce (przeloty od kwietnia do maja i od września do października). Pleszka osiąga 14-15 cm długości ciała, 20-24 cm rozpiętości skrzydeł oraz 15-20 g masy ciała. Jest to ptak o smukłej sylwetce i długich nogach. U samców część twarzowa głowy i gardło są czarne, czoło i brwi białe. Wierzch głowy i grzbiet niebieskoszare. Skrzydła brązowe z beżowymi brzegami piór. Pierś i boki rude, brzuch biały, pokrywy podogonowe pomarańczowe. Kuper, pokrywy nadogonowe i ogon jaskrawe rdzawoczerwone. Samice różnią się przede wszystkim rudawym lub płowopomarańczowym spodem ciała. Z wierzchu są jednolicie brązowoszare, od spodu bladorude. Ogon taki sam jak u samców. Gardło i obrączka oczna białe. Pierwotnie pleszki zamieszkiwały przerzedzone fragmenty różnorodnych lasów iglastych, mieszanych i liściastych, prześwietlone sośniny, a zwłaszcza wiatrołomy, poręby, miejsca popożarowe, skraje lasu. Obecnie występuje najliczniej w parkach, ogrodach, sadach i innej zieleni urządzonej miejskiej i wiejskiej blisko człowieka. Pleszki żywią się głównie owadami, które chwytają w locie ze stałego stanowiska lub zbierają z liści i ziemi. Ponadto jesienią zjadają też jagody i inne owoce. Budują gniazda w obszernych dziuplach o szerokim wejściu, skrzynkach lęgowych z dość dużym otworem wlotowym lub ewentualnie w niszach budynków stojących w lesie lub parku. Czasem gnieżdżą się w połamanych gałęziach. Samica składa 6–7 turkusowych jaj, które następnie wysiaduje przez 12–14 dni.
Phoenicurus phoenicurus (žltochvost lesný)
Žije v rôznych biotopoch s prítomnosťou stromových dutín. Hniezdnym prostredím sú listnaté a zmiešané lesy so starými stromami s mnohými dutinami, staré parky, cintoríny a zarastené záhrady. Žltochvost lesný uprednostňuje dutiny stro­mov pred puklinami v múroch. Od apríla samce vytrvalo spievajú a vyhľadávajú vhodné miesto na hniezdo.Hniezdo býva spravidla umiestnené v dutine stromu s oválnym vletovým otvorom umiesteným na výšku alebo búdke. Spletené je z machu, korienkov a suchej trávy a vystlané trávou a srsťou. Stavia ho samica. Aj znášku 6 až 7 vajec zahrieva samica. Potravou je hmyz a na jeseň bobule.
The Common Redstart (Phoenicurus phoenicurus), or often simply Redstart, is a small passerine bird in the redstart genus Phoenicurus. The Common Redstart shows some affinity to the European Robin in many of its habits and actions. It has the same general carriage, and chat-like behaviour, and is the same length at 13–14.5 cm long but slightly slimmer and not quite as heavy, weighing 11–23 g. The orange-red tail, from which it and other redstarts get their names, is frequently quivered. Among common European birds, only the Black Redstart (Phoenicurus ochrurus) has a similarly coloured tail. The male in summer has a slate-grey head and upperparts, except the rump and tail, which, like the flanks, underwing coverts and axillaries are orange-chestnut. The forehead is white; the sides of the face and throat are black. The wings and the two central tail feathers are brown, the other tail feathers bright orange-red. The orange on the flanks shades to almost white on the belly. The bill and legs are black. In autumn, pale feather fringes on the body feathering obscures the colours of the male, giving it a washed-out appearance. The female is browner, with paler underparts; it lacks the black and slate, and the throat is whitish. Common Redstarts prefer open mature birch and oak woodland with a high horizontal visibility and low amounts of shrub and understorey especially where the trees are old enough to have holes suitable for its nest. They prefer to nest on the edge of woodland clearings. In Poland it occurs primarily in upland areas less affected by agricultural intensification, but further east in Europe also commonly in lowland areas, including parks and old gardens in urban areas. They nest in natural tree holes, so dead trees or those with dead limbs are beneficial to the species; nestboxes are sometimes used. A high cover of moss and lichen is also preferred. They also use mature open conifer woodland, particularly in the north of the breeding range.

 

MUCHOŁÓWKA BIAŁOSZYJA

Gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych. Zamieszkuje południowo-wschodnią Europę i południowo-zachodnią Azję. W Polsce muchołówka jest nielicznym ptakiem lęgowym wyłącznie w południowej i wschodniej części kraju. Muchołówka jest to osobliwy ptak pod względem ubarwienia samca i śpiewu o smukłej sylwetce. Występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec w szacie godowej wiosną z wierzchu czarny, od spodu biały od gardła po pokrywy podogonowe. Jego upierzenie bardzo lśni w okresie godowym. Po nim czerń zastępuje matowa czarnobrązowa barwa. Głowa czarna z wyjątkiem białego czoła, wokół szyi szeroka biała obroża i plama nad dziobem. Na czarnych skrzydłach duża biała plama. Biała plama jest też w tylnej części grzbietu. Ogon czarny, na kuprze niewyraźna biaława plama. Dziób i nogi czarne. Samica wygląda dość niepozornie, gdyż w jej upierzeniu dominują odcienie szarości i brązu, a jedynie spód ciała jest biały. Ogon i skrzydła mają ciemniejszy odcień niż grzbiet ciała i głowa. Zamieszkuje stare, wysokopienne lasy liściaste i mieszane, z odpowiednią ilością dziuplastych drzew. Głównym jej pożywieniem są stawonogi – owady chwytane w locie. Zbiera również gąsienice z liści i pni, pająki, a sporadycznie nawet jagody.  Gniazda buduje w dziuplach wyłożonych butwiejącymi liśćmi, korzonkami, z wyściółką z traw, włosia i sierści. Wykorzystuje również budki lęgowe. Samica od końca kwietnia do końca maja składa 5–7 bladoniebieskich jaj, które wysiaduje 12-14 dni.

Ficedula albicollis (Muchárik bielokrký)
Muchárik bielokrký je druh z čeľade muchárikovité. Dlžka tela je asi 130 mm, krídla 80 mm, chvosta 50 mm. Samček má biely pásik na krku, oddeľujúcim čiernu čiapočku od čierneho chrbta.  Je to vtáčik sťahovavý. Prilieta v apríli, odlieta v septembri. Obýva parky, záhrady, listnaté lesy. Hniezdi v dutinách a polodutinách stromov. Začiatok hniezdenia je v máji. Samička znáša 6 – 7 modrozelených vajíčok veľkosti 17 x 12 mm. Inkubačný čas 13 dní, výchova mladých v hniezde 14 – 16 dní. Živí sa predovšetkým lietajúcim hmyzom. Ako hniezdič je v lesoch na Slovensku nehojný až pomerne hojný, rozšírený od nížin až do výšky 1000 – 1200 m.

The Collared Flycatcher (Ficedula albicollis) is a small passerine bird.
This is a 12-13.5 cm long bird. The breeding male is mainly black above and white below, with a white collar, large white wing patch, black tail (although some males have white tail sides) and a large white forehead patch. It has a pale rump. The bill is black and has the broad but pointed shape typical of aerial insectivores. As well as taking insects in flight, this species hunts caterpillars amongst the oak foliage, and will take berries. Non-breeding males, females and juveniles have the black replaced by a pale brown, and may be very difficult to distinguish from other Fidecula flycatchers, particularly the European Pied Flycatcher and the Semicollared Flycatcher, with which this species hybridizes to a limited extent. They are birds of deciduous woodlands, parks and gardens, with a preference for old trees with cavities in which it nests. They build an open nest in a tree hole, or man-made nest-boxes. Normally 5-7 eggs are laid. The song is slow strained whistles.

 

MODRASZKA

Gatunek niewielkiego, osiadłego (niektóre populacje wędrowne) ptaka z rodziny sikor, zamieszkującego w zależności od podgatunku całą Europę z wyjątkiem północnej Skandynawii, a także część zachodniej Azji. Upierzenie jest na brzuchu żółte z niewielką czarną plamą. Grzbiet jest ciemnozielony z niebieskimi akcentami. Głowa jest biała z kilkoma czarnymi paskami i niebieską „czapeczką”, W locie widać ciemny, szarawy spód skrzydeł. Głos modraszki jest wysoki, przypominający gwizd. Modraszka jest nieco mniejsza od wróbla domowego. Ma około 11 cm długości ciała, 17-20 sm rozpiętości skrzydeł i 10-12 g masy ciała. Zamieszkuje świetliste lasy liściaste i mieszane, zadrzewienia śródpolne i nadrzeczne oraz parki i ogrody. Gniazduje w dziuplach, budkach lęgowych, słupkach sygnalizacji świetlnej, w latarniach ulicznych itp. Wyprowadza 1-2 lęgów w roku. W pierwszym lęgu ma zazwyczaj 10-13 młodych, a w drugim 6-8.  Żywi się owadami i nasionami, zimą chętnie odwiedza karmniki, gdzie często zawisa do góry nogami na słoninie.  Dziennie potrafi zjeść tyle owadów ile sama waży.

Cyanistes caeruleus (Sýkorka belasá- veľká)
Sýkorka veľká alebo sýkorka bielolíca je naša najväčšia a najrozšírenejšia sýkorka z čeľade sýkorkovité.  U nás je zákonom chránená. Pôvodne dávala prednosť listnatým lesom, ale dnes žije aj v parkoch a záhradách v blízkosti ľudí.  V lete sa živí hmyzom, ale v zime musí prejsť na semená s vysokým obsahom tuku – najlepšie slnečnicové semená . Ďalej konzumujú loj. Sýkorka veľká obýva väčšinu Európy a západnú Sibír. U nás hniezdi v podstate na celom území,  vyhľadáva najmä listnaté lesy, ale objavuje sa aj v ihličnatých. Bežne sa vyskytuje v blízkosti ľudských sídlisk, v záhradách, parkoch, sadoch a pod. Sýkorka meria asi 14 cm a váži približne 20 g.  Lieta pomerne rýchlo.

The Blue Tit (Cyanistes caeruleus or Parus caeruleus) is a small passerine bird in the tit family Paridae. The bird is easily recognisable by its blue and yellow plumage.
Blue tits, usually resident and non-migratory birds, are widespread and a common resident breeder throughout temperate and subarctic Europe and western Asia in deciduous or mixed woodlands with a high proportion of oak. They usually nest in tree holes, although they easily adapt to nest boxes where necessary. The main rival for nests and search for food is the much larger Great Tit. The blue tit prefers insects and spiders for their diet. Outside the breeding season, they also eat seeds and other vegetable-based foods. Blue tits are famed for their skill, as they can cling to the outermost branches and hang upside down when looking for food.

 

PIERWIOSNEK

Gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świstunek. Zamieszkuje nieomal całą Europę, Syberię, Azję Mniejszą oraz Wyspy Kanaryjskie. W Polsce jest to liczny ptak lęgowy. Spotkać go można w całym kraju i w górach do wysokości 1400 m n.p.m. Obie płci ubarwione są jednakowo. Charakterystyczne cechy to smukła, niepozorna, delikatna sylwetka. Ogólnie upierzenie zielonkawoszare z oliwkowym odcieniem, na spodzie ciała jasnobeżowe. Na skrzydłach i ogonie pióra są ciemniejsze. Oczy ciemne, cienki dziób. Nogi brązowoczarne.
Pierwiosnek jest bardzo ruchliwy i trudny w obserwacji, gdyż uwija się zwykle w gęstwinach krzaków lub w koronach drzew. Charakterystycznie potrząsa ogonem i skrzydłami, również w trakcie śpiewania. Zamieszkuje prześwietlone lasy liściaste i mieszane o umiarkowanej wilgotności z bujnym runem i podszytem, zadrzewienia, doliny rzek, większe parki, przedmieścia i zdziczałe ogrody. Zasiedla także górskie kompleksy leśne. Jego gniazdo jest kulistego kształtu z otworem wlotowym umieszczonym z boku. Gniazdo zbudowane jest z liści i źdźbeł traw, drobnych gałązek, tuż nad ziemią w gęstej trawie, krzewie lub kępie roślinności zielnej. Pierwiosnek składa dwa lęgi w roku, z czego pierwszy w pierwszej połowie maja, drugi w ostatnich dniach czerwca lub pierwszych lipca. Samica składa 4-6 jaj, które wysiaduje 13-14 dni.
Phylloscopus collybita (Kolibiarik čipčavý alebo kolibkárik čipčavý alebo kolibiarik malý)
Malý vtáčik (dĺžka tela je asi 110 mm, krídla 58 mm, chvosta 50 mm). Vrchná strana je zelenkastosivá, spodná sivobiela. Žltkastý nadočný pásik má iba nevýrazný. Veľmi podobný kolibkárikovi spevavému. Rozpoznávacia znaky: 2. letka je kratšia ako 6. Vonkajšie zástavice 6. letky sú v koncovej časti zúžené. Nohy má čierne alebo veľmi tmavé. Obýva lesy všetkých druhov. Guľovité hniezdo je umiestnené vždy na zemi alebo nízko nad zemou. Začiatok hniezdenia je v máji. Samička znáša 5 – 6 na bielom podklade riedko červenohnedo škvrnitých vajec veľkosti 15×12 mm. Inkubačný čas 13 – 14 dní, výchova mladých v hniezde 13 – 15 dní. Živí sa drobným hmyzom. Hojný hniezdič v lesoch po celom území Slovenska od nížin až po hornú hranicu lesa.

The Common Chiffchaff, or simply the Chiffchaff, (Phylloscopus collybita) is a common and widespread leaf warbler which breeds in open woodlands throughout northern and temperate Europe and Asia. It is a migratory passerine which winters in southern and western Europe, southern Asia and north Africa. Greenish-brown above and off-white below, it is named onomatopoeically for its simple chiff-chaff song.The female builds a domed nest on or near the ground, and assumes most of the responsibility for brooding and feeding the chicks, whilst the male has little involvement in nesting, but defends his territory against rivals, and attacks potential predators. A small insectivorous bird, it is subject to predation by mammals, such as cats and mustelids, and birds, particularly hawks of the genus Accipiter. Its large range and population mean that its status is secure, although one subspecies is probably extinct.

 

KWICZOŁ

Gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny drozdów, zamieszkujący północną i środkowo-wschodnią Europę. Kwiczoł wielkością przypomina kosa. Obie płci ubarwione są podobnie. Ptaki mają charakterystyczne, trójbarwne upierzenie: szara głowa i kark, brązowy grzbiet i wierzch skrzydeł oraz czarnobrunatny ogon. W locie zauważyć można biały spód skrzydeł, wyraźnie odcinający się od szarego kupra i ciemnego ogona. Dziób u samców w szacie godowej jest żółty, a w szacie spoczynkowej ciemnieje na czubku i z wierzchu, upodabniając się do dziobów samic i młodych. Wokół oczu i dzioba widoczne zaczernienie, różnej wielkości i intensywności.
Kwiczoł posiada charakterystyczne, skrzeczące „czak czak czak”, podobne nieco do głosu sroki, zaś w locie odzywa się miękkim, zduszonym „łiii..” Zamieszkuje skraje wilgotnych lasów łęgowych, zwłaszcza topolowych, Obecnie gniazduje również coraz liczniej w miejskich parkach, w ogrodach, sadach, alejach i na cmentarzach z wysokimi drzewami. Odżywia się drobnymi bezkręgowcami wyszukiwanymi w ziemi, głównie owadami i ich larwami oraz dżdżownicami, a także nasionami i owocami. Gnieździ się pojedynczo lub w luźnych koloniach (zwykle kilka–kilkanaście par, maksymalnie do 40–50 par). Gniazdo jest umieszczone wśród gałęzi drzew, zwykle w rozwidleniu pnia na wysokości 4 do 7 m. Zbudowane jest z liści i trawy zlepionych gliną lub iłem, a wysłane miękkimi częściami roślin. Samica składa 5–6 jaj, które wysiaduje 12-14 dni.

Turdus pilaris  (Drozd čvikota)
Drozd čvikotavý pochádza pôvodne zo svetlých riedkych lesov sibírskej tajgy. Na Slovensku sa vyskytuje v okolí riek a potokov a v posledných rokoch aj v blízkosti ľudských sídiel, najmä v parkoch a v obrábaných oblastiach so stromami, najmä v sadoch a záhradách, ak je v blízkosti voda. Väčšinou je to vtáčik sťahovavý, časť i prezimuje. Obýva okrajové časti lesov susediacich s otvoreným terénom, porasty okolo potokov a pod.. Hniezdi na stromoch.  Samička znáša 5 – 6 vajíčok. Inkubačný čas je 13 – 14 dní a mláďatá v hniezde krmia ešte ďalších 14 dní.
Živí sa hmyzom, červami a v zimných mesiacoch ovocím, bobuľami a semenami rastlín.

The Fieldfare (Turdus pilaris) is a member of the thrush family Turdidae. It breeds in woodland and scrub in northern Europe and Asia. It is omnivorous, eating a wide range of molluscs, insects and earthworms in the summer, and berries, grain and seeds in the winter.
Fieldfares often nest in small colonies, possibly for protection from predators. The nest is built in a tree where five or six eggs are laid. The chicks are fed by both parents and leave the nest after a fortnight. There may be two broods in southern parts of the range but only one further north. Migrating birds and wintering birds often form large flocks, often in the company of Redwings.
The Fieldfare is 25 cm long, with a grey crown, neck and rump, a plain brown back, dark wings and tail and white underwings. The breast and flanks are heavily spotted. The breast has a reddish wash and the rest of the underparts are white. The sexes are similar in appearance but the females are slightly more brown. The male has a simple chattering song and the birds have various guttural flight and alarm calls. The breeding season starts in May in Poland but further north in Scandinavia may not start until early July. The female Fieldfare builds a cup-shaped nest with no attempt at concealment. The location is often in woodland but may be in a hedgerow, garden, among rocks, in a pile of logs, in a hut or on the ground. Fieldfares usually nest in close proximity to others of the same species. The adults will defend the nest aggressively and nesting gregariously may offer protection from predators. The nest is built of dried grasses and weeds with a few twigs and a little moss, with a lining of mud and an inner lining of fine grasses. There are usually five to six eggs in a clutch, but occasionally three, four, seven or eight eggs are laid. The eggs vary in size from 28.8 by 20.9 millimetres  to 33.5 by 23.4 millimetres and are variable in colour. Many are pale blue speckled with fine brown dots and resemble those of the Common Blackbird. Others are bright blue, with or without larger red-brown splotches. Incubation starts before all the eggs are laid and lasts for thirteen to fourteen days. The female does all or most of the incubation. The chicks are altricial and both parents bring food to them. They are usually ready to leave the nest after fourteen to sixteen days and there may be two broods in the season, especially in the southern parts of the breeding range.

 

PLISZKA GÓRSKA

Gatunek małego ptaka z rodziny pliszkowatych. Zamieszkuje średnie szerokości od zachodniej Europy do wschodniej Azji. W Polsce średnio liczny ptak lęgowy gór, terenów podgórskich i wyżyn. Pliszka osiąga około 18-19 cm długości ciała, 25 cm rozpiętości skrzydeł i 15-21 g masy ciała. Pliszka ma bardzo długi ogon czarny z białymi brzegami. Samiec w szacie godowej ma czarne podgardle ograniczone od góry białym wąsem, wierzch głowy, kark i grzbiet szare, a spód intensywnie żółty. Skrzydła są czarniawe. Samica i młode w szacie spoczynkowej nie mają czarnej plamy na białym podgardlu lecz kolor żółty. Pliszka potrafi szybko lata, torem głęboko falistym. Jest ptakiem bardzo ruchliwym i rzucającym się w pobliżu górskich potoków w oczy. Żyje nad dzikimi, wartkimi, naturalnymi wodami płynącymi – zajmuje brzegi czystych potoków i rzek o rwącym nurcie. Gniazda buduje w szczelinach skał i kamieni nad brzegami wód, zagłębieniach terenu a także w ścianach budynków i mostów. W ciągu roku wyprowadza zazwyczaj dwa lęgi, składając w maju–lipcu 4–6 białych, zielonkawych lub szarawych pokrytych gęstymi, jasnobrązowymi małymi plamkami jaj. Pożywieniem jej są owady wodne i lądowe, ich larwy i inne drobne bezkręgowce zbierane na brzegach strumieni, potoków i znad wody, z roślin, ziemi, a czasem chwytane w locie. Rzadziej zjada kijanki i małe ryby.

Motacilla cinerea  (Trasochvost horský)
Zdržiava sa výhradne pri bystro tečúcich riekach a potokoch, najmä v pahorkatinách a horských oblastiach. Niektoré populácie tohto operenca v blízkosti voľne tečúcich vôd i zimujú . Telo vtáčika má dlžku 18 – 19 cm, rozpätie krídel 25 – 27 cm. V zafarbení sa strieda žltá, sivá a biela farba. Živí sa hmyzom a pavúkmi. Hniezdo si stavia v rôznych otvoroch v blízkosti vôd. Hniezdi dva razy do roka a znáša 4 – 6 vajíčok. O potomstvo sa starajú obidvaja rodičia. Patrí k užitočným vtáčikom.

This slim wagtail has a narrow white supercilium and a broken eye ring. The upperparts are grey and the yellow ventcontrasting with whitish underparts makes it distinctive. The breeding male has a black throat that is edged by whitish moustachial stripes. They forage singly or in pairs on meadows or on shallow water marshes. They also use rocks in water and will often perch on trees. The breeding season is April to July and the nest is placed near fast running streams or rivers onan embankment between stones and roots.

 

DZIĘCIOŁ DUŻY

Gatunek średniego ptaka z rodziny dzięciołowatych. Zamieszkuje lasy całej Europy, północnej i środkowej Azji oraz północnej Afryki. Zasadniczo osiadły, choć część populacji wędruje. Najliczniejszy i najpowszechniejszy z polskich dzięciołów, występujący we wszystkich drzewostanach w całym kraju i przez cały rok. Jest to ptak o długości ciała około 23 cm, rozpiętości skrzydeł 44 cm i masie ciała około 88 g. Dzięcioł  wydają dźwięki inne niż ptaki wróblowe. Śpiew zastąpiło bębnienie o korę drzewa, które służy oznajmianiu innym samcom o zajętym terytorium i gotowości do jego obrony oraz ma przywabiać samicę. Upierzenie dzięcioła związane jest z korowiną drzew. Kuper, ogon, skrzydła, grzbiet i wierzch głowy czarne. U samca na tylnej części głowy jaskrawoczerwona, poprzeczna pręga, której brak u samicy. Dolna część brzucha i podogonie w kolorze jaskrawoczerwonym oddzielają się wyraźnie od białego spodu. Dzięcioł duży posiada mocny, dłutowaty ciemnoszary dziób i szare nogi. Zamieszkuje stare lasy liściaste, iglaste (sosnowe) lub mieszane z domieszką osiki. Również wystepuje w parkach miejskich i wiejskich, ogrodach oraz alejach na równinach i terenach górzystych. Jego pożywienie stanowią głównie owady i ich larwy wydobywane z drewna (np.: gąsienice motyli, mrówki, chrząszcze). Zimą i jesienią, przy ograniczonej dostępności pokarmu żywego, jego dieta wzbogaca się o nasiona drzew sosnowych oraz świerkowych a także owoce. Gniazdo tego ptaka to dziupla wykuta w pniu lub bocznym konarze przez obojga rodziców, umieszczona zazwyczaj na wysokości od 0,5 do 20 m nad ziemią w potężnym żywym drzewie. Dzięcioł duży wyprowadza jeden lęg w ciągu roku. Gniazduje od kwietnia do czerwca. Składa 5-7 jaj, które są wysiadywane przez obydwoje rodzice przez okres 12–13 dni, licząc od złożenia ostatniego jaja.

Dendrocopos major  (Ďateľ veľký)
Ďateľ veľký je druh z čeľade ďatlovité. Je to vták veľký približne ako škorec obyčajný. Má čiernobiele strakaté operenie. Lieta v dlhých vlnovkách. Je to stály vták, ktorý sa v zime môže potulovať a čiastočne tiahnuť do južnejších oblastí Európy. Vyskytuje sa v lesoch všetkých typov a tiež v parkoch. Hniezdi v máji a júci raz ročne. Samička znáša 5 až 7 vajec na ktorých sedia obidvaja rodičia 12 až 13 dní a mláďatá krmia tiež obidvaja rodičia na hniezde 3 týždne a potom ešte niekoľko dní prikrmujú. Živia sa hmyzom nachádzajúcom sa v dreve, semenami ihličnatých stromov, ovocím a bobuľami.

The Great Spotted Woodpecker (or Greater Spotted Woodpecker), Dendrocopos major, is a bird species of the woodpecker family (Picidae). It is distributed throughout Europe and northern Asia. The Great Spotted Woodpecker is 23–26 centimetres (9.1–10 in) long, with a 38–44 centimetres (15–17 in) wingspan. The upper parts are glossy black, with white on the sides of the face and neck. On the shoulder is a large white patch and the flight feathers are barred with black and white. Males have a crimson spot on the nape, which is absent in females and juvenile birds.  Despite its contrasting plumage, the Great Spotted Woodpecker is often an inconspicuous bird. The large white shoulder patch is the feature that most easily catches the eye. The drumming of this species is shorter than that of the Lesser Spotted Woodpecker, and fades away at the end. It is audible from a great distance, depending on the wind and the condition of the wood, a hollow bough naturally producing a louder note than living wood. The call is a sharp kik, kik. It is an inhabitant of woodlands and parks, depending for food and nesting sites upon old trees. The food mainly consists of insects and grubs but also seeds, fruit, scraps, eggs, chicks and small rodents. The nesting hole, neat and round, is situated in soft or decaying wood.

 

SZPAK

Gatunek małego ptaka z rodziny szpaków. Szpak ma upierzenie czarne z metalicznym połyskiem i licznymi białymi plamkami, w pierwszych miesiącach życia ich upierzenie jest szare. Jesienią upierzenie prawie czarne z połyskiem fioletowym na głowie i zielonkawym na grzbiecie. Jego długość ciała to 21 cm, rozpiętość skrzydeł 38 cm a masa ciała 80 g. Szpaki tak jak inne szpakowate jest ptakiem mimetycznym, potrafiącym naśladować odgłosy innych ptaków, również przy częstym kontakcie z ludźmi, ludzki głos. Zamieszkuje osiedla ludzkie, sady, ogrody, parki, zadrzewienia śródpolne, obrzeża drzewostanów. Gniazdo szpaków umieszczone w dziupli lub skrzynce lęgowej. Lęg odbywa się od kwietnia do czerwca. Składa 4-6 jaj. Pożywieniem szpaków są owady i ich larwy, dżdżownice, ślimaki, jagody, nasiona. Szpaki często można spotkać w ogrodach i sadach, gdyż ich pożywienie stanowią również owoce takie jak np. czereśnie, wiśnie, śliwki itp.

Sturnus vulgaris  (Škorec obyčajný)
Je typickým obyvateľom naších záhrad. Do popredia sa dostáva najmä v čase dozrievania drobného ovocia kedy dokáže spôsobiť nemalé škody na úrode. Hniezdi v dutinách stromov a veľmi často obýva aj vtáčie búdky. Hniezdia dvakrát do roka.  Samička znáša 5 vajíčok.  V období krmenia mláďat priletia rodičia s potravou až tristokrát za deň. V auguste už lietajú veľké krdle škorcov a navštevujú sady, záhrady a vinice, kde sa živia bobuľami.

The Common Starling (Sturnus vulgaris), also known as the European Starling, is a medium-sized passerine bird in the starling family Sturnidae. It is about 20 cm long and has glossy black plumage, which is speckled with white at some times of year. The legs are pink and the bill is black in winter and yellow in summer; young birds have browner plumage than the adults. It is a noisy bird, especially in communal roosts and other gregarious situations, with an unmusical but varied song.
This bird is resident in southern and western Europe and southwestern Asia, while northeastern populations migrate south and west in winter within the breeding range and also further south to Iberia and north Africa. The Common Starling builds an untidy nest in a natural or artificial cavity in which four or five glossy, pale blue eggs are laid. These take two weeks to hatch and the young remain in the nest for another three weeks. There are normally one or two breeding attempts each year. This species is omnivorous, taking a wide range of invertebrates, as well as seeds and fruit. It is hunted by various mammals and birds of prey, and is host to a range of external and internal parasites. Large flocks typical of this species can be beneficial to agriculture by controlling invertebrate pests; however, starlings can also be pests themselves when they feed on fruit and sprouting crops. Common Starlings may also be a nuisance through the noise and mess caused by their large urban roosts.

 

WILGA

Zamieszkuje umiarkowaną część Europy oraz Azji. Zimuje w południowej Afryce. To jeden z najbarwniejszych ptaków spotykanych w Polsce. W Polsce przebywa krótko – od maja do września. Wilga mierzy około 23 cm długości ciała, 44-47 cm rozpiętości skrzyde i 75 g masy ciałą. Obie płci są podobnej wielkości, choć różnią się barwą. Samce tego gatunku uważa się za jedne z najpiękniejszych ptaków w Europie. Upierzenie samca na głowie, grzbiecie i spodzie ciała jaskrawożółte, skrzydła czarne z żółtą plamą u nasady lotek dłoniowych, ogon czarny na końcu z żółtymi brzegami. Samica szarozielonożółtawa na wierzchu, a od spodu białoszary z ciemniejszym podłużnym kreskowaniem, o ciemniejszych oliwkowozielonych skrzydłach i ogonie, który podobnie jak u samca ma żółte brzegi. U obu płci oczy i dziób czerwone. Wilga to ptak płochliwy, rzadko schodzący na ziemię. Jest ruchliwy – często przelatuje z drzewa na drzewo. Śpiew najczęściej zdradza obecność tego skrytego ptaka. Samiec często wydaje dźwięczne, melodyjne, fletowe gwizdy podobne do „zofija fija”. Odżywia się owadami i jagodami, odwiedza także sady czereśniowe. Preferuje zadrzewienia śródpolne i nadrzeczne, gdzie w koronach drzew liściastych zakłada gniazda. Jest to misternie uwity z łyka koszyczek zawieszony w rozwidleniu gałęzi, z dala od pnia. Jej aktywność głosowa w lecie zwiastuje nadejście deszczu.

Oriolus oriolus  (Vlha obyčajná)
Vlha obyčajná je vták ktorý sa na Slovensku pravidelne vyskytuje. Samec má výrazné žlté sfarbenie a samička je vyfarbená do olivovo zelena.  Váži asi 50 – 80 g, dlžka tela je 23 – 25 cm a rozpätie krídel je 14 – 16 cm. Je to sťahovavý vták ktorý do strednej Európy prilieta na prelome apríla a mája.  Zimovisko má v južnej a juhovýchodnej Afrike. Hniezdi len do nadmorskej výšky 600 m n. m.. Samička kladie 3 – 5 bielych vajíčok, inkubácia trvá asi dva týždne a za ďalších 14 dní už mladé vylietajú z hniezda.  Na zimovisko vlhy obyčajne odlietajú začiatkom septembra. Živia sa plodmi, vinnou révou, čerešňami a pod..

The Eurasian Golden Oriole or simply Golden Oriole (Oriolus oriolus) is the only member of the oriole family of passerine birds breeding in northern hemisphere temperate regions. It is a summer migrant in Europe and western Asia and spends the winter season in central and southern Africa. Golden orioles have an extremely large range with large populations that are apparently stable. Therefore, they are evaluated as least concern by BirdLife International. The male is striking in the typical oriole black and yellow plumage, but the female is a drabber green bird. Orioles are shy, and even the male is remarkably difficult to see in the dappled yellow and green leaves of the canopy. In flight they look somewhat like a thrush, strong and direct with some shallow dips over longer distances. The New World orioles are similar in appearance to the Oriolidae, but are icterids unrelated to the Old World birds. The Eurasian Golden Oriole inhabits a range of habitats. In Western Europe they prefer open broadleaf forests and plantations, copses, riverine forest, orchards, large gardens; in Eastern Europe they may inhabit more continuous forest as well as mixed or coniferous forests. They generally avoid treeless habitats but may forage there. In their wintering habitat they are fond in semi-arid to humid woodland, tall forests, riverine forest, woodland/savanna mosaic and savanna. They feed on insects and fruit. They build neat nests in tree forks and lay 3–6 eggs. Their call is a screech like a jay, but the song is a beautiful fluting weela-wee-ooo or or-iii-ole, unmistakable once heard.

 

ŚPIEWAK

Gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny drozdów, zamieszkującego Europę i Azję. Długość ciała śpiewaka mieści się w granicach od 20 do 23,5 cm, masa ciała ptaka wynosi od 50 do 107 gramów. Dymorfizm płciowy nie występuje – zarówno samiec, jak i samica są ubarwione jednakowo. Drozdy te mają brązowy grzbie, brzuch kremowo-żółty z wyraźnymi ciemnobrązowymi cętkami w kształcie litery „V”, podbrzusze barwy białej. Dziób żółtawy, nogi i stopy różowe. Młode podobne do osobników dojrzałych, jednak różnią się płowożółtymi lub pomarańczowymi smugami na grzbiecie i pokrywach skrzydłowych. Zwłaszcza w locie widać pomarańczowożółtawy przód spodu skrzydeł. Ptak ten gniazduje w lasach liściastych i iglastych, a ostatnio także w parkach, na cmentarzach i w ogrodach. Jego charakterystyczne gniazdo, to koszyk w podstawie zbudowany z cienkich gałązek i źdźbeł, a wewnątrz gładko wylepiony rozdrobnionym próchnem i gliną zmieszaną ze śliną. Gniazda umieszcza najczęściej na młodych jodłach i świerkach, przy pniu, na niedużej wysokości. Wyprowadza 2 lęgi w roku. Samica składa 4-5 jaj. Żywi się owadami, dżdżownicami, ślimakami i jagodami. Śpiewając powtarza każdą muzyczną frazę kilka razy – „dawid, dawid, filip, filip, trati, trati, trati…” Z zimowiska wraca w drugiej połowie marca lub na początku kwietnia, odlatuje we wrześniu lub październiku.

Turdus philomelos  (Drozd plavý)
Tento vtáčik z čeľade drozdovité má pestré operenie. Je to plachý vtáčik. Uprednostňuje lesnaté oblasti, avšak v niektorých krajoch možno ho nájsť aj v záhradách a parkoch. Hniezdi obvykle dvakrát ročne v kroví a na stromoch nevysoko nad zemou.
Je to odvážny spevák. Znáša 4 až 5 modrých vajíčok. Živí sa červíkmi a hmyzom, na jeseň rád požiera najrôznejšie bobule. Prezimuje v južnej a juhozápadnej Európe. Je zákonom chránený.

The Song Thrush (Turdus philomelos) is a thrush that breeds across much of Eurasia.  It has brown upperparts and black-spotted cream or buff underparts and has three recognised subspecies. Its distinctive song, which has repeated musical phrases, has frequently been referred to in poetry. Its breeds in forests, gardens and parks, and is partially migratory with many birds wintering in southern Europe, North Africa and the Middle East; it has also been introduced into New Zealand and Australia. Although it is not threatened globally, there have been serious population declines in parts of Europe, possibly due to changes in farming practices. The Song Thrush builds a neat mud-lined cup nest in a bush or tree and lays four or five dark-spotted blue eggs. It is omnivorous and has the habit of using a favourite stone as an „anvil” on which to break open the shells of snails. Like other perching birds (passerines), it is affected by external and internal parasites and is vulnerable to predation by cats and birds of prey.

 

GĄSIOREK

Gatunek małego ptaka wędrownego, zamieszkującego Europę, Afrykę i Azję. W Polsce średnio liczny ptak lęgowy. Wymiary tego ptaka to: długość ciała 16-17 cm, rozpiętość skrzydeł 24-27 cm, zaś masa ciałą 28g. Występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Obie płcie charakteryzują się na końcu hakowato zagiętym, czarnym, mocnym dziobem, przy czym u samicy jest on nieco jaśniejszy, oraz dość długim ogonem. Samiec ma piękne upierzenie – czarną maskę wokół oczu, jasnoszarą głowę aż po kark i biały, nieco różowawy po bokach spód ciała. Płaszcz czerwonobrązowy, kuper oraz pokrywy nadogonowe szare, poza tym wierzch ciała i skrzydła brązowe. Samica natomiast jest mniej intensywnie wybarwiona – nie posiada czarnej maski, a jedynie brązową plamę za okiem i brudnobiały kantarek, również ma szarą głowę aż po kark. Grzbiet jest rdzawobrązowy.
Siedliskiem tego gatunku są kępy ciernistych krzewów rosnących w rozproszeniu pośród łąk, pastwisk, przy drogach, obrzeżach lasu oraz na miedzach i ugorach. Żywi się różnymi owadami, np. chrząszczami, świerszczami, które nakłuwa m. in. na ciernie tarniny, głogu lub dzikiej róży. Również w osłonie kolczastych krzewów, niezbyt wysoko nad ziemią buduje dość duże misterne i dobrze zamaskowane  gniazda. Samica wysiaduje sama 5-6 jaj przez 13–16 dni Przesiaduje najczęściej w miejscach odkrytych, tak zwanych czatowniach, skąd obserwuje okolicę, wypatrując zdobyczy. Po wylocie młodych, cała rodzina zachowuje się dość głośno, zdradzając miejsce swojego pobytu.

Lanius collurio  (Strakoš obyčajný)
Je to malý spevavý vtáčik z čeľade strakošovitých.  Obýva veľkú časť Eurázie a na zimu sa sťahuje do tropickej Afriky. U nás prezimuje len veľmi málo. Obýva územia od nížin až po stredné plochy a živí sa hmyzom. Dlžku tela má 17 – 20 cm, rozpätie krídel má 30 cm a váži asi 30 g. Má silné končatiny, hákovitý zobák a dlhý chvost. Vyskytuje sa najmä v otvorených krajinách s porastom kríkov a v našej oblasti sa zdržiava od apríla do septembra, kedy zvyčaje odlieta na východ a juh Afriky. Ojedinele prezimuje aj u nás. Strakoš je hmyzožravý , obľubuje chrobáky, kobylky, svrčky, a drobné cicavce. Samička znáša 5 až 6 vajíčok. Inkubačná doba je 14 dní.

This 16–18 cm (approx. 6.3–7.1 inches) long migratory bird eats large insects, small birds, frogs, rodents and lizards. Like other shrikes it hunts from prominent perches, and impales corpses on thorns or barbed wire as a „larder.” This practice has earned it the nickname of „butcher bird.” The general colour of the male’s upper parts is reddish. It has a grey head and a typical shrike black stripe through the eye. Underparts are tinged pink, and the tail has a black and white pattern similar to that of a wheatear. In the female and young birds the upperparts are brown and vermiculated. This bird breeds in most of Europe and western Asia and winters in tropical Africa.

 

POKLĄSKWA

Gatunek małego ptaka wędrownego, zamieszkującego Europę poza północnymi i południowymi skrajami oraz Azję Środkową i Iran. Jest to mały, krępy ptak mniejszy od rudzika, o wyprostowanej postawie, stosunkowo długich skrzydłach i krótkim ogonie. Wymiary tego ptaka to: długość ciała ok. 12–14 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 21–24 cm, masa ciała ok. 14–21 g. Samiec w szacie godowej ma rdzawą pierś i czarne policzki obramowane od góry białą brwią i od dołu białym wąsem. Wierzch ciała ciemnobrunatny z żółtawym deseniem. Skrzydła ciemne z białymi plamami, również na barkach białe plamy. Kuper jasny, pomarańczowobrązowy. Ogon czarny z białymi brzegami i białą nasadą, podogonie również białe. Spód kremowobiały, w kierunku piersi przechodzący w rdzawy. Samiec w szacie spoczynkowej oraz samica mniej kontrastowe, o jaśniejszym, nakrapianym wierzchu ciała i spodzie brudnobiałym. Występuje na ekstensywnie użytkowanych łąkach i pastwiskach z pojedynczymi krzewami i drzewami, dość liczna na łąkach górskich. Żywi się owadami. Samiec śpiewa na wierzchołku krzewu lub mocniejszej, wystającej ponad inne, roślinie zielnej, może to być np. ostrożeń polny, wrotycz pospolity.  Gniazdo zakłada na ziemi, dobrze ukryte pod osłoną traw, składa 5-6 niebieskich jaj. Pisklęta opuszczają gniazdo jeszcze przed uzyskaniem zdolności do lotu i są karmione przez rodziców do 3 tygodni.

Saxicola rubetra  (Pŕhľaviar červenkastý)
Dorastá do dlžky 13-14 cm s rozpätím krídel 21-24 cm a váhou 15-20 g. Hniezdia v Európe a západnej Ázii. Zimuje v subsaharskej Afrike. K hniezdeniu vyhľadáva hlavne vlhké lúky. Živí sa hlavne hmyzom ale i inými bezstavovcami  vrátane pavúkov. Na jeseň požiera tiež bobule.  V jednom vrhu samička znáša 5-6 vajíčok. The European Stonechat (Saxicola rubicola) is a small passerine bird that was formerly classed as a subspecies of the Common Stonechat. The Stonechat is 11.5–13 cm long and weighs 13–17 g, slightly smaller than the European Robin. Both sexes have distinctively short wings, shorter than those of the more migratory Whinchat and Siberian Stonechat. The male has black upperparts, a black head, an orange throat and breast, and a white belly and vent. It also has a white half-collar on the sides of its neck, a small white scapular patch on the wings, and a very small white patch on the rump often streaked with black. The female has brown upperparts and head, and no white neck patches, rump or belly, these areas being streaked dark brown on paler brown, the only white being the scapular patch on the wings and even this often being buffy-white. European Stonechats breed in heathland, coastal dunes and rough grassland with scattered small shrubs and bramble, open gorse, tussocks or heather. They are short-distance migrants or non-migratory, with part of the population (particularly from northeastern parts of the range, where winters are colder) moving south to winter further south in Europe and more widely in north Africa. The male’s song is high and twittering like a Dunnock. Both sexes have a clicking call like stones knocking together.

 

BAŻANT ZWYCZAJNY

Gatunek średniej wielkości, zasadniczo osiadłego ptaka. To jeden z największych polnych grzebiących ptaków Europy. Jego długość ciała ok. 68-80 cm, rozpiętość skrzydeł 68-85 cm, masa ciała samca do 1,5 kg, samicy do 1 kg. Samce są znacznie większe od samic z dłuższym, ostro zakończonym ogonem (do 50 cm) i kolorową szatą godową – najczęściej zielona głowa z metalicznym połyskiem i dwoma małymi czubkami, wokół oczu naga czerwona skóra o kształcie płatków, na szyi biała obroża o różnej szerokości. Rdzawo złote plecy z fioletowym połyskiem, pióra zakończone jasno. Pstre barki z łuskowym rysunkiem, przód brązowoczarny z połyskiem, pióra szaro zakończone. Brzuch czarny. Ogon żółtobrunatny, długi z czarnym pręgowaniem, znacznie wydłużony. Samica mniejsza, o barwach ochronnych – wierzch popielato-rudy o nieregularnym, poprzecznym jasno-ciemnym prążkowaniu, spód jaśniejszy, nieomal pozbawiony plam. Zasiedlają otwarte tereny o licznych śródpolnych krzewach, skraje pól, szuwarów, świetlistych lasów, śródpolne gaje, uprawne pola z zakrzewionymi miedzami i ugorami oraz nadrzeczne zarośla blisko wody – stawy, mokradła i rzeki. Gniazdem tego ptaka jest dołek w ziemi, pod osłoną traw lub gałęzi. Ptaki tego gatunku wyprowdzają jeden lęg w ciągu roku. Samica składa 10 do 12jaj, które wysiadywane przez okres 24-28 dni. Pożywieniem bażantów są: nasiona i owoce leśne bylin oraz roślin drzewiastych, korzonki, jagody i ziarna chwastów i zbóż. A także duże ilości owadów, w tym stonka ziemniaczaną oraz mrówki (i ich jaja),muchy, poza tym dżdżownice, ślimaki. Czasem mogą być to nawet żaby, jaszczurki, gryzonie, małe ryby i padlina.

Phasianus colchicus (Bažant obyčajný alebo bažant poľovný alebo bažant kolchický)
Je vták z čeľade bažantovité.Kurovitý vták bažant má v našich lesoch a na poliach výborné podmienky. Ideálnymi miestami sú lužné lesy, najmä pozdĺž väčších riek. Bažant vyniká žravosťou, je zberateľom hmyzu, najviac škodlivého, ale chytá i mladé hraboše a myši, zbiera slimáky, živí sa lesnými plodmi, žerie aj obilie a občas aj hrozno. Bažant je asi 80 – 90 cm dlhý aj so 40 cm dlhým chvostom a váži priemerne 1,2 – 1,8 kg. Rozpätie krídel bažanta je 75 – 80 cm. Bažantica je menšia, ľahšia a má menšie rozpätie krídel.

Pheasants measure approximately 21 to 34 cm in length, and have a wingspan of 28 to 34 cm. An average-sized adult weighs roughly 2 to 3 pounds. Pheasants prefer to walk or run on the ground, and can do this at speeds of up to 10 km an hour. However when they are startled, they will burst upwards from their cover, flying away at speeds of up to 50 km per hour. In March, the male pheasants claim territory and establish harems of female pheasants for the purposes of mating. A harem can contain as many as a dozen hens. Pheasant cocks will aggressively defend their harems from rivals. The hens will build nests in grass and other low vegetation at the end of hedgerows, and will then mate with the male. Mating season occurs between April and May. A pheasant hen will lay anywhere from 6 to 18 eggs at a time, and incubate the eggs for around 23 days. After hatching, the chicks are able to walk around and find food themselves. The young can to fly within 2 weeks, and will typically leave the group right after molting their juvenile feathers at the age of 7 weeks. Typically hens will produce one brood per year, however if their first nest is disrupted, they will produce a smaller second nest.

 

KUKUŁKA ZWYCZAJNA

Gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny kukułkowatych. Zamieszkuje strefę umiarkowaną i zalesioną część Europy, Azji i Afrykę. W Polsce średnio liczny, miejscami nieliczny, ptak lęgowy. Jest to ptak o smukłej sylwetce z długim klinowatym ogonem. Samiec ma wierzch ciała, głowa, szyja i pierś jasnoszare, ogon ciemnołupkowo-szary z białymi, okrągłymi plamami oraz białą pręgą końcową. Samice ubarwione podobnie jak szary samiec, lecz z rdzawym nalotem na szyi. Kukułka zamieszkuje wszelkie środowiska z drzewami poza zwartymi kompleksami leśnymi na terenach otwartych i półotwartych – brzegi lasów, niezbyt duże drzewostany liściaste, mieszane i iglaste, kępy zadrzewień śródpolnych, ogrody, parki, tereny wydmowe oraz bagienne i tereny zasiedlone przez człowieka. . Kukułka swoje jaja podrzuca do gniazd ptaków wróblowatych. Pierwsze lęgnie się pisklę kukułki, które instynktownie wyrzuca jaja gospodarza.

Cuculus canorus (Kukučka obyčajná)
Vyskytuje sa vo všetkých možných biotopoch okrem husto zastavaných oblastí. Obýva lesíky, okraje listnatých a miešaných lesov, remízky, háje a okraje rybníkov, pasienky so skupinami stromov a vystupuje až do výšky 1 500 m. Samička znáša vajíčka do hniezd iných vtákov.
Ako hniezdny pa­razit si nestavia hniezdo, ale z hniezda hostiteľa od­stráni jedno vajce a nahradí ho svojím, ktoré vzhľa­dom pripomína hostiteľské. Vajce do hniezda neznáša, ale vkladá v zobáku, keď partner odláka budúcich pestúnov. Takto využíva kukučka širokú škálu druhov.

The Common Cuckoo (Cuculus canorus) (formerly European Cuckoo) is a member of the cuckoo order of birds, Cuculiformes, which includes the roadrunners, the anis and the coucals.
This species is a widespread summer migrant to Europe and Asia, and winters in Africa. It is a brood parasite, which means it lays eggs in the nests of other bird species, particularly of Dunnocks, Meadow Pipits, and Eurasian Reed Warblers. The Common Cuckoo is 32–34 centimetres long from bill to tail (with a tail of 13–15 centimetres and a wingspan of 55–60 centimetres. The legs are short. It is greyish with a slender body and long tail and can be mistaken for a falcon in flight, where the wingbeats are regular. During the breeding season, Common Cuckoos often settle on an open perch with drooped wings and raised tail. There is a rufous colour morph, which occurs occasionally in adult females but more often in juveniles.
All adult males are slate-grey; the grey throat extends well down the bird’s breast with a sharp demarcation to the barred underparts. The iris, orbital ring, the base of the bill and feet are yellow. Grey adult females have a pinkish-buff or buff background to the barring and neck sides, and sometimes small rufous spots on the median and greater coverts and the outer webs of the secondary feathers.
Rufous morph adult females have reddish-brown upperparts with dark grey or black bars. The black upperpart bars are narrower than the rufous bars, as opposed to rufous juvenile birds, where the black bars are broader.
Common Cuckoos in their first autumn have variable plumage. Some are have strongly-barred chestnut-brown upperparts, while others are plain grey. Rufous-brown birds have heavily-barred upperparts with some feathers edged with creamy-white. All have whitish edges to the upper wing-coverts and primaries. The secondaries and greater coverts have chestnut bars or spots. In spring, birds hatched in the previous year may retain some barred secondaries and wing-coverts.The most obvious identification features of juvenile Common Cuckoos are the white nape patch and white feather fringes.
Common Cuckoos moult twice a year: a partial moult in summer and a complete moult in winter. Males weigh around 130 grams and females 110 grams. Essentially a bird of open land, the Common Cuckoo is a widespread summer migrant to Europe and Asia, and winters in Africa. Birds arrive in Europe in April and leave in September. The Common Cuckoo’s diet consists of insects, with hairy caterpillars, which are distasteful to many birds, being a specialty of preference. It also occasionally eats eggs and chicks.

 

SIERPÓWKA

Pierwotnie zamieszkiwała południową Azję od Turcji po Japonię oraz obszary na południe od Sri Lanki i Arabii, część północnej Afryki. Obecnie spotkać ją można na dużych obszarach Europy, poza północną Skandynawią. Ma dosyć smukłą sylwetkę z długim ogonem. Brak dymorfizmu płciowego w ubarwieniu i wielkości. Długość ciała: około 28 – 33 cm, rozpiętość skrzydeł: 60 cm, masa ciała: około 150 – 200 g. Występuje najczęściej w miastach, na obszarach luźniejszej zabudowy, ale i na wsiach. Szczególnie w miejscach występowania drzew iglastych, służących za miejsce nocowania. Zamieszkuje też parki, sady i ogrody. Pożywieniem sierpówki są głównie nasiona, owoce traw i roślin zielnych oraz chwastów, resztki pokarmu człowieka. Dokarmiane zima chętnie jedzą kaszę gryczaną, ziarna słonecznika oraz kukurydzy.

Streptopelia decaocto (Hrdlička záhradná)
Patrí do čeľade holubovitých. Hrdlička záhradná , ktorej pôvodnou vlasťou bola severná Afrika, západná Ázia a v Európe Balkánsky poloostrov, sa v druhej polovici 20. storočia rozšírila do celej strednej Európy. Osídľuje územia až do výšky okolo 800 m. Sú to vltáky strednej veľkosti a veľmi dobre lietajú. Majú mäkké ozobie a veľký hrvoľ, na bokoch zhrubnutý, žľaznatý. Holuby sú sfarbené sivomodro, o niečo menšie hrdličky sú hnedasté.
Hrdlička záhradná má priemerne asi 200 g. Samec je o málo väčší ako samica. Hrdlička záhradná žije v ľudských sídliskách a na ich okrajoch, v záhradách, sadoch, parkoch, cintorínoch a živí sa na dvoroch pri hydine a holuboch, na nádvoriach poľnohospodárskych podnikov, pri mlynoch a stohoch a pod.. Za potravou zalietavajú aj na polia, a to na siatiny aj do lánov dozrievajúcich plodín, na strniská a pod.. Obľubuje hrach, kukuricu, konope, slnečnicu a pod.. V lesoch sa nezdržiava.
Hrdličky záhradné žijú v lete v pároch a svoje hniezdne rajóny majú ohraničené. V zime sa hrdličky často spájajú do veľkých kŕdľov pri vhodných potravných zdrojoch. V toku samec hrkúta, resp. húka. Párik sa spolu zobáčikuje ako holuby. Typický hlas tejto hrdličky je kukúú-ku.

The Eurasian Collared Dove (Streptopelia decaocto) most often simply called the Collared Dove, also sometimes hyphenated asEurasian Collared-dove. A small dove, formerly known as Turkish, a beige coloration, with white and black crescent on the neck – hence the name. It appeared in Poland only in the late 40th the last century, and spread throughout the country. It is now a common breeding bird in housing estates, both in cities and rural areas. Wintering in place.

 

DZIĘCIOŁ CZARNY

Największy dzięcioł Europy. Nie występuje jednak w Wielkiej Brytanii, w przeważającej części Włoch i Grecji. Długość ciała wynosi 45- 50 cm. Słabo zaznaczony dymorfizm płciowy – jednolicie czarne samce są nieco większe od samic, posiadają także charakterystyczną, czerwoną „czapeczkę” od czoła do karku. Ubarwienie czarne, z połyskiem na grzbiecie, a od spodu matowe. Na brzuchu może być ciemnoszary. Osobniki młodociane jaśniejsze (z brązowym odcieniem) od dorosłych – czarne połyskliwe pióra wyrastają im dopiero w drugim roku życia. Nawet u młodych ptaków można rozróżnić płeć, bo u samców widać już wtedy więcej czerwonych piór na ciemieniu. Na głowie samiec ma czerwoną czapeczkę, a samica jedynie wąską czerwoną przepaskę na potylicy. Tęczówka osobników dorosłych jaskrawożółta, natomiast młodocianych czarna. Palce są jasnoszare, natomiast pazury nieco ciemniejsze. Jasny dziób ma długość ok. 5 centymetrów i potrafi rozkuwać obumarłe pnie lub głębokie dziury w drewnie. Charakterystyczne, czarne ubarwienie, oraz duże (jak na dzięcioła) rozmiary, czynią dzięcioła czarnego łatwo rozpoznawalnym. Występuje w, lasach mieszanych, rzadziej w liściastych, ale też w zadrzewieniach i dużych parkach miejskich. Na lęgi i noclegi wybiera drzewa o gładkiej korze i łatwym dostępie do pnia, nie zasłoniętego zbytnio przez gęste gałęzie. Dziuple wykuwają zwykle w drzewach o średnicy większej niż 35 cm. W Europie Środkowej znajduje je zwykle w starodrzewiach sosnowych, bukowych lub świerkowych. Dzięcioł czarny żywi się głównie owady wydobyte z drewna, szczególnie mrówki i kózkowate oraz inne chrząszcze żyjące w drewnie (larwy i imago). Rzadko mogą żywić się też gąsienicami motyli i mięczakami (ślimaki), a nawet nasionami drzew.

Dryocopus martius (Tesár čierny alebo ďateľ čierny)
Tesár čierny je to najväčší európsky ďateľ. Má dĺžku tela asi 460 mm. Vďaka svojmu čiernemu sfarbeniu a červenej farbe na temene si ho nemožno v strednej Európe zameniť so žiadnym iným vtáčim druhom. V strednej Európe preferuje staršie bukové lesy. V lete sa živia predovšetkým mravcami žijúcimi v dreve. Ich hniezda odkrývajú po celých plochách aj na väčších kmeňoch stromov. V zime sa zameriavajú na mraveniská. Tesár čierny je dôležitým staviteľom dutín pre množstvo druhov zvierat, ktoré sú viazané na väčšie stromové dutiny. Svojou veľkosťou a prevažne čiernym perím s červenou farbou na temeni je tesár čierny skoro nezameniteľný. Je veľký asi ako havran ale štíhlejší a so zreteľne dlhším chvostom. Odhliadnuc od hlavy pôsobí jednofarebne čierno. Z blízka a za dobrého svetla vidíme menšie odchýľky v odtieni čiernej. Vrchná strana je viac čierna a lesklá, perie má modrastý nádych. Spodná strana je matnejšia, zreteľne svetlejšia s jemným nádychom tmavosivej alebo hnedastočiernej. Obnosené perie sa neleskne a má farbu drevného uhlia. Ručné letky sú často svetlejšie než ostatné perie a s hnedastým odtieňom. U sediaceho tesára je nápadný jeho dlhý chvost, slúžiaci ako opora, ktorý je zreteľne rozdvojený a jednofarebne čierny. Zobák je sivobiely so zreteľnou tmavosivou špičkou, pri koreni široký, asi 5-6 cm dlhý. Dúhovka je u dospelých vtákov z diaľky biela, z blízky je svetlo krémovej farby.

The Black Woodpecker (Dryocopus martius) is a large woodpecker that lives in mature forest across the northern palearctic. It is the sole representative of its genus in that region. Its range is expanding in Eurasia. It does not migrate. This species is closely related to and fills the same ecological niche in Europe as the Pileated Woodpecker of North America. The Black Woodpecker measures 45 to 55 cm long with a 64 to 84 cm wingspan. Body weight is approximately 250 to 400 g on average. Among standard measurements, the wing chord is 22.7 to 26 cm, the tail is 15.9 to 17.3 cm, the very long bill is 5 to 6.7 cm and the tarsus is 3.6 to 4 cm. It is easily the largest woodpecker in its range and is second in size only to the Great Slaty Woodpecker amongst the woodpecker species certain to exist. The plumage of this crow-sized woodpecker is entirely black apart from a red crown. In males, the entire crown is red, but in females only the top hindcrown is red with the rest of the body all black. The juvenile Black Woodpecker is similar but is less glossy, with a duller red crown and a paler grey throat and bill . The piercing yellow eyes and manic, high-pitched calls of the black woodpecker have made it the villain of fairy tales throughout its range. Their voice is remarkable in that it has two different calls. One is a short single high-pitched note, a loud, whistling kree-kree-kree, done only twice in a row. The other is a screech-like shrill while in flight. Unlike other woodpecker species, the Black Woodpecker does not have a dipping, bounding flight but instead flies with slow, unsteady-seeming wing beats with its head raised. The Black Woodpecker is mainly found in forested regions, with a preference for extensive, mature woodland, including coniferous, tropical, subtropical and boreal forests. It is very widespread throughout mountainous and lowland forests. It is more likely to occur in marginal woods near human habitations during the non-breeding season. This species has been observed at elevations between 100 and 2,400 m. The woodpecker feeds by using its bill to hammer on dead trees to dig out carpenter ants and wood-boring grubs. Like all woodpeckers, this species has a specially adapted neck containing very strong muscles, which allow it to endlessly hack away at tree bark. Due to the size of its bill and large size and great physical power of this bird, it can access prey fairly deep within a tree. In order to position itself correctly, it has short, stumpy legs, as well as long, sharp claws and very stiff tail feathers. The woodpecker will more than likely choose a tree with a fungal disease, such as heart rot, although some will utilise a living, healthy tree. Once a hole has been made, the black woodpecker chips downwards through the trunk of the tree, creating a nesting chamber, the only lining being the woodchips created throughout the process. The Black Woodpecker’s excavations provide homes for many other species of bird and mammal, and is therefore considered to be a „keystone” species in many of its habitats throughout its range. It not only provides habitats for other species, but also controls populations of wood-boring insects, helping to protect the trees.
When the nest is ready, the female lays a single clutch of two to eight eggs, the average being four to six. The nest hole, usually in a live poplar or pine tree. The breeding pair take it in turns to incubate the eggs, also sharing duties of feeding and brooding the chicks once they have hatched. The nestlings may fight their way to the entrance of the nest in order to be fed first. After 18 to 35 days the young black woodpecker will leave the nest, staying with the adults for another week.

 

KACZKA KRZYŻÓWKA

Krzyżówka waży 700 g do 1500 g . Jej długość wynosi około 58 cm, a rozpiętość skrzydeł do 95 cm i może latać z maksymalną prędkością 110 km na godzinę. Samiec w czacie godowym ma zielono opalizującą głowę, odgraniczoną od reszty ciała białą obrożą. Przez cały rok ma żółty dziób z czarnym końcem oraz rudą pierś, co jest ważne przy odróżnianiu go od samicy, gdy krzyżówki są w szacie spoczynkowej. Pierś jest cała brązowa, opalizująca, grzbiet również, ale matowy. Złożone skrzydła brązowe, gdzie niegdzie nieco szare. Samica ma mniej kontrastowe ubarwienie. Pomarańczowy dziób z czarnym wierzchem, u poszczególnych osobników różnej wielkości. Biało-kremowo-beżowa głowa, charakterystyczna, ciemna przepaska przez oko. Ogólnie pióra przypominają nałożone na siebie łuski, pomarańczowo-brązowe. Na spodzie ciała „łuski” są drobniejsze, w okolicach tyłu również. Pożywieniem są głównie rośliny; w większości jest to roślinność wodna. Na lądzie żywią się np. bukwią. Ponadto zjada pokarm zwierzęcy, np. larwy komarów, chrząszcze, skorupiaki i inne zwierzęta związane ze środowiskiem wodnym. Okres godowy jest na wiosnę kaczki budują gniazdo, które ma formę dużej, płytkiej miseczki. Głównym budulcem jest trawa, wyściółkę stanowią delikatne piórka. Składa 8-12 jaj. Inkubacja trwa 27 lub 28 dni. Pisklęta tuż po wykluciu podążają za kaczką; uzyskują lotność w wieku 50-60 dni. Mogą się rozmnażać już po roku.

Anas platyrhynchos (Kačica divá alebo kačica veľká)
Kačica divá váži 700 až 1500 gramov. Jej dĺžka je približne 58 cm a jej rozpätie krídel až 95 cm a dokáže letieť maximálnou rýchlosťou 110 km za hodinu.
Operenie samčeka (káčer) je sivé, s hnedou hruďou, hnedastým chrbtom a čiernou časťou nad a pod chvostom. Hlava je kovovo zelená a pod tým s bielym pruhom na krku, zobák je zelenožltý. Na zadnom okraji krídel sa nachádza kovovo modrý bielo lemovaný pás. Konce chvosta sú kučeravé. V časovom období medzi júlom a augustom je operenie samčeka zameniteľne podobné sfarbeniu samičky. Iba sfarbenie zobáka poskytuje rozpoznávací znak: naďalej značne žltý zobák samčeka a v protiklade tmavo sivý až hnedý zobák samičky.
Potrava kačice divej pozostáva prevažne z rastlinných látok. Má rada semená, plody, zelené vodné a pobrežné rastliny. K potravinovému spektru patrí ale aj hmyz, mäkkýše, larvy, malé raky, žubrienky, ikry, malé ryby, žaby, červíky, a dokonca myši. Na jeseň žerie aj žalude a iné orechy. Na kŕmnych miestach žerú príležitostne aj chlieb a kuchynský odpad
Pri hľadaní potravy a v nebezpečenstve sa kačice ponárajú. Chvost pritom vyčnieva z vody. Zobákom odhrýzajú časti rastlín a vytláčajú vodu, ktorú tiež prijali, cez rohovité vrúbky po krajoch zobáka. Takto upravený zobák je výborným orgánom pri preceďovaní vody s potravou. Obdobie párenia je na jar. Kačice divé si stavajú hniezdo z rastlín na brežnom násype. Samičky sedia na vajciach raz do roka. Na 7 až 11(výnimočne aj 20) vajciach sedí 25 až 28 dní.

The Mallard (/’mal?rd/ or /’mal?rd/) or Wild Duck (Anas platyrhynchos) is a dabbling duck which breeds throughout the temperate and subtropical Americas, Europe, Asia, and North Africa, and has been introduced to New Zealand and Australia. This duck belongs to the subfamily Anatinae of the waterfowl family Anatidae.
The male birds (drakes) have a glossy green head and are grey on wings and belly, while the females have mainly brown-speckled plumage. Mallards live in wetlands, eat water plants and small animals, and are gregarious. This species is the ancestor of most breeds of domestic ducks.
The Mallard is a medium-sized waterfowl species although is often slightly heavier than most other dabbling ducks. It is 50–65 cm long (of which the body makes up around two-thirds), has a wingspan of 81–98 cm ,[9] and weighs 0.72–1.58 kg. Among standard measurements, the wing chord is 25.7 to 30.6 cm, the bill is 4.4 to 6.1 cm and the tarsus is 4.1 to 4.8 cm. The Mallard is omnivorous and very flexible in its foods choice. Its diet may vary based on several factors, including the stage of the breeding cycle, short-term variations in available food, nutrient availability, and inter- and intraspecific competition. The majority of the Mallard’s diet seems to be made up of gastropods, invertebrates (including beetles, flies, lepidopterans, dragonflies, and caddisflies), crustaceans, worms, many varieties of seeds and plant matter, and roots and tubers. Plants generally make up a larger part of the bird’s diet, especially during autumn migration and in the winter. It usually feeds by dabbling for plant food or grazing; there are reports of it eating frogs. It usually nests on a river bank, but not always near water. It is highly gregarious outside of the breeding season and forms large flocks, which are known as sords.

 

DZIĘCIOŁ ZIELONY

Jest to duży ptak. Ciało osiąga długość 35 cm, rozpiętość skrzydeł 45-51 cm i wadze do 210 g. Dzięcioł zielony to typowy europejski ptak leśny. Obecnie zamieszkuje skraje świetlistych lasów liściastych i mieszanych, a także mniejsze zadrzewienia śródpolne, stare parki, sady i aleje, zwykle w pobliżu łąk na których żeruje, również szpalery drzew wśród pól. W górach znaleźć go można w lesie iglastym. Preferuje doliny rzeczne. Spotykany często w zadrzewieniach wiejskich, niekiedy nawet w parkach miejskich, gdyż nie jest ptakiem płochliwym i obecność człowieka mu nie przeszkadza. Unika zwartych kompleksów leśnych, gdzie nie ma odpowiednich miejsc do założenia dziupli i właściwej ilości pokarmu. Wśród dzięciołów jest to gatunek najczęściej żerujący na ziemi. Dziupla wykuta w miękkim drzewie, zwykle liściastym (olcha, osika, wierzba). Zazwyczaj umieszczona w połowie wysokości drzewa. Otwór wlotowy ma średnicę ok. 6,5 cm lub jest owalny, o szerokości 5 cm i wysokości 7,5 cm. Samica składa 4-7 białych jaj, które oboje rodzice siedzą na 15 do 17 dni, a pisklęta są karmione przez oboje rodziców. Dzięcioł zielony żywi się zbieranymi na ziemi owadami, głównie różnymi gatunkami mrówek i ich larwami. Zimą rozkopuje mrowiska nawet do 1 m głębokości. Wiosną i latem zbiera mrówki także z pni drzew. Dzięcioł zielony w zimie nie gardzi pszczołami, wydłubuje dziury w ulach i wyjada owady.

Picus viridis (Žlna zelená)
Je to vták veľký. Dosahuje dĺžku tela 35 cm, rozpätie krídel 45 – 51 cm a maximálnu hmotnosť 210 g. Hniezdi vo svetlých lesoch, parkoch a ovocných sadoch v apríli až máji raz ročne. Hniezdo je umiestnené v dutine (vytesanej) s okrúhlym otvorom. Samica znáša 4 až 7 bielych vajec, na ktorých sedia obaja rodičia počas 15 až 17 dní a mláďatá kŕmia tiež obaja rodičia na hniezde asi 20 dní a potom ešte 14 dní prikrmujú. Živia sa mravcami a ich larvami, menej iným hmyzom. Je prevažne olivovo zelená s červeným temenom hlavy. Pri lete má žiarivo žltú kostrč a mriežkované letky. Samec má červené fúzy a samica ich má čierne. Mláďatá sa líšia matne červeným temenom hlavy a škvrnitou spodnou stranou tela. Lieta vo vlnovkách. Bežne sa zdržuje v korunách stromov, niekedy však hľadá potravu aj na zemi. Veľkosť populácie na Slovensku je 1 200 – 2 000 párov.

The European Green Woodpecker (Picus viridis) is a member of the woodpecker family Picidae. There are four subspecies and it occurs in moThe European Green Woodpecker measures 30–36 cm in length with a 45–51 cm wingspan. Both sexes are green above and pale yellowish green below, with yellow rump and red crown and nape; the moustachial stripe has a red centre in the male but is solid black in the female. The lores and around the white eye are black in both male and female, except in the Iberian race P. v. subsp. sharpei, in which it is dark grey and males have only a lower black border to the moustache. Juveniles are spotty and streaked all over;[2] the moustache is dark initially, though juvenile males can show some red feathers by early June or usually by July or August.
Although the European Green Woodpecker is shy and wary, it is usually its loud calls, known as yaffling, which first draw attention. It ‚drums’ rarely (a soft, fast roll), but often gives a noisy ‚kyü-kyü-kyück’ while flying. The song is a loud series of 10-18 ‚klü’ sounds which gets slightly faster towards the end and falls slightly in pitch. The female makes a thinner ‚pü-pü-pü-pü-pü-pü-pü’.
The European Green Woodpecker spends much of its time feeding on ants on the ground and does not often ‚drum’ on trees like other woodpecker species. It is a shy bird but usually draws attention with its loud calls. A nest hole is excavated in a tree; four to six eggs are laid which hatch after 19–20 days. The main food of the European Green Woodpecker is ants of the genera Lasius and Formica[9] for which it spends much of its time foraging on the ground, though insects and small reptiles are also taken occasionally.

 

DZIĘCIOŁ ZIELONOSIWY

Jest to ptak nieco mniejszy. Ciało osiąga długość 30 cm, rozpiętość 45-50 cm i masie do 125 gramów. W upierzeniu dominuje szara i zielona barwa, co rzadkie jest u dzięciołów (od tego wzięła się nazwa gatunkowa ptaka). U samca szara głowa, kark i szyja oraz spód ciała szare z niebieskawym odcieniem. Na czole mała czerwona czapeczka, której brak u samicy. Dzięcioł zielonosiwy prowadzi skryty tryb życia. Aktywny jest w dzień. Zwykle jest ptakiem samotnie żyjącym, tylko w okresie lęgowym łączy się w pary. Łatwiej jest go zidentyfikować wiosną, zwłaszcza rano i wieczorem w okolicach dziupli, gdyż wydaje wtedy powtarzany 6 – 9 razy, melancholijny gwizd opadający w końcowej fazie śpiewu. Zamieszkuje stare, luźne, dojrzałe mieszane lub liściaste drzewostany o niewielkiej zwartości i z martwymi drzewami. Preferuje obszary pagórkowate, zadrzewienia śródpolne, park na peryferiach miast, szpalery drzew wokół stawów, skraje kompleksów leśnych graniczące z otwartymi terenami łąk, nieużytków, wiatrołomów i zrębów. Okres lęgowy zaczyna się w kwietniu i trwa do przełomu czerwca i lipca. Lęgnie się w samodzielnie wykutej przez oboje rodziców dziupli, do 5 – 7 m nad ziemią. Samica składa 5-7 białych jaj, które oboje rodzice wysiadują oraz karmią przez 15 do 17 dni. Dzięcioł zielono siwy żywi się Owadami, głównie mrówkami, zbiera je z powierzchni lub wydobywa z miękkiego drewna. Pożywia się też roślinami, a najchętniej owocami jarzębiny, orzechami laskowymi bzem czarnym, ziarnami i sokami sączącymi się z drzew. Żeruje przeważnie na ziemi sondując dziobem podłoże i rozgrzebując miejsca, gdzie gromadzą się mrówki. Wyciąga je swym długim i lepkim językiem. Mrówki są również pokarmem dla jego piskląt.

Picus canus (Žlna sivá)
Je to vták o niečo menší ako hrdlička záhradná. Dosahuje dĺžku tela 30 cm, rozpätie krídel 45 – 50 cm a maximálnu hmotnosť 125 g. Je šedozelená s bridlicovo šedým krkom a hlavou. Samec má jasne červenú škvrnu na čele. Hniezdi v parkoch a sadoch otvorenej krajiny v júni až júli raz ročne. Hniezdo je umiestnené vo vytesanej dutine s okrúhlym otvorom. Samica znáša 5 – 7 bielych vajec, na ktorých sedia obaja rodičia počas 15 až 17 dní a mláďatá kŕmia tiež obaja rodičia počas asi 20 dní na hniezde a potom ešte 14 dní prikrmujú. Živia sa mravcami a ich larvami a iným hmyzom.

The Grey-headed Woodpecker (Picus canus), also known as the Grey-faced Woodpecker, is a Eurasian member of the woodpecker family Piciformes. It is 25–28 cm long and weighs 130-180 grams. Its plumage closely resembles its near relative the European Green Woodpecker. It has green upperparts, pale grey underparts and a yellow rump. It has a grey head with black moustache, and the male has a red crown. It has a shorter neck, slimmer bill and slightly rounder head than the Green Woodpecker. Grey-headed woodpeckers live in leaf forests and mixed forests. They breed in May and lay five to ten eggs which are brought up by both parents. The young hatch after 15–17 days, and learn to fly in four weeks.
In summer, the grey-headed woodpecker eats maggots, beetle larvae and other insects. In winter it takes seeds, and can even come to garden feeding places, especially if fat is offered.

 

PŁOMYKÓWKA ZWYCZAJNA

Gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny płomykówkowatych. Zamieszkuje wszystkie kontynenty oprócz Antarktyki. W Polsce nieliczny ptak lęgowy. Obie płci ubarwione jednakowo, ale samice są nieco większe od samców. Sylwetka smukła, skrzydła długie i wąskie, nogi długie i opierzone. Oczy czarne. Wierzch szarobrązowy z nielicznymi drobnymi plamkami. Lotki i sterówki jasnobrązowe w poprzeczne ciemne pasy. Spód żółtobrązowy z drobnymi plamkami. Wymiary to: długość ciała ok. 35 cm, rozpiętość skrzydeł: ok. 85-93 cm, masa ciała: samce ok. 320 g, samice ok. 349 g. Płomykówki znane są z wydawanych przez siebie specyficznych okrzyków. Głos samca to wysokie, chrapliwe skrzeczenie trwające średnio 2 sekundy, z przerwami co 1-20 sekund. Nawołuje w locie albo siedząc na drzewie lub dachu budynku. Płomykówka zamieszkuje osiedla ludzkie, w pobliżu pól i łąk, równiny z zadrzewieniami, wrzosowiska i pola. Jej pożywieniem są prawie wyłącznie drobne gryzonie: norniki, myszy, ryjówki aksamitne. Na miejsce gniazd wybiera najczęściej ciemne i rzadko odwiedzane części zabudowań, stodoły, strychy, ruiny, kościelne wieże, wiatraki itp., czasem także dziuple drzew. Wykorzystuje również skrzynki lęgowe wieszane przez człowieka. Jaja wysiaduje tylko samica przez okres około 30–34 dni.

Tyto alba (Plamienka driemavá alebo sova pálená alebo sovka pálená)
Je to jeden z vôbec najrozšírenejších vtákov na svete. Plamienka driemavá je stredne veľká sova s veľkosťou 29 – 44 cm a váži zvyčajne 300 – 650g. Má dlhé krídla, ktoré v úplnom rozpätí dosahujú 80 až 90cm. Brucho, dolné končatiny, hlava a spodné strany krídlových pier sú čisto biele až sivé. Na hlave má plamienka driemavá nezameniteľnú srdcovitú tvár s dvomi veľkými čiernymi očami a ružovým zobákom. Vrchná strana krídlových pier a hlavy je sfarbená čierno-oranžovo. Pri lete sú nápadné aj zubaté okraje vonkajších letiek a krátky chvost.

The Barn Owl (Tyto alba) is the most widely distributed species of owl, and one of the most widespread of all birds. It hunts by flying low and slowly over an area of open ground, hovering over spots that conceal potential prey. They may also use fence posts or other lookouts to ambush prey. The Barn Owl feeds primarily on small vertebrates, particularly rodents. Studies have shown that an individual Barn Owl may eat one or more rodents per night; a nesting pair and their young can eat more than 1,000 rodents per year.The diet is supplemented with local small vertebrate and large invertebrate life. ASmall prey is usually torn into chunks and eaten completely with bones and all, while prey larger of about 100 g or more (such as baby rabbits, Cryptomys blesmols, or Otomys vlei rats) is usually dismembered and the inedible parts discarded.

 

PLISZKA SIWA

Jak się okazało to najpospolitszy ptak Europy. Pospolity i powszechnie znany ptak o kontrastowym czarno-biało-szarym upierzeniu i o wysmukłej budowie. W upierzeniu godowym samiec ma siwy grzbiet i skrzydła (od spodu są białe z szarobiałymi brzegami). Czarny wierzch głowy i kark, czoło, policzki, boki szyi, podogonie i spód ciała czysto białe. Skrzydła czarniawe, biało kreskowane. Ogon długi, czarny wewnątrz z białymi brzegami. Dziób cienki, zaostrzony. Upierzenie godowe samicy podobne jest do samca, ale mniej wyraziste. Po letnim pierzeniu upierzenie spoczynkowe obu płci wygląda na przybrudzone, podgardle, podbródek i wierzch głowy jaśnieją, jedynie górna część piersi pozostaje czarna. Zamieszkuje okolice zabudowań ludzkich, ich obrzeża, brzegi zbiorników wodnych i płynących cieków, żwirowe skraje rzek i leżące wokół nich tereny ruderalne, rozległe place i ugory, pastwiska, pola, suche łąki, plaże, kamieniołomy i w gospodarstwach rolnych leżące na uboczu. Często widuje się ją wzdłuż szlaków komunikacyjnych takich jak drogi tory kolejowe, na terenach otwartych i półotwartych, podwórkach. Może więc oddalać się bardziej od wody. Spotkać ją można zarówno na nizinach, jak i wysoko w górach. Gniazda pliszki siwej są ulokowane pod strzechą, , pęknięciach murów lub budynków, na belce pod mostem, w stercie chrustu, pod korzeniami drzewa, między skałami, w półotwartych dziuplach drzew, skarpach, półjaskiniach, pniach drzew, pod mostami, w norach nad wodą, w pryzmach kamieni lub w innych nietypowych miejscach, np. w starym garnku. Czasem lokują gniazdo po prostu na ziemi. Korzysta także z półotwartych skrzynek lęgowych. Konstrukcję w postaci czarki budują oboje partnerzy z łodyg, liści, korzeni, traw i kawałków mchu. Wnętrze wyściełają sierścią, końskim włosiem i piórami. Żywi się głownie drobnymi owadami, jak komary, muchy, chrząszcze, małe motyle, chwytane na ziemi lub w locie.

Motacilla alba (Trasochvost biely)
Rozšírený je po celom území Slovenska, Sťahovavý a prelietajúci druh, zriedkavo prezimuje. Vtáky zo severnej čas­ti kontinentu migrujú na zimu na juh. Pri týchto vtákoch je počas zimy známe ich spoločné odpočívanie v celých kŕdľoch, pričom si na tento účel vyberajú stromy, porasty trste a iné oddychové miesta. Pôvodne sa vyskytoval len na brehoch potokov a riek, dnes všade v otvorenej krajine, často v blízkosti ľudských sídiel, vodných plôch každého druhu a terén, kde má možnosť hniezdenia. Súvislým lesom sa vyhýba.Hniezdo býva umiestnené v dutinách a polodutinách všetkých druhov stromov alebo zákutiach trávnatých brehov, v otvorených dutinách múrov a budov, predovšetkým ak sa nachádzajú pri hospodár­skych dvoroch. Trasochvosty niekedy vy­užívajú aj staré hniezda iných vtákov vrátane belorítok. Hniezdo trasochvosta bieleho zvykne byť dobre ukry­té a často býva umiestnené blízko vody. Živí sa prevažne hmyzom a inými drobnými bezstavovcami.

The White Wagtail (Motacilla alba) is a small passerine bird in the wagtail family Motacillidae, which also includes the pipits and longclaws. This species breeds in much of Europe and Asia and parts of north Africa. It is resident in the mildest parts of its range, but otherwise migrates to Africa. In the British Isles the darker sub-species the Pied Wagtail (M. a. yarrellii) predominates.
The White Wagtail is an insectivorous bird of open country, often near habitation and water. It prefers bare areas for feeding, where it can see and pursue its prey. In urban areas it has adapted to foraging on paved areas such as car parks. It nests in crevices in stone walls and similar natural and man-made structures.

 

BOCIAN BIAŁY

Gatunek dużego ptaka brodzącego z rodziny bocianowatych. Bocian biały jest ptakiem stadnym. Zamieszkuje tereny trawiaste, stepy, sawanny, tereny uprawne, tereny bagienne, wilgotne lub okresowo zalewane łąki i pastwiska, okolice jezior. Lubi rozproszone drzewa, na których może gniazdować lub nocować. Bocian biały jest dużym ptakiem. Ma długość 100–115 cm i wysokość 100–125 cm. Rozpiętość skrzydeł wynosi 155–215 cm, a jego waga 2,3–4,5 kg. Podobnie jak wszystkie bociany ma długie nogi, długą szyję i długi prosty spiczasty dziób. Dymorfizm płciowy nie występuje – obie płcie są identyczne w wyglądzie, z wyjątkiem wielkości – samce są przeciętnie większe od samic. Upierzenie jest głównie białe z czarnymi lotkami i pokrywami skrzydeł.
Ze swoich letnich lęgowisk w Europie bociany białe rozpoczynają lot na południe w sierpniu i wrześniu, kierując się do Afryki. Tam spędzają zimę na sawannie od Kenii i Ugandy na północy po Kraj Przylądkowy. Bociany białe podczas unoszenia się i szybowania na duże dystansy w trakcie swoich corocznych wędrówek pomiędzy Europą i Afryką, korzystają ze wznoszących prądów powietrznych. Dla wielu z nich, najkrótsza trasa przebiega przez Morze Śródziemne, ponieważ prądy takie nie tworzą się nad wodą. Gniazdo bocianie to duże, koliste z warstwowo ułożonych gałęzi, poprzetykanych skośnie witkami. Wyściółka dość obfita ze słomy, torfu, łajna, niekiedy z dodatkiem papieru lub szmat, zbieranych z pól i ludzkich wysypisk. Średnica zewnętrzna 1,0–1,5 m; wysokość 0,5–1,5 m. Buduje je zarówno samiec, jak i samica. Para bocianów białych przystępuje do lęgów raz do roku. Samice składają zazwyczaj cztery jaja, choć może złożyć ich od 1 do 7. Jaja mierzą 72,58×51,86 mmi ważą 96–129 g, z czego 10,76 g waży sama skorupka. Bocian jest ptakiem mięsożernym. Wachlarz jego pożywienia jest szeroki; najchętniej żerują na łąkach w promieniu około 5 km od gniazda oraz w miejscach z niższą roślinnością, gdzie pożywienie jest łatwiej dostępne. Do typowego pożywienia zalicza się owady (głównie chrząszcze, koniki polne, szarańczę i świerszcze), dżdżownice, gady, płazy, szczególnie gatunki takich żab, jak żaba wodna i żaba trawna oraz małe ssaki, takie jak nornice, krety i ryjówki.

Ciconia ciconia (Bocian biely)
Na stredoeurópske pomery pomerne veľký druh, ktorého hmotnosť sa pohybuje v rozmedzí 2,3 – 4,4 kg. Bocian biely dosahuje výšku 95 – 105 cm a rozpätie krídel je 155 – 165 cm. V zafarbení prevažuje biela farba, konce letiek sú čierne, zobák a dlhé nohy červené, u mláďat tmavé. Na rozdiel od volaviek má bocian pri lete natiahnutý krk. Typickým zvukovým prejavom je klopanie zobákom.
Bociany sa vyskytujú v blízkosti zamokrených a spodnou vodou trvale podmáčaných lúk, na poliach a okrajoch vodných plôch. Preferujú otvorenú krajinu, často sa však nachádzajú v blízkosti ľudských obydlí.
Na Slovensku hniezdi ročne okolo 1350 párov, predovšetkým v teplejších nížinatých oblastiach na juhozápade, juhu a východe.
Na konci leta odlietajú na zimoviská v strednej a južnej Afrike. Ojedinele zimujú jednotlivé exempláre i v našej oblasti. Migrujúce kŕdle môžu mať i niekoľko sto vtákov.

The White Stork (Ciconia ciconia) is a large bird in the stork family Ciconiidae. Its plumage is mainly white, with black on its wings. Adults have long red legs and long pointed red beaks, and measure on average 100–115 cm from beak tip to end of tail, with a 155–215 cm wingspan. The White Stork is a long-distance migrant, wintering in Africa from tropical Sub-Saharan Africa to as far south as South Africa, or on the Indian subcontinent.
A carnivore, the White Stork eats a wide range of animal prey, including insects, fish, amphibians, reptiles, small mammals and small birds. It takes most of its food from the ground, among low vegetation, and from shallow water. It is a monogamous breeder, but does not pair for life. Both members of the pair build a large stick nest, which may be used for several years. Each year the female can lay one clutch of usually four eggs, which hatch asynchronously 33–34 days after being laid. Both parents take turns incubating the eggs and both feed the young. The young leave the nest 58–64 days after hatching, and continue to be fed by the parents for a further 7–20 days.

 

GRZYWACZ

Gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny gołębiowatych. Zamieszkuje zimne północne i wschodnie tereny Europy z południowo-zachodnią Syberią, lesiste tereny zachodniej Azji i północno-zachodniej Afryki. Występuje równomiernie na terenie całej Polski, choć w górach jest mniej liczny. Jest średnio licznym ptakiem lęgowym. Jego naturalnym i pierwotnym biotopem są prześwietlone lasy liściaste i mieszane, lecz przystosował się też do życia w krajobrazie rolniczym – parkach, ogrodach, polach, łąkach, cmentarzach, kępach wysokich drzew, śródpolnych zadrzewieniach i alejach. Preferuje lasy dębowe. Grzywacz to największy przedstawiciel gołębiowatych w Europie. Upierzenie jego jest ciemno-popielate o niebieskim odcieniu, z metalicznie zielonymi bokami szyi, której przedzielają dwie białe plamy. Skrzydła są ciemnostalowe, ale brzegi białe pióra. Gardło i jasnopopielata pierś różowawe pierś z jasno-rdzawym nalotem. Oko jasnożółte, z asymetryczną źrenicą. Dziób czerwony. Ogon od spodu jest jasnoszary szary, a na wierzchu ciemnoszary z czarnym końcem. Samica w upierzeniu ma mniej wyraźne ubarwienie, słabiej połyskującą szyję i pierś. Ptaki tego gatunku latają dość szybko i zwinnie, ale bardziej ociężale od innych gołębi. Przy wzlatywaniu słychać głośne klaskanie skrzydłami. Jego wymiary to: długość ciała ok. 40-46cm, rozpiętość skrzydeł 70-80 cm, masa ciała ok. 450-566 g. Grzywacz, podobnie jak i inne gatunki gołębi, żeruje na ziemi, czasem wchodzi na drogi i pola. Pokarm głównie roślinny – nasiona traw, zbóż i krzewów, jagody, owoce drzew – buczyny i żołędzie, a także młode liście (np. dzikiego bzu). Zimą korzysta z uprawianych przez człowieka warzyw. Żywi się również kwiatostanem akacji oraz owocami morwy.
Okres lęgowy trwa od kwietnia do czerwca (przy czterech lęgach nawet do września). Wyprowadza dwa do trzech, a wyjątkowo czterech lęgów w roku. Samica składa 1-3 jaja, które wysiadywane są przez oboje rodziców przez ok. 17–19 dni

Columba palumbus (Holub hrivnák alebo hrivnák obyčajný)
Je to najväčší európsky holub. Vyskytuje sa v Európe a na Slovensku v blízkosti Bratislavy, v parkoch Trebišova a predmestiach Košíc. Dosahuje dĺžku 41 – 45 cm, hmotnosť 275 – 700 g.
Na hlave, šiji a na hrdle je tmavomodrý, na prsiach červenkastosivý a inde svetlomordý až sivý. Starým holubom sa okolo krku tvorí golier. Samec aj samica sú sfarbení rovnako.
Hniezdi 3 – 4 razy do roka, vytvára veľmi nedbalé hniezdo zo suchých konárov. Ako potravu obľubuje semená ihličnatých stromov, ale živí sa aj semenami burín, obilnín, žaľuďmi, bukvicami a podobne. Vo viacerých oblastiach ho poľnohospodári považujú za škodcu.
Je to sťahovavý vták, na Slovensko prilieta v prvej polovici marca a začína hniezdiť v polovici apríla, odlieta v septembri a v októbri. Málokedy ho vidno, lebo vyhľadáva hlavne vysoké ihličnaté stromy. Upozorňuje na seba pomerne silným trepaním krídel.
V starších publikáciach sa uvádza, že je plachý a divoký žijúci v prírode ďaleko od miest, no v posledných rokoch ho často stretneme aj v parkoch centier miest na juhu, západe a juhovýchode Slovenska.

The Common Wood Pigeon (Columba palumbus) is a large species in the dove and pigeon family. It belongs to the Columba genus and, like all pigeons and doves, belongs to the family Columbidae. In the colder northern and eastern parts of its Europe and western Asia range the Common Wood Pigeon is a migrant, but in southern and western Europe it is a well distributed and often abundant resident. Its flight is quick, performed by regular beats, with an occasional sharp flick of the wings, characteristic of pigeons in general. It takes off with a loud clattering. It perches well, and in its nuptial display walks along a horizontal branch with swelled neck, lowered wings, and fanned tail. It breeds in trees in woods, parks and gardens, laying two white eggs in a simple stick nest which hatch after 17 to 19 days. Most of its diet is vegetable, round and fleshy leaves from Caryophyllaceae, Asteraceae, and cruciferous vegetables taken from open fields or gardens and lawns; young shoots and seedlings are favoured, and it will take grain, pine nuts, and certain fruits and berries. In the autumn they also eat figs and acorns, and in winter buds of trees and bushes.

 

DZIĘCIOŁ BIAŁOGRZBIETNY

Gatunek średniej wielkości osiadłego ptaka z rodziny dzięciołowatych. Zamieszkuje pas lasów liściastych Europy i Azji. Samiec ma białe czoło z czerwonym nalotem i czerwoną czapeczkę, samica białe czoło i czarną czapeczkę. Obie płci mają górną część grzbietu czarną, dolną zaś białą. Skrzydła czarne z białymi poprzecznymi pręgami. Czarny ogon ze skrajnymi sterówkami biało-czarnymi. Spód biały z czarnymi podłużnymi kreskami.Jego wymiary to: długość ciała ok. 25–26 cm, rozpiętość skrzydeł 44–45 cm, masa ciała ok. 100 g.
Zamieszkuje luźne drzewostany liściaste, zazwyczaj w pobliżu rzek i ich rozlewisk. Gniazda buduje w wilgotnym, zbutwiałym drzewie, zazwyczaj brzozie lub osice. Zazwyczaj poniżej 5 m nad ziemią. Samica wyprowadza jeden lęg w roku, w kwietniu lub maju, składa 3 do 5 jaj. Głównym pożywieniem ptaka tego gatunku są owady, a zimą i jesienią również nasiona i jagody.

Dendrocopos leucotos (Ďateľ bielochrbtý)
Veľký ako holub, málo väčší od ďatľa veľkého (dĺžka tela je asi 250 mm, krídla 144 mm chvosta 88 mm). Na krídlach nemá biele pole. Chrbtová časť je čierna, spodná časť s priečnymi bielymi a čiernymi pruhmi a škvrnami. Spodná časť chrbta je celkom biela, ostatné druhy ďatľov ju majú čiernu. Samček má tylo hlavy červené, samička čierne. Chvostové krycie perá sú ružovkasté. Obýva horské listnaté (bučiny), miešané a ihličnaté lesy. V zime sa spravidla stiahne do nižších polôh. V apríli až v máji znáša 3 – 5 bielych lesklých vajec veľkosti 31 x 23 mm. Živí sa hmyzom, larvami, kuklami, ktoré zbiera v kmeňoch stromov.

The White-backed Woodpecker (Dendrocopos leucotos) is a Eurasian woodpecker belonging to the genus Dendrocopos.
It is the largest of the spotted woodpeckers in the western Palearctic, 24–26 cm long with wing-span 38–40 cm and has plumage similar to the Great Spotted Woodpecker, but with white bars across the wings rather than spots, and a white lower back. The male has a red crown, the female a black one.
In the breeding season it excavates a nest hole about 7 cm wide and 30 cm deep in a decaying tree trunk. It lays three to five white eggs and incubates for 10–11 days. It lives predominantly on wood-boring beetles as well as their larvae, as well as other insects, nuts, seeds and berries. Drumming by males is very loud, calls include a soft kiuk and a longer kweek.

 

PEŁZACZ LEŚNY

Zamieszkuje większość Europy łącznie z Wyspami Brytyjskimi oraz leśną strefę Azji i Amerykę Północną. W całej Polsce średnio liczny ptak lęgowy, zimujący. Spotkać go można w górach aż do górnej granicy lasu. Obie płci ubarwione są jednakowo. Upierzenie z wierzchu brązowe, nakrapiane jaśniejszymi plamkami, od spodu białe Skrzydła paskowane beżowo, czarno i biało. Ogon brązowy, z długimi i sztywnymi sterówkami, którymi ptak podpiera się chodząc po pniach drzew. Nad okiem biała pręga sięgająca aż do podstawy dzioba, który jest długi i lekko zakrzywiony w dół. Jest to ptak ruchliwy i mało płochliwy. Nie kryje się przed człowiekiem, choć maskujące upierzenie utrudnia zauważenie. Zamieszkuje lasy iglaste, liściaste i mieszane bogate w starodrzewy, jak też mniejsze zadrzewienia. Gniazda buduje na drzewie, w szparach i załomach pękniętej kory, dziuplach, szczelinach budynków, stertach kamieni, za stropowymi belkami, w stertach ułożonego drewna. Gniazdo wyścielone jest cienko drobnymi gałązkami, piórami, sierścią, mchem i źdźbłami traw. Pełzacz żywi się głównie owadyami i ich larwami, poczwarkami, jajami, pająkami i drobnymi nasionami jesienią oraz zimą. Samica składa 5–6 (nawet do 8) jaj o wymiarach 16×12 mm, brudnobiałych, brązowych z delikatnymi rdzawymi cętkami.

Certhia familiaris (Kôrovník dlhoprstý)
Je veľmi malý vták z čeľade kôrovníkovité. Jeho dĺžka tela je 125 mm. Žije najmä v ihličnatých lesoch. Živí sa hmyzom alebo článkonožcami. Na celom území Slovenska je zriedkavý.

The Eurasian Treecreeper or Common Treecreeper (Certhia familiaris) is a small passerine bird. It is similar to other treecreepers, and has a curved bill, patterned brown upperparts, whitish underparts, and long stiff tail feathers which help it creep up tree trunks. It can be most easily distinguished from the similar Short-toed Treecreeper, which shares much of its European range, by its different song. It nests in tree crevices or behind bark flakes. The female typically lays five or six pink-speckled white eggs in the lined nest, but eggs and chicks are vulnerable to attack by woodpeckers and mammals, including squirrels.
The Eurasian Treecreeper is insectivorous and climbs up tree trunks like a mouse, to search for insects which it picks from crevices in the bark with its fine curved bill. It then flies to the base of another tree with a distinctive erratic flight. This bird is solitary in winter, but may form communal roosts in cold weather.

 

ORZECHÓWKA ZWYCZAJNA

Gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych, na ogół osiadły. Zamieszkuje rozległe kompleksy leśne północno-wschodniej Europy. W Polsce niezbyt liczny ptak lęgowy, głównie w Karpatach, w dużych lasach Pojezierza Mazurskiego, Podlasia i Pomorza. Ptak wielkości gołębia o dużej głowie. Obie płci ubarwione jednakowo. Upierzenie czekoladowobrązowe, na tym tle liczne białe plamki w kształcie kropelek. Skrzydła zaokrąglone, szerokie, czarnobrązowe z zielonkawym metalicznym połyskiem. Wierzch głowy jednolicie ciemnobrązowy, podobnie, jak końce lotek. Kuper i pokrywy podogonowe białe. Ogon czarny z zielonkawym lub niebieskawym połyskiem, końcówki sterówek białe. Duża głowa. Orzechówka osiąga wymiary: długość ciała ok. 32 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 56 cm, masa ciała około 200g.
Zamieszkuje głównie rozległe drzewostany iglaste, bory głównie świerkowe. Gniazda umieszczone są przy pniu wysokiego świerka w rozwidleniu gałęzi, doskonale ukryte i zamaskowane. Budowane są przez oboje partnerów. Samica składa 2–4 jaja. Orzechówka jest wszystkożerna. Głównym pokarmem są nasiona sosny syberyjskiej, a tam gdzie ona nie rośnie – orzechy laskowe, bukiew, żołędzie, nasiona z szyszek, różne mięsiste owoce oraz latem w mniejszym stopniu zwierzęca zdobycz – owady i ich larwy, ślimaki, ale nie gardzi też jajami i pisklętami, jaszczurkami, myszami i innymi drobnymi kręgowcami.

Nucifraga caryocatactes (Orešnica perlavá alebo orešnica perlovaná alebo orešnica perlová)
Hniezdi nehojne až hojne vo vyhovujúcich biotopoch pohoriach po celom území Slovenska až do výšky 1 500 m. Obýva ihličnaté lesy, hniezdi na stromoch.Hniezdi dva razy do roka v dutinách stromov. Začiatok hniezdenia je v marci. Samec a samica najprv spoločne postavia ako podklad pre hniezdo vysoko na ihličnatom strome akúsi plošinku z konárikov a spevnia ju kúskami práchnivého dreva a hlinou. Na nej potom vybudujú vlastné hniezdo z trávy a machu, ktoré vnútri vystelú vysokou vrstvou srsti a peria. Znáša 3-5 vajec, na svetlo modrozelenom podklade sú fialovo a zeleno škvrnité, veľkosti 33 x 24 mm. Inkubačný čas 17-19 dní, kŕmenie mláďat na hniezde 23 dní. Potrava je rastlinná, najmä oriešky a semená stromov.

The Spotted Nutcracker, Eurasian Nutcracker, or just Nutcracker, (Nucifraga caryocatactes) is a passerine bird slightly larger than the Eurasian Jay. It has a much larger bill and a slimmer looking head without any crest. The feathering over its body is predominantly a chocolate brown with distinct white spots and streaks. The wings and upper tail are virtually black with a greenish-blue gloss.

 

BOCIAN CZARNY

Gatunek dużego ptaka brodzącego z rodziny bocianowatych. Zamieszkuje Europe oraz Azję. Ptak wędrowny – zimuje w południowej i wschodniej Afryce i południowej Azji, lecąc tam ustalonymi szlakami: południowo-zachodnim i południowo-wschodnim. Odlatuje na zimowiska w Afryce w sierpniu i wrześniu. Upierzenie tego gatunku jest czarne z metalicznym, zielonkawym i purpurowym połyskiem. Brzuch, pokrywy podogonowe i pierś białe. Dorosłe ptaki mają dziób, skórę wokół oczu i nogi czerwone, natomiast u ptaków młodocianych te części ciała są zielonoszare i bladoróżowe. Spód skrzydeł tylko biały na barkówkach. Samica i samiec mają podobnie upierzenie. Jego wymiary to: długość ciała: ok. 87 cm, rozpiętość skrzydeł: 190 cm, masa: ok. 3 kg. W marcu i kwietniu przylatują parami na tereny gniazdowe, w przeciwieństwie do bociana białego, gdzie przylot samca i samicy nieco różni się w czasie. Gniazda z reguły budowane są na wysokim drzewie, przeważnie liściastym, w pobliżu rozlewiska wodnego lub bagna, czasem na niedostępnym siedlisku, w głębi drzewostanu, budowane przez oboje partnerów. Średnica zewnętrzna od 1–2 m. Gniazdo skonstruowane jest z gałęzi, a wypełnione trawą, mchem i porostami. Składane pod koniec kwietnia lub na początku maja jaja w liczbie od 3-4, wysiadywane są od zniesienia pierwszego jaja przez okres 35-45 dni przez obydwoje rodziców.
Głównym pożywieniem są żaby i drobne ryby jak młode pstrągi potokowe, piskorze, ślizy i karasie.

Ciconia nigra (Bocian čierny) )
Bociany čierne obývajú Európu a Áziu. Na Slovensku obýva všetky typy lesov od lužných, cez nížinné, podhorské a horské lesy s dostatkom zrážok a sieťou potokov, alebo riečok. Na hniezdenie si vyberá najmä staršie porasty s mohutnými stromami. Ako napovedá jeho názov, dospelé vtáky majú čierne perie so zeleným a purpurovým kovovým leskom, okrem brucha a trojuholníkov na spodnej časti krídel, ktoré sú biele. Zobák, okolie oka a nohy sú červené. Mladé vtáky sú skôr čiernohnedé, kovový lesk chýba a zobák a nohy majú hnedozelené. Farba nôh a zobáka sa u mladých jedincov neskôr mení na svetlo červenú. Lieta podobne ako bocian biely s krkom natiahnutým dopredu. Často ho môžeme vidieť ako plachtí vysoko na oblohe. Potrava Bociana čierneho je čisto živočíšna a živí sa najmä rybami a obojživelníkmi, v menšej miere aj vodným hmyzom. Potravu loví v mokradiach, jazierkach, riekach a potokoch v okolí hniezdisk. Podľa pozorovaní na Slovensku môže za potravou zalietať až 5 kilometrov od hniezda.

The Black Stork (Ciconia nigra) is a large wading bird in the stork family Ciconiidae. It is a widespread, but uncommon, species that breeds in the warmer parts of Europe (predominantly in central and eastern regions), across temperate Asia and Southern Africa. This is a shy and wary species, unlike the closely related White Stork. It is seen in pairs or small flocks—in marshy areas, rivers or inland waters. The Black Stork feeds on amphibians and insects.

 

MYSIKRÓLIK ZWYCZAJNY

Występuje nieomal w całej Europie aż po wschodnią Syberię i w Azję Mniejszją. W Polsce liczny lub bardzo liczny ptak lęgowy, pospolity zwłaszcza w lasach świerkowych gór i w północno-wschodniej części kraju. Najmniejszy ptak Europy. Ma krępą, okrągłą sylwetkę, dużą głowę i krótki, szydłowaty ogon. Obie płci ubarwione podobnie i o zbliżonej wielkości. Upierzenie oliwkowozielone, jaśniejsze od spodu i ciemniejsze z wierzchu. Przez ciemniejsze skrzydła przechodzą dwie białe pręgi na brzegach lotek. Na oliwkowozielonej głowie żółtopomarańczowa (dorosły samiec) lub żółta (samica) kreska z czarną obwódką. Białe policzki i czoło, oczy stosunkowo duże i czarne, wokół nich widać rozjaśnienie. Ma jasnożółty kuper, żółtoszary brzuch, brązowe lotki i sterówki. Delikatny, krótki dziób i tęczówki oczu są czarnobrązowe. Zamieszkuje głównie bory iglaste i mieszane. Rzadziej widywany w lasach sosnowych, sadach, ogrodach. Wiosną i latem pożywieniem tego gatunku są drobne owady nadrzewne jak małe muchówki i mikroskopijne komary, ich jaja, poczwarki (zwłaszcza zimą) i larwy, pająki, inne bezkręgowce, sporadycznie również nasiona sosny zwyczajnej i innych iglaków.

Regulus regulus ( Králik zlatohlavý alebo králiček zlatohlavý alebo králik zlatý)
Je druh z čeľade králikovité. Je veľký približne ako králik ohnivohlavý a má aj veľmi podobné sfarbenie. Králiček ohnovohlavý, má bieli pásik nad okom, zatial čo králiček zlatohlavý, tento pásik nemá. Živí sa hmyzom. Je stály a prelietavý. Žije v ihličnatých a borovicovích lesoch. A na to, že je tak malí, je dosť bojovný. Keď hniezdi, ochraňuje si hniezdo tak, že keď sa mu k tomu hniezdu niekto priblíži, môže naňho zaútočiť, a to dokonca aj na človeka! Takmer neustále poskakuje po tenších vetvičkách. Počet vajec je 7-11 a doba odchovu maláďat je 15-20 dní. Hniezda si stavajú z konárikov, machov, lístia, trávy, peria a pavučiny.Tvar hniezda je pohárikovitý, je uzavreté a na boku ma malý otvor.

The Goldcrest (Regulus regulus) is a very small passerine bird in the kinglet family.
This kinglet has greenish upper-parts, whitish under-parts, and has two white wingbars. It has a plain face contrasting black irises and a bright head crest, orange and yellow in the male and yellow in the female, which is displayed during breeding. It superficially resembles the Firecrest, which largely shares its European range, but the latter’s bronze shoulders and strong face pattern are distinctive. The song is a repetition of high thin notes, slightly higher-pitched than those of its relative. Birds on the Canary Islands are now separated into two subspecies of the Goldcrest, but were formerly considered to be a subspecies of the Common Firecrest or a separate species, Regulus teneriffae.
The Goldcrest breeds in coniferous woodland and gardens, building its compact, three-layered nest on a tree branch. Ten to twelve eggs are incubated by the female alone, and the chicks are fed by both parents; second broods are common. This kinglet is constantly on the move as it searches for insects to eat, and in winter it is often found with flocks of tits.

 

CZAPLA SIWA

Gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny czaplowatych. Zasiedla Europę, Azję i Afrykę. W Polsce średnio liczny ptak osiadły. Wymiary tego ptaka to: długość ciała wynosi od 85-100 cm, rozpiętość skrzydeł 155-175 cm, a masa ciała 1-2,3 kg, długość ogona to 16-18,5 cm, dzioba 111-125 mm. Ubarwieniem czapla siwa przypomina żurawia, ale jest od niego mniejsza i ma inną sylwetkę. Nie występuje dymorfizm płciowy. Głowa biała, z czarnymi bokami ciemienia i ozdobnymi piórami na potylicy. Skrzydła, wierzch ciała i ogon szare. Końce skrzydeł zaokrąglone, Długa szyja biaława, z rzędami czarnych kresek układających się w pionowe linie. Dziób żółty. W sezonie lęgowym na grzbiecie jasne, wydłużone barkówki. Nogi długie żółtawo-brązowe. Młode osobniki mają ciemniejsze dziób i nogi, są całe bardziej szare i mają ciemny wierzch głowy. Sposób ułożenia szyi przez czaplę siwą może wydawać się nienaturalny. Może ona jednak bez trudu bardzo mocno wyginać szyję, dzięki specjalnej budowie kręgów szyjnych. Środowiskiem życia tego gatunku są płytkie wody przy jeziorach, rzekach, trzcinowiska oraz pola ryżowe. Gniazduje zazwyczaj w pobliżu wód słodkich, na wybrzeżach pojawia się tylko zimą. Pożywienie jest bardzo urozmaicone, są to głównie ryby, poza tym drobne ssaki i małe ptaki, żaby, ślimaki, skorupiaki i węże. Potrafi także w locie łapać owady. Zimą na polach szuka myszy, szczurów oraz dżdżownic. Dziennie czapla siwa zjada od 300 do 500 g pokarmu.
Samica składa 1-6 jaj, wysiadują obydwoje rodziców, przez 26-26 dni, ale czasami trochę dłużej. Czaple siwe wyprowadzają jeden lęg w roku.

Ardea cinerea (Volavka popolavá)
Volavka popelavá je velký, silně stavěný pták. Dorůstá 84 – 102 cm, v rozpětí křídel měří 155 – 175 cm a dosahuje hmotnosti mezi 1 – 2 kg. Jejím nejnápadnějším znakem je dlouhý štíhlý krk a dlouhé končetiny, které ji umožňují pohybovat se i ve větších hloubkách. Je naprosto nezaměnitelná, ze spodní strany špinavě bílá a svrchu šedá s růžovožlutým zobákem, tmavým pruhováním na krku, černými konci křídel a tmavými prodlouženými pery na hlavě. Ačkoli je po většinu roku zbarvena podobně, v období rozmnožování má obvykle o něco červenější zobák a končetiny. Pohlaví se mezi sebou neliší, mladí ptáci jsou v porovnání s dospělci výrazně tmavší a z velké části postrádají bílé zbarvení krku a dlouhá tmavá pera na hlavě.

The Grey Heron (Ardea cinerea), is a wading bird of the heron family Ardeidae, native throughout temperate Europe and Asia and also parts of Africa. It is resident in the milder south and west, but many birds retreat in winter from the ice in colder regions. It is a large bird, standing up to 100 cm tall and measuring 84–102 cm long with a 155–195 cm wingspan.The body weight can range from 1.02–2.08 kg. Its plumage is largely grey above, and off-white below. Adults have a white head with a broad black supercilium and slender crest, while immatures have a dull grey head. It has a powerful, pinkish-yellow bill, which is brighter in breeding adults. It feeds in shallow water, catching fish, frogs, and insects with its long bill. Herons will also take small mammals and reptiles. They occasionally take birds up to the size of a Water Rail. It will often wait motionless for prey, or slowly stalk its victim.

 

LELEK

Gatunek niewielkiego ptaka nocnego. Zamieszkuje Europę, południowo-zachodnią Azję aż po Indie oraz północno-zachodnią Afrykę. To ptak wędrowny pokonujący duże odległości. Zimuje w południowej i środkowej Afryce. Wędrowny, przeloty w kwietniu – maju i sierpniu – październiku. Na Słowacji jest 1-2 tysiąca par. Jego wymiary to: dł. ciała do 27 cm, rozpiętość skrzydeł 52-55 cm, masa ciała ok. 80 g.
Lelek ma czarny, delikatny, krótki, szeroko rozcięty i płaski dziób. Lelki mają duże, czarnobrązowe oczy. Ubarwienie miękkie, imitujące korę: wierzch ciała szarobrunatny o czarnym, szarym i brunatnym podłużnym pręgowaniu oraz plamach w tych samych barwach. Szara, pokryta plamami pierś, brązowy lub żółtordzawy spód o brunatnym poprzecznym drobnym prążkowaniu. Skrzydła i ogon są długie. Lotki brunatne, pokryte jaśniejszymi plamami. Trzy pierwsze lotki z dużymi białymi plamami. Nogi są brązowe. Obie płci mają podobną wielkość. Samca można odróżnić od samicy po dużych plamach na końcach skrzydeł i po biało zakończonych sterówkach, które dobrze widać w locie. Zamieszkuje suche, świetliste bory sosnowe w pobliżu łąk, pól, polan, zrębów, młodników. Lelek nie buduje gniazda, jaja składa bezpośrednio na ziemi. W ciągu roku wyprowadza dwa lęgi po 2 jaja. Jaja wysiadywane są przez oboje rodziców. Żywi się owadami chwytanymi w locie, są to głównie ćmy, muchówki, koniki polne, świerszcze i chrząszcze. Ten nocny łowca poluje o zmierzchu i świcie.

Caprimulgus europaeus (Lelek lesný )
Veľkosti; dorastá do dĺžky 25 – 28 cm, v rozpätí krídel meria 57 – 64 cm a váži 41 – 101 g. Je štíhly, celý prevažne čierno-šedo-hnedý, s veľkými čiernymi očami, nápadne malým, ale veľmi širokým zobákom, dlhými úzkymi krídlami a dlhým chvostom. Obe pohlavia sú veľmi podobné, samce sa líšia bielymi škvrnami na chvoste a krídlach. Mladí vtáci sa podobajú samiciam, sú však menej kontrastne sfarbení. Hniezdia v od severozápadnej Afriky juhovýchodne po Bajkalské jazero a východne po Čínu. V Európe je zastúpený na väčšine územia, vrátane väčšiny stredomorských ostrovov; chýba iba na Islande, v severnom Škótsku, severnej Škandinávii a Rusku a v južnej časti Peloponéz (polostrov)u. Prísne tiahnúci druh zimujúci v subsaharskej Afrike, južne až po Juhoafrickú republiku. Úplne izolované zimovisko sa pravdepodobne nachádza aj na východnom pobreží Arabského polostrova. Hniezdisko opúšťa na konci augusta a v septembri, zo zimovísk prilieta na prelome apríla a mája. Na Slovensku hniezdi 1 000 – 2 000 párov. Jeho populácia je stabilná. Lelek hniezdil pôvodne v nižších polohách celého územia Česka, v posledných desaťročiach však stále ubúda a z mnohých oblastí úplne vymizol. Je aktívny počas súmraku a v noci, deň trávi pritisnutý k zemi, pňu alebo pozdĺžne k vetve stromu. Živí sa rôznym lietajúcim hmyzom, ktorý loví počas letu do široko otvoreného zobáku.

The European Nightjar, Eurasian Nightjar or just Nightjar (Caprimulgus europaeus) is the only representative of the nightjar family of birds in most of Europe and temperate Asia. Its song, from which it derives some of its common names, is a strange churring trill and is the surest means of identification. Its soft mechanical trill rises and falls as it vibrates on the variable evening breeze, or as the bird turns its head from side to side. The lower mandible vibrates and the throat is distended until the feathers stand out. Nightjars forage from dusk until dawn, catching moths and other large flying insects.

 

KRĘTOGŁÓW ZWYCZAJNY

Gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny dzięciołowatych. Zamieszkuje Europę poza północnym skrajem Wysp Brytyjskich i Półwyspu Skandynawskiego. W Polsce nieliczny ptak lęgowy. Występuje w całym kraju,również w niższych górach. W Polsce przebywa od kwietnia do września (może odlatywać już w sierpniu). Od dzięciołów krętogłowy różnią się trybem życia i smukłą budową ciała. Brak dymorfizmu płciowego. Wierzch szary, pokryty gęstym brunatnym i rdzawobrunatnym pręgowaniem oraz plamami, co przypomina ubarwienie skrzydeł motyli nocnych. Na karku i grzbiecie ostro odgraniczony brunatny trójkąt ułożony z podłużnych pasków. Ogon szary o czarnym poprzecznym prążkowaniu i długi. Zaokrąglone sterówki. Szyja i pierś żółtoszare z poprzecznym prążkowaniem, ciemnobrązowa brew przechodząca przez oko. Na żółtawobiałym brzuchu strzałkowate plamy. W razie zagrożenia wykonuje łukowate ruchy głową i szyją na lewo i prawo imitujące zachowanie żmii. Jego wymiary to: dł. ciała ok. 19 cm,rozpiętość skrzydeł 30 cm, masa ciała około 30-45 g. Zamieszkuje niezbyt gęste lasy liściaste i mieszane, najczęściej ich obrzeża. Spotykane też w innego rodzaju zadrzewieniach – parkach w dużych miastach, alejach, cmentarzach i sadach z dziuplastymi drzewami. Krętogłów jest typowym dziuplakiem. Gniazda ma w dziupli w drzewie (nie wykuwa jej), w zagłębieniu w ziemi lub budce lęgowej. Przyszła matka zajmuje zawsze wykończoną już komorę lęgową po dzięciole, a nawet już zamieszkałą przez inny gatunek. W drugim przypadku usuwa obce gniazdo wraz z jajami i składa jaja na niczym niewyścielonym dnie. Samo lęgowisko nieprzyjemnie pachnie, bo rodzice nie usuwają z niego odchodów. Samica wyprowadza jeden lęg w roku (czasem 2), w maju lub czerwcu składa 7 do 12 czystobiałych jaj. Żywi się owadami, głównie mrówkami w różnych stadiach rozwoju, chrząszczami, gąsienicami, mszycami, pająkami i innymi drobnymi bezkręgowcami.

Jynx torquilla (Krutohlav hnedý)
Je to vták o niečo väčší ako vrabec domový, sfarbený je podobne ako kôra stromov. Dosahuje dĺžku tela 18 cm, rozpätie krídel 25-27 cm a maximálnu hmotnosť 40 g. Má slabý zobák, o chvost sa pri pohybe po stromoch neopiera. Noha má dva prsty smerujúce dopredu a dva smerujúce dozadu, napriek tomu sa nezavesuje na kolmé stromy. Obidve pohlavia a mláďatá sa navzájom nelíšia. Vydáva osem až dvanásťčlenný rad ťahavých stúpavých výkrikov „gee gee gee gee“. Krutihlav hnedý je sťahovavý vták, zo zimovísk v Afrike sa vracia na prelome apríla a mája a odlieta na prelome augusta a septembra. Veľkosť populácie na Slovensku je 2 500 – 4 000 párov.

The Eurasian Wryneck (Jynx torquilla) is a species of wryneck in the woodpecker family. This species breeds in temperate regions of Europe and Asia. Eurasian Wrynecks measure about 16.5 cm in length and have bills shorter and less dagger-like than those of other woodpeckers. Their upperparts are barred and mottled in shades of pale brown with rufous and blackish bars and wider black streaks. Their underparts are cream speckled and spotted with brown. Their chief prey is ants and other insects, which they find in decaying wood or on the ground. The eggs are white as is the case with many birds that nest in holes and a clutch of seven to ten eggs is laid during May and June.

 

TRZMIELOJAD

Gatunek dużego, wędrownego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Zamieszkuje niemal całą Europę oraz Azję. Odbywa wyjątkowo długie wędrówki, jak na europejskie ptaki szponiaste. Zimuje w środkowej Afryce. Jego wymiary to: dł. ciała ok. 50–60 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 135–160 cm, masa ciała ok. 700-800g. Obie płci ubarwione są podobnie, ale samiec zwykle ma szarą głowę, a samica jest ciemniejsza, bardziej brązowa i z mniej wyraźnym prążkowaniem. Upierzenie bardzo zmienne, od jasnego, śmietankowobiałego po ciemnobrunatne. Spód zawsze jaśniejszy niż grzbiet, mocno prążkowany. Tęczówka oka żółta, dziób czarny. Brak szczecin w pobliżu dzioba, natomiast gęste, sztywne pióra tworzą ochronę przed żądłami owadów. Nogi żółte, palce grube i krótkie, zakończone krótkimi, niezbyt zakrzywionymi szponami. Zamieszkuje różnego rodzaju lasy, preferuje stare, świetliste drzewostany liściaste i mieszane, zwłaszcza przylegające do terenów otwartych, np. polan, łąk, pól, lub poprzecinane zrębami, rzadziej bory. Zamieszkuje zarówno tereny nizinne, jak i pagórkowate czy górskie. Pożywieniem trzmielojada są : osy, szerszenie, trzmiele. Czasami, zwłaszcza wiosną, pieszo poluje na jaszczurki, żaby. Gniazda buduje na drzewie liściastym lub iglastym na grubej gałęzi lub w rozwidleniu pnia, często na skraju lasu. Zajmuje opuszczone gniazdo innych ptaków drapieżnych (kani, myszołowa, a nawet wrony) lub buduje je samodzielnie. Samica składa 1-2 jaja.

Pernis apivorus (Včelár lesný)
Včeláre patria k úzko špecializovaným dravcom, úspešne sa adaptovali na lov blanokrídleho hmyzu. Sú známe tri druhy rodu Pernis, dva žijú v lesnatých oblastiach mierneho pásma Európy a Ázie. Dosahuje hmotnosť 500-900 g a v rozpätí krídel meria 135-145 cm. Väčšinou majú na vrchnej strane tmavohnedé sfarbenie, na prednej časti od krku po brucho často svetlejšie s hnedými škvrnami. Najmä samce majú sivo sfarbenú hlavu. Spoľahlivým znakom na rozlíšenie od podobného myšiaka lesného počas letu sú širšie krídla a tri priečne pruhy na chvoste. Včelár obýva predovšetkým rozsiahle oblasti listnatých lesov do nadmorskej výšky 1000 m, vzácne aj ihličnaté lesy. Vyhýba sa ľudským sídlam a kultúrnej krajine. Jeho potravu tvoria výlučne larvy, kukly a dospelé jedince ôs, sršňov a čmeliakov.

The European Honey Buzzard (Pernis apivorus) is a bird of prey in the family Accipitridae. The 52–60-centimetre-long Honey Buzzard is larger and longer winged, with a 135–150-centimetre wingspan, when compared to the smaller Common Buzzard Buteo buteo. It appears longer necked with a small head, and soars on flat wings. It has a longer tail, which has fewer bars than the Buteo buzzard, usually with two narrow dark bars and a broad dark sub-terminal bar. The sexes can be distinguished on plumage, which is unusual for a large bird of prey. The male has a blue-grey head, while the female’s head is brown. The female is slightly larger and darker than the male.It is a specialist feeder, living mainly on the larvae and nests of wasps and hornets, although it will take small mammals, reptiles and birds. It is the only known predator of the Asian giant hornet. It is thought that Honey Buzzards have a chemical deterrent in their feathers that protects them from wasp attack.

 

SZCZYGIEŁ

Zamieszkuje Europę od atlantyckich wysp i zachodniej Europy (poza Skandynawią) do środkowej Azji na wschodzie oraz większość Azji Mniejszej i Afryki północnej. Częściowo osiadły, a w niektórych regionach wędrowny. Jedynie populacje z północnej Europy i Azji odlatują w kierunku południowo-zachodnim nad Morzem Śródziemnym i do zachodniej Europy. Należą do najładniej i najjaskrawiej upierzonych europejskich ptaków. Obie płci są podobnej wielkości. Najbardziej charakterystyczną cechą jest karminowoczerwona „twarz” (maska), kontrastująca z czarnym wierzchem głowy i pręgą za uszami (zausznicami) oraz z białymi policzkami. Upierzenie na grzbiecie kasztanowobrązowe, boki głowy (policzki), podgardle, pierś biała z niewyraźną brązową przepaską, brzuch i kuper białe. Rozwidlony ogon czarny, skrzydła również czarne z szeroką żółtą pręgą. Szczygły mają żółtobiałe dzioby, ciemniejsze na końcach. Tęczówki oczu, podobnie jak nogi, są brązowe. Młode ptaki brązowoszare z ciemniejszymi, nieregularnymi podłużnymi prążkami, jedynie skrzydła podobnie jak u dorosłych czarne z żółtym pasem. Zamieszkuje wszelkie zadrzewienia typu parkowego. Lęgnie się na obrzeżach lasów liściastych i mieszanych, często sady, polany, aleje, kępy drzew, nadrzeczne łęgi i ogrody. Najchętniej zasiedla tereny uprawne, gdzie pola i sady przeplatają się z widnymi lasami. Gniazda buduje na końcu długiej, bocznej gałęzi drzewa liściastego daleko od pnia lub w gęstwinie. Samica składa 4-6 jaj, które wysiaduje sama. Żywi się głównie nasionami chwastów, ale również wiosną i latem drobnymi owadami (szczególnie mszycami, drobnymi chrząszczami, gąsienicami) oraz nasionami drzew.

Carduelis carduelis (Stehlík )
Rozšírený po celom území Slovenska od nížin až do nadmorskej výšky 1000m. Hojne však hniezdi najmä v nížinných oblastiach, s nadmorskou výškou jeho hustota klesá. Väčšina vtákov hniezdiacich v strednej Európe odlieta koncom leta do juhozápadnej Európy. Obýva otvorenú krajinu s riedkymi porastami stromov, záhrady, stromoradia, sady, parky, záhrady, porasty popri potokoch atď. Hniezdi hlavne na stromoch blízko pri konci konárov. Samička znáša 5-6 vajíčok. Stehlík sa živí predovšetkým semenami bylín, lopúchov, púpav a iných burín, hlavne bodliakov. Malý vták (dlžka tela asi 120 mm, krídla 80 mm, chvosta 48 mm).
Stehlík je jedným z najkrajších pinkovitých vtákov.

He average Goldfinch is 12–13 cm long with a wingspan of 21–25 cm and a weight of 14 to 19 grams. The sexes are broadly similar, with a red face, black and white head, warm brown upperparts, white underparts with buff flanks and breast patches, and black and yellow wings.
On closer inspection male Goldfinches can often be distinguished by a larger, darker red mask that extends just behind the eye. In females, the red face does not reach the eye. The ivory-coloured bill is long and pointed, and the tail is forked.

 

TRZCINIAK

Gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków. Największy przedstawiciel rodzaju w Europie, osiągający wielkość szpaka. Obie płci ubarwione jednakowo. Wierzch ciała oliwkowobrązowy, głowa ciemniejsza. Kuper żółtawobrązowy. Pokrywy skrzydeł z pomarańczowobrązowym brzegiem. Spód ciała kremowy, na bokach ciemniejszy. gardło brudnobiałe. Przez oko przechodzi jasny niewyraźny pasek, wokół oka jasna obrączka. Dziób szarobrązowy. Śpiew jego jest bardzo głośny, wielosylabowy, szorstki, rechoczący i terkoczący. Aby wykonać swą melodię samiec wspina się do góry po łodydze trzciny. Zamieszkuje jeziora i stawy z brzegami porośniętymi pasem rozległych trzcinowisk (najlepiej jednogatunkowych) na głębszej wodzie, szuwarami, łanami pałek. Lęgnie się w gęstych i wysokich trzcinowiskach. Gniazdo zawsze usytułowane jest nad lustrem wody, misternie splecione w głęboki, duży i stabilny koszyczek. Pod koniec maja lub na początku czerwca samica składa 3-6 jaj. Pożywienie tego gatunku to głównie dojrzałe owady żyjące na źdźbłach trzcin, ich larwy, takie jak ważki, jętki i chruściki oraz inne bezkręgowce (np. ślimaki), które są zbierane z bagiennej roślinności lub z powierzchni wody.

Acrocephalus arundinaceus (Trsteniarik škriekavý)
Veľké, pevne spletené hniezdo je zavesené medzi niekoľkými zvislými steblami trste veľmi nízko nad vodou. Ako stavebný materiál používa samica listy tŕstia, ktoré najprv namáča do vody. Živí sa hmyzom a inými článkonožcami, pravidelne loví aj drobné obojživelníky.Trsteniarik škriekavý pri speve väčšinou obratne šplhá a následne sedí na steble trste tesne pod metlinou, prípadne prechádza zo stebla na steblo. Lieta pomaly a ťažkopádne so zľahka roztvoreným chvostom.
The Great Reed Warbler (Acrocephalus arundinaceus) is a Eurasian passerine in the genus Acrocephalus. It used to be placed in the „Old World Warbler” assemblage, but is now recognized as part of the marsh and tree-warbler family (Acrocephalidae). A. arundinaceus are medium-sized birds and are the largest of the European warblers. Great reed warblers favor reed beds as their habitat during breeding months, while living in reed beds, bush thickets, rice fields, and forest clearings during the winter. Great reed warblers exhibit relatively low sexual dimorphism, and both genders of the species are similar in appearance.

 

DZWONIEC

Gatunek małego ptaka z rodziny łuszczaków, zamieszkujący Europę, północną Afrykę i południowo-zachodnią Azję . Z reguły osiadły, ale część populacji wędrowna. Dzwoniec jest wielkości wróbla. Upierzenie oliwkowozielone na wierzchu ciała, a zielonożółte na spodzie. Boki głowy szare. Ogon krótki, wyraźnie rozwidlony, czarny na końcu, a żółty u nasady. Dziób mocny, stożkowaty, barwy cielistej. Zamieszkuje obrzeża borów i lasów mieszanych, parki, aleje, śródpolne zadrzewienia. Gniazda buduje obok młodego drzewka, przeważnie świerka. Gniazdo jest bardzo dobrze osłonięte i umieszczone na wysokości od 1,5 do 4,5 m na ziemią. Samica wyprowadza dwa lęgi: w maju pierwszy lęg, a w czerwcu drugi. Składa od 4–6 jaj, które wysiaduje d złożenia ostatniego jaja przez okres od 13–14 dni. Pisklęta wylatują z gniazda po ok. 2 tygodniach. Żywi się przeważnie nasionami chwastów i świeżymi pędami roślin, głównie oleistych.
Carduelis Chloris (Stehlík zelený)
Obýva okraje lesov, stromami lemované ulice, parky, sady. Na tokamie, spev a hniezdenie využíva vysoké stromy. Hniezdo býva umiestené v kroví alebo na strome väčšinou vo výške okolo 2 m v rázsoche blízko kmeňa a má tvar hlbokej čaše z trávy a machu, vystlanej ko­rienkami a srsťou. Počas hniezdneho obdobia kŕmia dospelé vtáky mlá­ďatá hlavne hmyzom, ale hlavnou zložkou potravy zelienok sú semená, niektoré druhy hmyzu a puky bylín a stromov. Požierajú aj plody tisu, brečtana a jelše. Samec v lete: olivovozelená vrchná časť tela, žltozelená spodná časť, trtáč a chvost sú žlté, v zime: so sivým nády­chom, samica je sivasto­hnedá vrchná časť tela, sivastožltá spodná časť, žltá na krídlach a chvoste je menej jasná. Mladé vtáky sú na vrchnej strane zelenkasté, hnedasto škvrnité; spodná časť je hnedastá, žltkastosivá. Na jeseň je sfarbenie oboch pohlaví a mladých vtákov veľmi podobné a ich rozlíšenie je ťažké.
The European Greenfinch, or just Greenfinch (Carduelis chloris) is a small passerine bird in the finch family Fringillidae. The genus Carduelis might be split up and in this case, the greenfinches would be separated in their old genus Chloris again.
This bird is widespread throughout Europe, north Africa and south west Asia. It is mainly resident, but some northernmost populations migrate further south. The Greenfinch is 15 cm long with a wing span of 24.5 to 27.5 cm. It is similar in size and shape to a House Sparrow, but is mainly green, with yellow in the wings and tail. The female and young birds are duller and have brown tones on the back. The bill is thick and conical. The song contains a lot of trilling twitters interspersed with wheezes, and the male has a „butterfly” display flight. Woodland edges, farmland hedges and gardens with relatively thick vegetation are favoured for breeding. It nests in trees or bushes, laying 3 to 8 eggs. This species can form large flocks outside the breeding season, sometimes mixing with other finches and buntings. They feed largely on seeds, but also take berries.

 

PUCHACZ ZWYCZAJNY

Gatunek dużego, osiadłego ptaka z rodziny puszczykowatych, zamieszkującego niemalże całą Europę, Azję, a także północną Afrykę. Prawdopodobnie największa sowa świata. Jej wymiatu to: długość ciała z dziobem i ogonem 60–78 cm, rozpiętość skrzydeł 155–180 cm, długość ogona 23–29 cm, masa ciała samieca ok. 2300–4200 g, samic ok. 1600–2800 g.
Bardzo duży ptak, wyraźnie większy od orlika grubodziobego, choć mniejszy od orła przedniego. Obie płci są ubarwione jednakowo, ale samice są znacznie większe. Sylwetka masywna, z dużą okrągłą głową, szerokimi zaokrąglonymi skrzydłami i krótkim ogonem. Na okrągłej głowie charakterystyczne „uszy” z piór o długości 8-10 cm, zwykle położone poziomo, a stawiane gdy ptak jest zaniepokojony lub nawoływany. Duże, pomarańczowe oczy i biały podbródek. Upierzenie mocno zmienne w zależności od podgatunku, ale zwykle w różnych odcieniach brązu. Nogi i stopy mocne i opierzone. Puchacz jest w stanie obrócić głowę o 270 stopni. Samiec odzywa się najintensywniej w porach wieczornych lub o zmroku. Jest to przerywane co 8-12 sekund, bardzo donośne (słyszane nawet do 5 km) ponure pohukiwanie „pu-hu”. Aktywny jest o zmierzchu i świcie oraz w nocy. Gdy nie poluje, siada w eksponowanych miejscach. W dzień przesiaduje na półce skalnej albo na grubej gałęzi w koronie drzewa, przy pniu. W locie dość szybko, płytko i sztywno uderza skrzydłami.
Puchacz jest największym nocnym ptakiem drapieżnym Europy. Poluje na bardzo zróżnicowane pod względem wielkości ofiary: od maleńkich owadów po młode sarny i jelenie. Najczęściej odżywia się średniej wielkości ptakami i ssakami (takimi jak np. kaczka krzyżówka lub jeż). Wyprowadza jeden lęg w roku. Moment złożenia jaj przypada od lutego do początku kwietnia. Samica puchacza znosi przeważnie 2-3 jaja.
Bubo Bubo (Výr skalný)
Najväčšia európska sova (dĺžka tela je asi 680 mm, krídla 470 mm, chvosta 255 mm) s vyvinutými „ušami“ a až po pazúry zarastenými nohami. Je hnedohrdzavý s tmavými škvrnami, na brušnej strane s výraznejšími škvrnami a pruhovaním. Počas letu v noci je nápadná veľká hlava a menší uťatý chvost s dlhými krídlami. Typický je kolísavý let.Na Slovensku sa vyskytuje po celom území. Vcelku je vzácny, v posledných rokoch však badať určitú stabilizáciu v počte hniezdiacich párov.

The Eurasian Eagle-Owl (Bubo bubo) is a species of eagle owl resident in much of Eurasia. It is sometimes called the European Eagle-Owl and is, in Europe where it is the only member of its genus besides the Snowy Owl (B. scandiacus), occasionally abbreviated to just Eagle-Owl. It is one of the largest species of owls. The Eagle Owl is a very large and powerful bird, smaller than the Golden Eagle (Aquila chrysaetos) but larger than the Snowy Owl. The Eagle Owl has a wingspan of 160–188 cm, with the largest specimens attaining 200 cm. The total length of the species can range from 56 to 75 cm. Females weigh 1.75–4.2 kg and males weigh 1.5–3 kg. Eagle Owls are distributed sparsely through rocky areas but can potentially inhabit a wide range of habitats. This eagle owl mainly feeds on small mammals in the 200–2,000 g weight range, such as voles, rats, mice, rabbits and hares.

 

DZIĘCIOŁEK

Wielkością przypomina wróbla, choć pstrokatym ubarwieniem zupełnie jest do niego niepodobny. Samce mają na głowie czerwoną czapeczkę (czarno obrzeżoną), u samicy jest ona czarna. Obie płci mają dosyć długi, czarny dziób, od którego odchodzą tej samej barwy wąsy. Jest słabo wykształcony, toteż ptak może kuć tylko w osłabionym drewnie lub pędach bylin. Od czapeczki do karku aż na grzbiet ciągnie się czarna plama, najwęższa pod karkiem. Charakterystyczne jest białe upierzenie grzbietu z czarnym, poprzecznym pręgowaniem. Jako biotop wybiera rzadkie, stare lasy liściaste i mieszane (rzadziej) oraz ich obrzeża, zwłaszcza pośród łąk, dolin rzek. Unika lasów iglastych i kompleksów leśnych w wyższej położonych terenach górskich (zwłaszcza w okresie lęgowym). Ponadto żyje w starych sadach, alejach i parkach z martwymi i spróchniałymi drzewami oraz w świetlistych dąbrowach. Preferuje obszary, gdzie obecne są cieki wodne i wody stojące. Okres gniazdowy przypada na kwiecień i maj (czasem i czerwiec). Lęgi wyprowadzane są najczęściej w wierzbach, topolach i brzozach. Samica składa od maja do czerwca 5-6 białych jaj. Przyszła matka i ojciec wysiadują je zaledwie 11-12 dni (sporadycznie zdarza się 9). Żeruje w koronach drzew. Wydziobuje owady i ich larwy oraz poczwarki z gałązek i liści. Wyjątkowo może odłupywać ze zmurszałego drewna małe kawałki kory. Zazwyczaj pokarmem są larwy chrząszczy, dorosłe mają zbyt twardy pancerzyk. Sposób żerowania różni go od innych dzięciołów – dzięciołki szukają pokarmu nie na pniach, ale na wierzchołkach drzew, grubszych chwastach lub na końcach cienkich gałązek grzbietem do dołu, tak jak sikory modraszki. Ta specyfika wynika z małej masy jaką posiada. Słaby dziób zmusza ptaka do szukania pożywienia w bardziej miękkim drewnie.

Dendrocopos minor (Ďateľ malý)
Je to vták veľký ako vrabec domový. Oproti ďatľovi veľkému a prostrednému mu chýbajú biele ramenné škvrny. Na chrbáte je kontrastne priečne čiernobielo pruhovaný, spodná strana tela je biela. Samec má na rozdiel od samice červené temeno, mláďatá sú zospodu tela do hneda.
Ďateľ malý hniezdi v rovinách, v otvorenej krajine so skupinami stromov a lesíkmi, v alejách a ovocných sadoch. Hniezdi v apríli až máji raz ročne. Hniezdnu dutinu si tesá sám. Samica znáša 5 až 6 bielych vajec, na ktorých sedia obaja rodičia 11 dní a mláďatá kŕmia na hniezde tiež obaja rodičia ďalších 20 dní a po vylietnutí ich ešte 10 dní prikrmujú. Živia sa hmyzom a jeho larvami, menej mravcami, v zime aj semenami.Na Slovensku sa vyskytuje najmä v nížinných oblastiach, roztrúseno v lužných lesoch Podunajskej a Východoslovenskej nížiny, v poľných lesíkoch a pod.

From its small size and its habit of spending most of its time in the tops of tall trees in woods and parks.The male has a crimson crown, a brown forehead, a black superciliary stripe, and another from the base of the bill to the neck. The nape and upper back are black, but the lower back is barred with black and white. On the wings are broader and more conspicuous bars, and the outer tail feathers are also barred. The under parts are white with streaks on the flanks. The bill and legs are slate-grey.In the female the crown is white, but the young birds of both sexes have more or less crimson on the head. There are no marked seasonal changes.

 

KROGULEC

Samica jest wyraźnie większa od samca (o około 1/3). Różnice nieznacznie widać też w ubarwieniu. U bardziej jaskrawego samca występuje niebieskoszary wierzch, a na białawym spodzie ciała i na policzkach widać rdzawe prążkowanie. Tęczówki pomarańczowe. U samicy wierzch ciała szary, spód białoszary z poprzecznym pręgowaniem. Jasne policzki i żółte tęczówki oka. Obie płcie mają jednak ogon dłuższy niż szerokość ich skrzydła. Gdy ptak siedzi, na grzbiecie widać białe plamki. Nogi żółte, zakończone hakowatymi pazurami. Krogulec jest doskonałym myśliwym. Nie wypatruje nigdy łupu, jak np. myszołów, lecz podczas polowania niepostrzeżenie zbliża się do zdobyczy, lecąc nisko nad ziemią, koronami drzew lub krzewami i doskonale przy tym wykorzystując przeszkody i osłony terenowe np. żywopłoty lub krzaki, dające mu efekt zaskoczenia. Zdobycz swoją błyskawicznie atakuje w locie lub na ziemi, co ułatwiają mu stosunkowo długie i cienkie nogi. Nieświadoma ataku zdobycz może być nawet w trakcie lotu krogulca zmieciona z gałęzi. Może też napadać na ofiarę czekając w ukryciu. Zawsze wykorzystuje efekt zaskoczenia. W czasie polowania jest tak skoncentrowany, że nie zwraca zwykle uwagi na otoczenie, w tym na niekiedy bezpośrednią obecność człowieka.

Accipiter nisus (Jastrab krahulec alebo krahulec obyčajný alebo krahujec obyčajný)
Je veľký ako hrdlička záhradná, rozpätie krídel dosahuje 60 – 80 cm. Samec je asi o štvrtinu menší ako samica. Počas letu sa poznáva podľa širokých krídel, ich rýchle údery strieda s krátkym plachtením (na rozdiel od sokola myšiara) počas letu nikdy netrepotá na mieste.
Krídla sú natiahnuté dopredu. Dospelý samec sa od samice líši nielen (menšou) veľkosťou, ale aj do červena sfarbenou hruďou a tvárou. Starí vtáci sú prevažne šedí, mladí vtáci sú prevažne hnedí. Očná dúhovka dospelých vtákov je oranžová, u mladých vtákov je červenohnedá.Loví pernatú zver. Na korisť sa prudko vrhá a často ju prenasleduje. Chytá ju prevažne vo vzduchu. Samec: oranžovo-hrdzavá hlava, modrosivá vrchná časť tela, pruhovaná oranžovo-hrdzavá spodná časť tela. Samica: svetlý nad očný pásik, sivo pásikovaná spodná časť tela.

Is a small bird of prey in the family Accipitridae. Adult male Eurasian Sparrowhawks have bluish grey upperparts and orange-barred underparts; females and juveniles are brown above with brown barring below. The female is up to 25% larger than the male – one of the largest differences between the sexes in any bird species. Though it is a predator which specialises in catching woodland birds, the Eurasian Sparrowhawk can be found in any habitat and often hunts garden birds in towns and cities. Males tend to take smaller birds, including tits, finches, and sparrows; females catch primarily thrushes and starlings, but are capable of killing birds weighing 500 grams (18 oz) or more. The Eurasian Sparrowhawk is found throughout the temperate and subtropical parts of the Old World; while birds from the northern parts of the range migrate south for winter, their southern counterparts remain resident or make dispersive movements.

 

SROKA

Ptak o smukłej sylwetce i długim ogonie z charakterystycznym czarno-białym upierzeniem. Obie płci ubarwione jednakowo, ale samiec jest zwykle nieco większy i cięższy od samicy, ma dłuższy ogon. Upierzenie biało-czarne, unikalne dla tego gatunku. Bardzo długi, zaostrzony ogon z piórami o stopniowanej długości (środkowe sterówki najdłuższe, skrajne – krótsze). Pomimo swej długości ogon nie przeszkadza ptakowi w przemykaniu pomiędzy gęstymi krzaczastymi zaroślami. Głowa, dziób, gardziel, skrzydła, tył ciała i ogon ciemnoczarny, odcinający się jaskrawo od pozostałych, białych części ciała: brzucha, boków i barkówek. Gniazdo budowane jest przeważnie dość wysoko w wierzchołku, koronie drzewa albo też w środku wyższego krzewu, np. tarniny, krzaczastych zaroślach, na wysokości 3-6 metrów, najlepiej w dość odludnym miejscu. Gniazdo przykryte jest charakterystycznym sklepieniem (daszkiem) z luźno splecionych gałązek i z daleka robi wrażenie kuli. Żaden inny ptak występujący na terenie Polski nie buduje podobnego gniazda. Posiada ono dwa otwory wlotowe leżące naprzeciwko siebie. Wewnątrz znajduje się właściwe gniazdo ulepione z błota lub gliny zmieszanej z mocno splecionymi gałęziami, trawą, cierniami, liśćmi czy piórami. W marcu i kwietniu samica składa od 4 do 7 jaj brązowo nakrapianych. Wysiaduje je wyłącznie samica, od złożenia pierwszego jaja przez ok. 17-19 dni. Sroka wyjątkowo odważnie broni swojego lęgu. Skład pożywienia sroki jest bardzo urozmaicony: od owadów i larw owadów (szczególnie lubi chrząszcze), pająków, robaków, dżdżownic, jaszczurek, żab i innych płazów, ślimaków i myszy oraz szczurów, po ziarno zbóż, nasiona chwastów, różne jagody i owoce, jaja i pisklęta ptaków (plądruje gniazda innych ptaków śpiewających i łownych), a nawet i małe kurczaki. Sroka żeruje przeważnie na ziemi w poszukiwaniu bezkręgowców. Chętnie zjada padlinę albo odpadki organiczne i znajdowane w kontenerach na śmieci. Tak jak u innych krukowatych skład diety uzależniony jest od pory roku i miejscowych zasobów.

Pica pica (Straka obyčajná)
Meria skoro toľko ako vrana túlavá (46 cm). Má dlhý stupňovitý chvost. Sfarbenú má hlavu, hruď a chrbát dočierna, brucho a ramená sú biele, krídla sú kovovo lesklé. Pri lete je na krídlach vidno čierne orámovanie bielych ručných.
Hniezdenie – hniezdia v apríli až máji raz za rok. Hniezdo je veľké, zhora kryté často strieškou z vetiev, umiestnené vysoko na stromoch. Hniezdo je tvorené z vetiev a paličiek, hniezdna kotlina je vytvorená z blata a hliny s vnútorným priemerom až 20 cm a hĺkou 15 cm. Túto vystelú vrstvou vetvičiek a hore jemnou výstelkou tráv, korienkov, vlákien a chlpov.
Samice znášajú 6 – 7 zelenkastých husto tmavohnedo škvrnitých vajec, na ktorých sedia samé asi 17 – 18 dní, mláďatá potom kŕmia obidvaja rodičia asi 22 – 27 dní. Potrava – v zimných mesiacoch v nej prevažuje zložka rastlinná, v letných naopak živočíšna. V čase kŕmenia mláďat straky najprv zbierajú malé bezstavovce (pavúky, húsenice, larvy), neskôr chrobáky, červy, blanokrídlovce a drobné stavovce (hlavne hraboše a zdochliny).

The Eurasian Magpie, European Magpie, or Common Magpie (Pica pica) is a resident breeding bird throughout Europe, much of Asia and northwest Africa
The Eurasian Magpie is one of the most intelligent birds, and it is believed to be one of the most intelligent of all animals. There are numerous subspecies. The northwest African race differs in having a patch of blue bare skin around the eye, no white patch on the rump and an unglossed tail. The southwest Arabian race differs in being smaller, with dull black plumage lacking iridescent tones, and minimal white in the wings. The Siberian races have more extensive white in the wings, and brilliant green iridescence; Korean birds have a purple gloss instead and relatively longer wings and a shorter tail.
The Eurasian Magpie is 44–46 centimetres in length – in the adult over 50% of this is tail – and a wingspan of 52–62 centimetres . Its head, neck and breast are glossy black with a metallic green and violet sheen; the belly and scapulars (shoulder feathers) are pure white; the wings are black glossed with green or purple, and the primaries have white inner webs, conspicuous when the wing is open. The graduated tail is black, shot with bronze-green and other iridescent colours. The legs and bill are black.
The young resemble the adults, but are at first without much of the gloss on the sooty plumage. The male is slightly larger than the female.

 

DYMÓWKA

Gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych. Zamieszkuje rozległe obszary na kuli ziemskiej – niemal całą Europę, Azję, część północnej Afryki i prawie całą Amerykę Północną. Zimuje w południowo-wschodniej Azji, subsaharyjskiej Afryce i większej części Ameryki Południowej. Jest to ptak smukły, niewielki, niebiesko-czarny ptak o ceglastoczerwonym czole i podgardlu (pod którym metalicznie ciemnoniebieski pasek) oraz kremowobiałym spodzie ciała. Silnie wcięty ogon, widełki są najdłuższe u starych samców – do 7,5 cm głębokości. Skrzydła dość długie i wąskie, ostro zakończone. Słaby dymorfizm płciowy – obie płci ubarwione jednakowo, samice mają jedynie nieco krótsze zewnętrzne sterówki. Głównym środowiskiem życia są więc wsie i przedmieścia. Najliczniejsze populacje notuje się w krajobrazach rolniczych, które urozmaicają większe zbiorniki wodne, a zwłaszcza, gdzie dodatkowo wypasa się stada zwierząt hodowlanych. W takich warunkach osiąga największe zagęszczenia dochodzące nawet do 50 par lęgowych przypadających na 10 ha.

Hirundo Rustica (Lastovička obyčajná)
Je malý vták z čeľade lastovičkovité. Má dĺžku tela asi 180 mm Je sťahovavá. Žije v ľudských sídliskách po celom území Slovenska. Živí sa iba lietajúcim hmyzom.

The Barn Swallow (Hirundo rustica) is the most widespread species of swallow in the world. It is a distinctive passerine bird with blue upperparts, a long, deeply forked tail and curved, pointed wings.
The Barn Swallow is a bird of open country which normally uses man-made structures to breed and consequently has spread with human expansion. It builds a cup nest from mud pellets in barns or similar structures and feeds on insects caught in flight. This species lives in close association with humans, and its insect-eating habits mean that it is tolerated by man; this acceptance was reinforced in the past by superstitions regarding the bird and its nest.

 

JASTRZĄB ZWYCZAJNY

Gatunek dużego ptaka drapieżnego. Zamieszkuje strefę lasu iglastego na północnej półkuli. Zasiedla Europę, Azję, Amerykę Północną, Afrykę Północną. Gatunek osiadły. Dorosłe osobniki mają wierzch ciała szaropopielaty, a spód jasny w poprzeczne, szare, faliste prążki (bardzo dla niego charakterystyczne; takie same występują jeszcze, spośród krajowych gatunków, u krogulca i sokoła wędrownego). Pręgowane podogonie z jasną plamą u nasady. Sterówki wachlarzowate (w przeciwieństwie do podobnego krogulca). Nad okiem charakterystyczna szeroka, biała brew. Utworzona jest, podobnie jak u innych ptaków drapieżnych, z kostnej tarczki nadocznej, która ma chronić oko ptaka w czasie lotu od oślepienia. Tęczówka jaskrawożółta (u starych samców ognista). Cała sylwetka z krótszymi skrzydłami w stosunku do tułowia i dość długim ogonem, w porównaniu np. ze zbliżonym do samic jastrzębia rozmiarami myszołowem. Jastrząb jest wszechstronnym drapieżnikiem. Najchętniej poluje na gołębie, grzywacze i sierpówki. Poza tym łapie z zasadzki inne średniej wielkości ptaki, głównie krukowate, grzebiące i śpiewające do wielkości drozda (stanowiące ok. 85% pożywienia). Są wśród nich sójki, wrony, kawki, dzięcioły, kuropatwy oraz ptactwo domowe.

Accipiter gentilis (Jastrab veľký alebo jastrab lesný alebo jastrab obyčajný)
Vyniká svojimi letovými schopnosťami pre ktoré má široké uplatnenie v sokoliarstve. Na rozdiel od väčšiny dravcov nerád krúži, ale vďaka širokým krídlam a dlhému chvostu má vynikajúce manévrovacie schopnosti aj v zalesnenom teréne. Loví buď tak, že si sadne do koruny stromu, málokedy na vrcholec, alebo letí nízko nad zemou či sa nestretne s nejakou korisťou. Jastrab loví prevažne vtáky ako sú holuby, vrany, bažanty, prepelice, jarabice, divé kačky atď.

The Northern Goshawk (Accipiter gentilis), is a medium-large bird of prey in the family Accipitridae. As a species in the Accipiter genus, the goshawk is often considered a true „hawk”.
It is a widespread species that inhabits the temperate parts of the northern hemisphere. It is mainly resident, but birds from colder regions migrate south for the winter.
This species was first described by Linnaeus in his Systema naturae in 1758 under its current scientific name.
The Northern Goshawk appears on the flag of the Azores. The archipelago of the Azores, Portugal, takes its name from the Portuguese language word for goshawk, (açor), because the explorers who discovered the archipelago thought the birds of prey they saw there were goshawks; later it was found that these birds were kites or Common Buzzards (Buteo buteo rothschildi). This bird overwinters in Poland.

 

KRZYŻODZIÓB ŚWIERKOWY

Zamieszkuje w Europie, Azji, Ameryce Północnej i Środkowej oraz w Afryce Północnej. Ptak o masywnej sylwetce z dużą głową i mocnym dziobem oraz krótkim, rozdwojonym ogonem. Jest znany z tego, że jego dolna i górna część dzioba (szczęk) krzyżuje się wzajemnie na końcu. Obie wystają z zarysu dzioba. Powodem tej adaptacji jest wybieranie nasion z szyszek drzew iglastych, a zwłaszcza świerków. Grubym, dużym dziobem o sierpowatym profilu rozchyla zdrewniałe łuski szyszek i mięsistym językiem wybiera nasiona. Samce ceglastoczerwone, samice rozpoznaje się po szarozielonej lub żółtawej szacie. U obu płci ciemnoszare lub brązowawe skrzydła i ogon. Młode brązowe, kreskowane na spodniej części ciała, na skrzydłach słabo widoczna jasna pręga. Podobne są do samicy. Gnieździ się najchętniej w naturalnych i wtórnych lasach iglastych, głównie świerkowych, górskich borach świerkowych, nizinnych borach sosnowych lub lasach szpilkowych z domieszką świerków. Pojawiają się też w podmiejskich parkach, jeśli rosną tam drzewa iglaste. Samica składa w nietypowym zakresie czasu – od stycznia do marca – 3 albo 4 jaja. Nasiona drzew iglastych, głównie świerka, rzadziej sosny i jodły, to praktycznie jedyny pokarm krzyżodzioba.

Loxia curvirostra (Krivonos smrekový alebo krivonos obyčajný)
Krivonos smrekový je nápadný vták (mierne väčší než vrabec) so silno stavaným telom, nápadne krátkym chvostom a charakteristickým zakriveným zobákom s prekríženými špičkami. Samec je tehlovo červený s hnedými krídlami a chvostom, šedým zobákom a hnedými končatinami. Samica je mene nápadná, najčastejšie olivovo žltozelená s krídlami a chvostom rovnakom sfarbenými ako samec. Mladé vtáky sa podobajú samičkám. Sú olivovo zelené s tmavohnedým žíhaním.

The Red Crossbill (Loxia curvirostra) is a small passerine bird in the finch family Fringillidae, also known as the Common Crossbill in Eurasia. Crossbills have distinctive mandibles, crossed at the tips, which enable them to extract seeds from conifer cones and other fruits.
Adults are often brightly coloured, with red or orange males and green or yellow females, but there is wide variation in colour, beak size and shape, and call types, leading to different classifications of variants, some of which have been named as subspecies.

 

JERZYK

Gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny jerzykowatych. Zamieszkuje niemal całą Europę, dużą część Azji oraz północną Afrykę. Zimuje w południowej Afryce. Brak dymorfizmu płciowego, długość ciała 16-18 cm, o wadze 36-52 gramy . Ubarwienie ciała brązowoczarne, matowe z granatowym połyskiem na grzbiecie, jedynie podgardle jaśniejsze. Bardzo długie i ostro zakończone skrzydła o sierpowatym kształcie. Ogon krótki, rozwidlony. Młode ptaki ubarwione podobnie, ale mają jasny wierzch głowy z falistym, poprzecznym wzorem, jaśniejszy podbródek i jasno zakończone pióra. Nogi jerzyka są specyficznie zbudowane: wszystkie 4 palce skierowane są do przodu. Tak ułożone palce umożliwiają zawisanie na pionowych ścianach, zaś nie pozwalają na siedzenie na gałęzi czy poruszanie się po ziemi. Najliczniejsze populacje znajdują się w miastach i innych ludzkich osiedlach, gdzie gniazdują w murowanych budynkach, kominach, wieżach kościelnych. W niektórych okolicach gnieżdżą się również w starych lasach liściastych i iglastych. Gniazduje kolonijnie w szczelinach skał, a w miastach we wgłębieniach murów, otworach w stropodachach, pod dachówkami, w zakamarkach budynków. W niektórych rejonach zakłada gniazda w dziuplach drzew. Zasiedla również skrzynki lęgowe. Żywi się głównie drobnymi owadami, które chwyta w locie szeroko rozwartym dziobem.

Apus apus (Dážďovník obyčajný alebo dážďovník tmavý)
Dorastá do dĺžky 16 – 17 cm, váhy 36 – 52 g a v rozpätí krídel meria 42 – 48 cm, je štíhly, celý čiernohnedo sfarbený so svetlým hrdlom, dlhými kosákovitými krídlami, vidlicovitým chvostom (ktorý pomáha pri zmene smeru vo vysokých rýchlostiach) a zakrpatenými končatinami. Jeho zobák je nápadne krátky ale ústa sú široké a slúžia na zhromažďovanie hmyzu. Obe pohlavia sa sfarbením nelíšia.
The Common Swift (Apus apus) is a medium-sized bird, superficially similar to the Barn Swallow or House Martin but somewhat larger. They never settle voluntarily on the ground, where they would be vulnerable to accidents and predation. Common Swifts are 16–17 cm long with a wingspan of 38–40 cm and entirely blackish-brown except for a small white or pale grey patch on their chins which is not visible from a distance. They have a short forked tail and very long swept-back wings that resemble a crescent or a boomerang.